Komt een land bij de dokter! Nederland voelt zich fantastisch. Het staat in 2017 op de zesde plaats van de lijst van gelukkigste landen ter wereld. Niet gek als je bijvoorbeeld kijkt naar de kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg en onderwijs. Of naar de vrijheden die zijn inwoners genieten. Op individueel niveau is de toekomst op zijn minst rooskleurig.

Tegelijkertijd weet Nederland het allemaal even niet meer. De verwachting van de samenleving als geheel blijkt een stuk somberder. Er is een groeiende onrust over het ‘wij’. Nederland is bang voor een teloorgang van zijn normen en waarden.

Wat is er aan de hand? Schrijver en theatermaker Marjolijn van Heemstra vertolkte, in de rol van Nederland, deze paradoxale gevoelens op de sofa bij psychiater Damiaan Denys. Meer details bekijken

Voorafgaand aan de vertoning van de speelfilm The Young Karl Marx een gesprek met schrijver en scenarioschrijver Gustaaf Peek die in zijn revolutionair pamflet Verzet! Pleidooi voor communisme (2017) pleit voor ideeën van Karl Marx zoals de rechtvaardige herverdeling van kennis, macht en inkomen. Waarom is die aandacht zo broodnodig? Wat deelt Peek met Peck? Kunnen woorden en beelden wat aan die herverdeling bijdragen? Gespreksleiding: Gerlinda Heywegen. Meer details bekijken

Hoe gaan we om met de grenzen in tijden van globalisering? Winternachten festival presenteert een gesprek over de noodzaak en de onmogelijkheid van nationale grenzen in een alsmaar krimpende wereld.

De succesvolle Pakistaanse schrijver Mohsin Hamid beschrijft in zijn nieuwe eigentijdse liefdesroman Exit West het leven met en in tijden van wereldwijde migratie. In het boek, genomineerd voor de Man Booker Prize 2017, ontvlucht een jong koppel geweld in eigen land via geheimzinnige deuren die hen onder meer naar Griekenland voeren.

Paul Scheffer, schrijver en hoogleraar Europese Studies in Tilburg en Amsterdam, publiceerde in 2016 het essay De vrijheid van de grens waarin hij betoogt dat een open samenleving alleen kan bestaan door enige ruimtelijke afbakening. 

Ghayath Almadhoun droeg in dit programma voor uit zijn werk. De dichter, sinds 2008 woonachtig in Zweden en vertegenwoordiger van een jonge en geëngageerde Arabische schrijversgeneratie, heeft een Palestijns-Syrische achtergrond. Hij was journalist in Damascus en richtte er een poëziehuis op.

De muzikale bijdrage in dit programma kwam van de Haagse ud-speler, componist en muziekdocent Amer Shanati; beeldend kunstenaar en illustrator Gerda Dendooven maakte live passende tekeningen. Meer details bekijken

Het is 1844 en de 26-jarige Karl Marx ontmoet Friedrich Engels in Parijs. Engels levert het laatste stukje van de puzzel in de nieuwe wereldvisie van de jonge Marx. Te midden van censuur, repressie door de politie en politieke omwentelingen, leiden ze samen de arbeidersbeweging naar het moderne tijdperk.

The Young Karl Marx portretteert de uitvinder van de marxistische theorie in de jaren waarin zijn gedachtegoed zich uitkristalliseert - als hij wordt geconfronteerd met de hardvochtige uitbuiting van de arbeiders in Europa. 

De film gaat ook over de levenslange vriendschap en het intellectueel bondgenootschap met de rijke Duitse industrieel Friedrich Engels - die Marx aanvankelijk beslist niet zag staan. Gezamenlijk publiceerden zij in 1848 het Communistisch Manifest.

The Young Karl Marx werd geregisseerd door Raoul Peck. De filmmaker, politiek activist, voormalig Haitiaans minister van Cultuur en huidige directeur van de Franse filmacademie Le Fémis regisseerde eerder de voor een Oscar genomineerde film I am not your negro, een ode aan schrijver James Baldwin. The Young Karl Marx ging in première tijdens het filmfestival van Berlijn; in de hoofdrollen spelen August Diehl als Marx en Stefan Konarske als Friedrich Engels.

The Guardian geeft de film 4 sterren en vindt: "It shouldn't work, but it does, due to the intelligence of the acting and the stamina and concentration of the writing and directing." Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Meer details bekijken

Francis Broekhuijsen presenteerde leerlingen van Haagse middelbare scholen met hun eigen poëzie: het resultaat van workshops door leden van het Haagse Dichtersgilde. Dichter Charlotte Van den Broeck, genomineerd voor de VSB Poëzieprijs 2018, en Sanam Sheriff, jong poetry slam-talent uit India, traden met hen op. Ook Paula Golunska, deelnemer van vorig jaar, droeg voor. Paula won de Jonge Campert-prijs 2017.

Tijdens Spot on Young Poets op vrijdag en zaterdag werden per avond finalisten van de Jonge Campert-prijs 2018 gekozen. De finalisten droegen zondag tijdens het Schrijversfeest, voorafgaand aan de uitreiking van de prijzen van de Jan Campert-Stichting, zijn of haar gedicht voor. Eén van hen werd door het publiek gekozen worden om deze prijs voor de beste Haagse dichter-scholier in ontvangst te nemen. Beleef het mee en zie hoe de literaire toekomst aan u gepresenteerd wordt! Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Meer details bekijken

De straten en pleinen van Istanbul waren tijdens de Gezi-opstand van 2013 plekken waar werd geprotesteerd tegen autoritaire politiek en nietsontziende marktwerking. Men probeerde er een aanzet te geven tot verandering in de Turkse politiek.

Hoe kijkt de jonge dichter, essayist en criticus Efe Murad vijf jaar later naar de situatie in zijn land? En hoe ziet de literaire kaart van Istanbul er op dit moment uit? Efe Murad vertelt over de stad, wandelt er doorheen en draagt voor uit zijn werk, waaronder uit het gedicht Kapital Öldürür!, dat hij schreef met zijn generatiegenoten Sinan Özdemir en İsmail Aslan en dat een van de meest directe confrontaties met het Turkije van de afgelopen jaren vormt.

Çaglar Köseoglu kijkt vanuit Nederland naar Istanbul en vergroot zo de kaart. Zijn poëzie vervormt de geschiedenis van de republiek Turkije en de situatie in Nederland tot iets nieuws en laat zien hoe geweld, taal en geografie samenhangen.

Irina Baldini danst in deze korte voorstelling improviserend door de kaart, baant zich een eigen pad door het stratenplan, de wolkenkrabbers en de luxe flatgebouwen van Istanbul en denkt in beweging na over de zoektocht naar open plekken in een stad waar de staat beslag heeft gelegd op de publieke ruimte. Meer details bekijken

Dit is de unieke mogelijkheid om kennis te maken met twee internationale topschrijvers en hun recent in Nederland verschenen boeken. Eén op één gaat Lisa Weeda, schrijfster en docent van ArtEZ hogeschool voor de kunsten, een half uur in gesprek met Nino Haratischwili (Duitsland/Georgië) en vervolgens met Alain Mabanckou (Rep. Congo) over hun drijfveer om te schrijven, het ontstaan van hun personages en het wereldwijde succes van hun boeken.

Nino Haratischwili brak in 2014 internationaal door met Het achtste leven (voor Brilka). In dit 1300 pagina’s tellende bekroonde familie-epos vertelt de in Hamburg woonachtige Georgische schrijfster de geschiedenis van de fictieve Georgische familie Jasji.

Het jongste boek van de Congolese romancier Alain Mabanckou is Petit Piment, in 2017 in Nederland verschenen als Prins Peper. Met veel humor beschrijft hij het leven van een jongen die een streng weeshuisregime ontvlucht en vertrekt naar de kuststad Pointe-Noire, waar hij leeft tussen dieven en hoeren. Meer details bekijken

De foyer van Theater aan het Spui is het kloppend hart van het Winternachten Festival. In het Saturday Night Wintercafé ontmoet u elkaar én de schrijvers. Uw festivalgids en presentator Francis Broekhuijsen maakt u wegwijs in het programma. Hij zorgt met zijn gasten voor een aangenaam huiselijke sfeer.

Luister in het Wintercafé naar jong Haags poëzietalent tijdens het programma Spot on Young Poets i.s.m. het Haags Dichtersgilde. De Haagse scholieren die voordragen worden ondersteund door de jonge dichter Joost Baars, genomineerd voor de VSB Poëzieprijs 2018, en Sanam Sheriff, jong poetry slam-talent uit India. Ook wordt de finalist van de Jonge Campert prijs gekozen.

Uiteraard kunt u in het Wintercafé rustig bijpraten onder het genot een drankje en kleine biologisch-vegetarische gerechten van ’s-Peer Catering; er is muziek door van DJ Socrates; u kunt schrijvers ontmoeten tijdens de signeersessies bij Van Stockum Bookshop.

De Van Stockum Bookshop is de hele avond geopend in de foyer! Hier vindt u een speciaal samengesteld aanbod boeken en dichtbundels van alle Winternachten festival-auteurs. Van nieuw tot ouder werk; en - indien beschikbaar - in Nederlandse en Engelstalige uitgaven.

Signeersessies bij Van Stockum Bookshop in de foyer:
20:30-21:00: David Van Reybrouck, Rodaan Al Galidi, Fatma Aydemir
21:00-21:30: Grazyna Plebanek, Mohsin Hamid, Ghayath Almadhoun en Anne Vegter
22:00-22:30: Nino Haratischwili, Alain Mabanckou
23:00-23:30: Peter van Dongen

Het Saturday Night Wintercafe is dé plek om samen met Francis Broekhuijsen als uw gids, of rustig in uw eentje, even uw route van de avond te bepalen.

Aan het einde van de avond helpt DJ Socrates u om alle gedachten naar de voeten te laten zakken en gaan we volgens goed Winternachten festival-gebruik dansend de nacht in, klaar voor een nieuwe festivaldag. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Meer details bekijken

Speciaal voor Winternachten festival schreven drie Haagse auteurs - Max Lerou, Mira Feticu en Hizir Cengiz - een nieuw verhaal of gedicht. Ze lieten zich inspireren door wat in Den Haag verborgen blijft. Deze avond kwamen ze hun nieuwe werken voordragen. Het werd een feest!

Maar wat is er nu eigenlijk verborgen? “Den Haag is een gesegregeerde stad”, vindt Winternachten festivalcurator Shervin Nekuee. Hij woont dertig jaar in Nederland waarvan de laatste tien in Den Haag. “Arm en rijk, jong en oud, allochtoon en autochtoon leven er langs elkaar. Daarom is het hoog tijd om met nieuwe verhalen de stad aan elkaar te tonen.”

Max Lerou is een geweldige performer van zijn eigen gedichten: als podiumdichter pur sang laat hij zich graag inspireren door muziek en door Den Haag. In 2017 trad hij onder meer op tijdens de opening van Parkpop en tijdens het Embassy Festival op het Lange Voorhout.

Mira Feticu schrijft poëzie en proza. Haar werk is gepubliceerd in Tirade en De Groene Amsterdammer; wekelijks schrijft ze een column in Den Haag Centraal. Ze is ook programmamaker van B-Unlimited.

Hizir Cengiz won in 2017 op 18-jarige leeftijd de eerste Jan Paul Bresserprijs voor zijn essay De wereld is een bak vol modder in De Groene Amsterdammer. Hij vertelt daarin hoe hij naar Nederland verhuist en in de Schilderwijk belandt. Inmiddels schrijft hij regelmatig columns voor De Groene Amsterdammer. Ook werkt hij aan een roman. Meer details bekijken

In Europa waart woede rond. Woede in vele gedaantes en met vele stemmen, maar misschien ook met een gemeenschappelijke bron. Onder leiding van auteur en cultuurhistoricus David Van Reybrouck schetsen en duiden schrijvers met diverse Europese steden als standplaats deze woede vanuit hun omgeving en perspectief.

Sommige Europeanen vinden dat ons continent zijn oorsprong verloochent en op weg is naar een culturele suïcide door zich open te stellen voor de cultuur van vreemdelingen. De ander vindt dat Europa juist gevangen zit in zijn koloniale reflexen en vooroordelen, en dat het tekortschiet in het omarmen van zijn nieuwe burgers. Een derde kan bij Europa nog slechts denken aan bemoeizucht en technocratie, ontdaan van passie, verbeelding en democratische vitaliteit.

Veelzijdig auteur en toneelschrijver David Van Reybrouck schreef spraakmakende boeken als Congo. Een geschiedenis en essays als Pleidooi voor populisme en Tegen verkiezingen. De debuutroman Ellebogen van Fatma Aydemir over escalerend geweld in de U-Bahn verdeelde onlangs critici en lezers in Duitsland. Grazyna Plebanek is afkomstig uit Warschau, leefde enkele jaren in Stockholm en woont sinds 2005 in Brussel, van waaruit ze werkt als journalist en schrijver van korte verhalen en romans. In Boekarest publiceerde kunsthistoricus, dichter en essayist Magda Cârneci tot 1989 onder een pseudoniem; inmiddels is ze onder meer hoofdredacteur van Revista ARTA.

Als contrapunt draagt Rodaan Al Galidi gedichten voor, maakt Gerda Dendooven illustraties en musiceren Stefka en Amer Shanati. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Meer details bekijken

Peter van Dongen heeft Familieziek, de autobiografische roman van Adriaan van Dis tot beeldroman bewerkt. Een verhaal in taferelen over een Indisch gezin, getekend door de oorlog, dat probeert te aarden in het Holland van de jaren vijftig.

Van Dongen werkte daarvoor nauw samen met Van Dis. Tijdens Winternachten festival blikt de tekenaar terug. Over onder meer de spannende relatie tussen de woorden van schrijver en de beelden van de tekenaar en het verhaal dat hen verbind.

Dat beide auteurs elkaar vonden mag niet verwonderen. In 1998 baart Peter van Dongen - kind van een Indonesische moeder en Nederlands-Duitse vader - opzien met Rampokan: Java, een historische en psyochologische graphic novel in klare-lijn-stijl die zich afspeelt tijdens de koloniale oorlog die Nederland uitvecht in voormalig Nederlands-Indië. In 2004 volgt het tweede deel Rampokan: Celebes.

Ook in Familieziek van Adriaan van Dis staat voormalig Nederlands-Indië centraal. De in 2002 verschenen roman gaat over een uit de koloniën afkomstig gezin dat in Nederland een nieuw bestaan opbouwt.


NB Oorspronkelijk zou Adriaan van Dis aan dit gesprek deelnemen. Hij is helaas verhinderd. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Meer details bekijken

Keer op keer redden superheld(inn)en de wereld. Dat wordt ze gek genoeg niet altijd in dank afgenomen. De dienstdoende slechterik en het volk blijven ontevreden. Vooral Batman heeft het regelmatig zwaar te verduren.

Batman is uitzonderlijk onder superhelden want hij bezit behalve veel geld geen echte superpower. Afhankelijk van wat de schrijvers, tekenaars of filmregisseurs verzinnen lijkt Batman de inwoners van Gotham soms tegen de haren in te strijken. En hij zit ook zichzelf regelmatig in de weg. In dit heerlijke Batman-programma ligt de vleermuisman figuurlijk op de sofa.

Fenno Werkman, befaamd verzamelaar van muziek en films, vertoont hiervoor toepasselijke fragmenten uit zijn enorme archief: hij neemt een schat aan beeldmateriaal mee over de Dark Knight. Als beeldresearcher levert Werkman veel materiaal aan tv-programma's als Nacht van de Popmuziek en Top 2000 met Matthijs van Nieuwkerk en Leo Blokhuis.

En let op, er valt wat te verdienen: striptekenaar Romano Molenaar maakt speciaal voor Winternachten een Batman-tekening, te winnen in de Speed-Batmanquiz aan het einde van het programma. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Meer details bekijken

Voorjaar 2017 verscheen de gezamenlijke dichtbundel Ik hier jij daar van de Palestijns-Syrische dichter Ghayath Almadhoun en de voormalige Dichter des Vaderlands Anne Vegter. Speciaal voor Winternachten festival gaan beiden nu een muzikale samenwerking aan met nog eens twee uitzonderlijk getalenteerden: de Haags-Syrisch-Palestijnse ud-speler en muziekdocent Amer Shanati en singer-songwriter Stefka.

Anne Vegter schreef over het ontstaan van Ik hier jij daar: “Ik hoor Ghayath Almadhoun voor het eerst tijdens een interview met zijn vertaalster Djûke Poppinga. Hij vertelt dat hij Syrië ontvluchtte voor de burgeroorlog uitbrak. Hij vraagt asiel aan in Zweden en schrijft in Stockholm het gedicht Ik kan niet aanwezig zijn, waarin hij zijn ongemak verwoordt over de afstand tussen hem en de oorlog in zijn thuisland.

Mijn situatie, geboren en wonend in een veilig land, is natuurlijk anders. Maar ik voel ook ongemak. De wereld brandt en ik weiger de andere kant op te kijken. Lekker makkelijk met een dak boven mijn hoofd. Vanuit mijn eigen ongemakkelijke gemak schrijf ik gedichten over oorlog. Mijn oorlog is niet zijn oorlog. Ghayath en ik besluiten om samen een dichtbundel te maken; zijn stem, mijn stem, mijn gedichten, zijn gedichten." Meer details bekijken

Bewegend tussen het bekende en het avontuurlijke legt DJ Socrates verbanden tussen de muziek van verschillende landen, waarbij de roots en bezieling van de muziek voorop staan. Opruiende Afro Beat en Tropical Funk, Reggae, zwoele Cumbia grooves en een vleugje Swingende Electro zorgen er voor dat we na een avond vol woorden dansend de nacht in kunnen. Meer details bekijken