Een van de dingen die de mens onderscheidt van de machine, is dat de mens een lichaam heeft. Een lichaam dat aangename sensaties kan ervaren, en ook pijn. Het lichaam is ons eerste visitekaartje naar de buitenwereld, het is de buitenkant die door anderen wordt gezien, beoordeeld en in een hokje geplaatst. Hierover gingen schrijvers Aminatta Forna en Celeste Ng met elkaar in gesprek. Ook droegen ze voor uit hun werk. Gespreksleider was schrijver en journalist Hassnae Bouazza.

Aminatta Forna (VK) is de dochter van een Sierra Leoonse vader en een Schotse moeder. In haar werk staat de vraag centraal hoe gruwelen uit een oorlog ook jaren na dato worden herinnerd. Forna brengt haar jeugd deels door in Sierra Leone waar haar vader, een politicus, wordt beschuldigd van verraad en opgehangen. Over deze gebeurtenissen schrijft ze in 2003 de autobiografie The Devil that Danced on the Water.

Voor dit debuut werkt ze als verslaggever en documentairemaker bij de BBC, waarbij vooral haar indringende reportages over Afrika opvallen. In haar roman Maanschaduw (2006) vertellen vier oudere Sierra Leoonse tantes verhalen uit het verleden aan hun nichtje. In de roman Fantoomliefde (2013) ziet een Londense psychiater in Freetown dat iedereen lijdt aan posttraumatische stress, maar niemand over zijn ervaringen praat. In Het huis met de schaduw (2013) schildert Forna op briljante wijze de gistende spanning in het naoorlogse Kroatië.

Celeste Ng (VS) brengt voor het Writers Unlimited festival 2024 haar eerste bezoek aan Nederland. De drie romans ze schreef zijn echte page-turners. Ze is momenteel internationaal de best gelezen auteur met Aziatische roots. Haar romandebuut Wat ik nooit eerder gezegd heb (2014, Everything I Never Told You) is een gevoelig portret van een familie met meerdere culturen. Kleine brandjes overal (2017, Little Fires Everywhere), een nog grotere bestseller, is verfilmd met Reese Witherspoon en Kerry Washington (te zien op Prime).

Haar derde roman Onze verloren harten (2022, Our Missing Hearts) draait om de liefde tussen moeder en kind, discriminatie van mensen met Aziatische roots en om menselijkheid in donkere tijden. Celeste Ng groeide op in Pittsburgh en Shaker Heights (Ohio) en studeerde aan de Harvard Universiteit. Haar verhalen en essays verschenen in onder meer de New York Times en The Guardian.

Festivaltip: Celeste Ng en Aminatta Forna traden ook op tijdens de Opening Night (donderdag 18 januari 2024) en Saturday Night Unlimited (zaterdag 20 januari 2024). Meer details bekijken

Zeg; verhalen die je nergens anders zult horen. Zeg; Het Zwarte Schaap! Writers Unlimited en Het Zwarte Schaap gaven ruimte aan poëtische, ritmische en muzikale acts van schrijvers, dichters en spoken word-performers die hardop op het podium gehoord moeten worden.

Het Zwarte Schaap is het jonge spoken word- en gesproken literatuurplatform van Den Haag: een veilige ontmoetingsplek en community voor schrijvers en hun verhalen. Deze avond presenteerde Het Zwarte Schaap een speciale Writers Unlimited festival line-up met Ronelda S. Kamfer, Jasper Albinus, Khadija Ibourk El Idrissi, Eva van Manen en met Sophia Blyden als host.

Jasper Albinus treedt op als dichter en spoken word-artiest. Hij sloot zich in 2017 aan bij Poetry Circle, het platform voor performende schrijvers en schrijvende performers, en nam in 2018 deel aan het ontwikkeltraject Slow Writing Lab van het Nederlands Letterenfonds. In zijn werk maakt hij vraagstukken rondom identiteit, geschiedenis en politiek voelbaar. Soms staat hij op een literair festival, dan weer in het theater of hij levert een poëtische bijdrage aan een debat. Zo was hij te zien op Oerol, tijdens Brainwash, Writers Unlimited en in de Melkweg.

Sophia Blyden onderzoekt in haar proza en poëzie thema's als eenzaamheid, machtsverhoudingen en haar wortels in het Caribisch gebied. Met haar gedichten stond ze op podia van o.a. Mensen Zeggen Dingen, de Poezieboys en Volmondig. Haar debuutroman verschijnt eind 2024 bij Uitgeverij Querido.

Khadija Ibourk El Idrissi is een dichter die in het Nederlands, maar ook in andere talen schrijft. Zo was haar debuutgedicht De ontmoeting vijftalig. Ze was een van de Jonge Stadsdichters van Den Haag in 2022. Ze droeg haar gedichten voor tijdens onder meer het UIT-festival in Den Haag en de Bevrijdingsmaaltijd. Ze deed mee met Poetry Circle 22/23 en zal vandaaruit haar dichterscarrière blijven vervolgen om haar weg te vinden.

Ronelda S. Kamfer is een van de belangrijkste Zuid-Afrikaanse auteurs van dit moment. Haar dichtbundel Noudat Slapende Honde (Nu de slapende honden, 2008) schetst een scherp beeld van leven in armoede. Santenkraam (2012) bevat verhalen in dichtvorm over een vissersdorp dat plaats moet maken voor een militair terrein. Mammie (2017) is een even liefdevolle als rauwe ode aan haar moeder. Haar eerste roman Kompoun (2021) verschijnt 2024 in de Nederlandse vertaling door Alfred Schaffer die ook haar poëzie vertaalde.

Eva van Manen is een artiest, songwriter, dichter en muziekproducer die zich tussen disciplines en werelden beweegt. Op haar album Politiek & Liefde (2018) overbrugt ze stijlen als rap, elektronica en gitaarpop en onderzoekt waar politiek en liefde elkaar raken. In haar dichtbundel Hoe zijn we hier gekomen? (2021) zoekt ze naar de wortels van de vraag hoe we in dit land, dit lichaam en dit politieke klimaat gekomen zijn. In 2023 verschijnt Le Hérou, een solo EP met bosliedjes opgenomen in de Ardennen. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Abdelkader Benali.

Annelies Verbeke koos als favoriet de bundel korte verhalen Puur geluk van Katherine Mansfield. Meer details bekijken

Haagse scholieren van het Edith Stein College, het John Dewey College en De Vrije School vertolkten in hun eigen Zeer Kort Verhaal De Stem van de Stad. Voor deze verhalen deden ze inspiratie opn tijdens schrijfworkshops op school en een wandeling door Den Haag, onder leiding van Diann van Faassen. Terwijl zij hun verhalen presenteerden verbeeldde live tekenaar Matthijs Sluiter de beweging van de wandeling door de stad, als een extra wisselwerking tussen woord en beeld. Meer details bekijken

Kore-eda Hirokazu (Shoplifters, Broker) kan ons als geen ander raken met zijn mooie, sensitieve familiedrama’s. Met Monster, waarmee hij in 2023 twee prijzen won op het Cannes Film Festival, slaat hij een ietwat duistere weg in, die desondanks een gevoelige snaar raakt. Een spannende film over de jonge Minato met wie het niet zo goed lijkt te gaan, zijn alleenstaande moeder en zijn leraar op school. Door het meesterlijke gebruik van verschillende perspectieven (de 'Human Voices' van het festivalthema) onthult Kore-eda langzaam wat hier nu echt speelt. En dat begeleid door een van de laatste soundtracks van Ryuichi Sakamoto!

Vol enthousiasme en humor pingpongde Lidewijde met de zaal over betekenissen, interpretaties en emoties. Vooraf gaf ze een aantal kijk-aanwijzingen zodat ze na de filmvertoning stapsgewijs met de zaal in gesprek kon gaan over het verhaal en hoe dat wordt verteld. Welke symboliek was er te zien en hoe interpreteer je de titel van de film? Zit er een kantelpunt in het verhaal? En hoe stuurt de film onze emoties als kijker? Ze legde, waar dat van pas komt, verband met literaire trucs en gaf voorbeelden uit bekende romans. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Abdelkader Benali.

Burhan Sönmez koos als favoriet de Tractatus Logico-Philosophicus (Traktaat over de logische filosofie), vaak afgekort tot Tractatus of TLP, het eerste hoofdwerk van de Oostenrijks-Engelse filosoof Ludwig Wittgenstein. Het boek werd tijdens de Eerste Wereldoorlog geschreven en is het enige werk van Wittgenstein dat tijdens zijn leven gepubliceerd werd. Het project had een breed doel: de relatie tussen taal en werkelijkheid vaststellen en de grenzen van de wetenschap bepalen. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Abdelkader Benali.

Angelina Enny koos als favoriet de essaybundel Romanschrijver van beroep, een unieke ‘autobiografie van een schrijverschap’, waarin Haruki Murakami zeldzaam openhartig vertelt over zichzelf. Murakami is wereldwijd een van de geliefdste en best gelezen schrijvers. Meer details bekijken

Waar horen we thuis? Een van de meest fundamentele vragen van de mensheid. Een vraag die schrijvers zichzelf al jaren stellen. De vele verschillende antwoorden hierop zijn een belangrijk onderdeel van onze literatuur en ons erfgoed.

We vonden de perfecte auteurs om over deze grote vraag na te denken: Alejandra Ortiz en Aminatta Forna. Where to Belong is een thema dat op verschillende manieren terugkomt in hun publicaties, boeken en essays, en raakt aan belangrijke thema's als identiteit, gender en migratie.

Alejandra Ortiz en Aminatta Forna hebben hun gedachten over dit onderwerp van tevoren opgeschreven. Ze presenteerden hun verhalen tijdens het programma, gevolgd door een interactief gesprek onder leiding van Shantie Singh. Meer details bekijken

De tijd is de ruimte waarin het leven zich ontvouwt, maar op de tijd is nauwelijks vat te krijgen. Minuten kunnen eeuwen duren en jaren lijken twee seconden. Wat is tijd? De mens heeft weinig tijd, dat is zijn tragiek. Tegelijkertijd geeft het besef van die beperkte tijd ons leven diepgang en betekenis. Wat de filosofie niet kan zeggen kan wel worden uitgedrukt via de literatuur.

Als schrijver kun je spelen met tijd en heb je de vrijheid om de chronologie van het boek te bepalen, de tijd te versnellen of te vertragen. Hoe comprimeert een schrijver de tijd van een leven of van een paar eeuwen? Is een boek een kleine fabriek van tijd? Te veel vragen voor te weinig tijd, maar Connie Palmen en Annelies Verbeke gaven antwoord op deze vragen! Gespreksleider was schrijver en essayist Mira Feticu.

Connie Palmen zoekt in haar werk steeds de grens op tussen feit en fictie. Ze krijgt bekendheid met haar debuut De wetten (1991). Haar volgende romans De vriendschap (1995) en I.M. (1998) worden ook bestsellers. Palmen schreef meerdere essaybundels zoals Het geluk van de eenzaamheid (2009) en Het drama van de afhankelijkheid (2017). Veel van haar romans zijn gebaseerd op gebeurtenissen in haar eigen leven, haar essays zijn juist verhalender dan gewoonlijk. In 2023 publiceert ze Voornamelijk vrouwen, persoonlijke essays over elf vrouwen en één man die op een eigengereide manier hun leven vormgeven. Palmen gaat met ze in gesprek, daagt ze uit, ontdekt verschillen en overeenkomsten met haar eigen leven. Haar meermaals bekroonde werk is ook internationaal succesvol en vertaald in vele talen.

Annelies Verbeke schrijft romans, verhalen, filmscenario's en toneelstukken. In 2003 debuteert ze met Slaap!. Later volgen drie romans (Reus, Vissen redden, Dertig dagen), vier bundels korte verhalen (Groener gras, Veronderstellingen, Halleluja en Treinen en Kamers), een collectie van journalistieke verhalen (Wakker, samen met fotograaf Charlie De Keersmaecker) en de 'graphic novella' Tirol Inferno, geschreven in jambische pentameters en rijm, gemaakt samen met illustrator Klaas Verplancke. Haar werk, vertaald in vele talen, heeft meerdere prijzen gewonnen. In 2023 verschenen Koude soep in de Terloops-reeks en JIJ, een bloemlezing met jij-verhalen. In januari 2024 gaat Wunderbaum speel live (online gaat het mis) in première, een theatervoorstelling van Wunderbaum met een tekst van Annelies Verbeke.

Mira Feticu is schrijver, dichter, columnist en maakt literaire programma's voor onder meer Writers Unlimited. In 1993 verschijnt haar eerste poëziebundel, daarna legt ze zich toe op proza. Ze debuteert in 2012 in het Nederlands met Lief kind van mij, in 2013 gevolgd door De ziekte van Kortjakje. Beide boeken gaan over een onder Ceaușescu opgegroeide Roemeense immigrante die niet kan aarden in Nederland maar opbloeit als ze afstand neemt van haar echtgenoot. Tascha. De roof uit de Kunsthal, haar derde roman, verschijnt in 2015, gevolgd door Al mijn vaders en Picasso's keerzijde (2019), en Liefdesverklaring aan de Nederlandse taal (2021). Haar artikelen en columns verschijnen in onder meer Tirade, De Groene Amsterdammer en Den Haag Centraal.

Festivaltip: Connie Palmen sprak zaterdagmiddag 20 januari 2024 in Theater aan het Spui met artiest Sven Ratzke over hun theatershow Marlene, en over mannelijk- en vrouwelijkheid; later die zaterdag was Connie te zien in een gesprek tijdens Saturday Night Unlimited met Celeste Ng en Sacha Bronwasser over de stem van het personage. Meer details bekijken

In dit kloppende festivalhart ontmoette je elkaar met een drankje. Aan de Radio Writers Unlimited-tafel draaide presentator en DJ Francis Broekhuijsen on air plaatjes en knoopte een gesprek aan met onder meer festivalauteurs. In de Poëziepoli schreef Gerda Blees ter plekke een gedicht voor je. De rijk met boeken van festivalauteurs gevulde bookshop van De Vries Van Stockum was de hele avond geopend.

Extra, en alleen deze avond: kapper Youri Straatman AKA de mattenkoning van Den Haag - knipte gratis je mat (bij): zijkant en bovenkant kort, oren vrij en aan de achterkant lekker laten wapperen. De rebelse Haagse mat beleeft een come-back, en Youri - salonmanager en allround hairstylist van Kinki Kappers op het Noordeinde - knipt bekend Den Haag waaronder leden van Goldband en Son Mieux.

Meet & Greet bij de bookshop:
Ontmoetingen met schrijvers voor een gesprek of het signeren van hun boek! Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Abdelkader Benali.

Sholeh Rezazadeh koos de roman Demian. De geschiedenis van Emil Sinclairs jeugd (1919) van Herman Hesse. Meer details bekijken

Macht en machteloosheid zijn dankbare thema's in de literatuur, ontleend aan extreme situaties uit de geschiedenis en de praktijk. Over de onderlinge machtsrelatie van een militair en een gevangene schreef Emilienne Malfatto de confronterende roman De kolonel slaapt niet, vanuit het perspectief van de kolonel. Burhan Sömnez schreef in zijn roman Istanbul, Istanbul vanuit het perspectief van de gevangenen.

Hoe verbeelden zij deze machtsverhouding in een per definitie ongelijke uitgangssituatie van gevangene en bewaker? Beide auteurs lazen een fragment uit hun werk en gingen over macht en machteloosheid in gesprek met Sophie Derkzen, voor de VPRO presentator van het dagelijkse Radio 1-programma Bureau Buitenland.

Emilienne Malfatto is een bekroond fotograaf, journalist en schrijver. Haar werk draait om sociale, feministische en post-conflict kwesties in het Midden-Oosten, Latijns-Amerika en Europa. Haar roman Le colonel ne dort pas (2021, in 2023 in Nederlandse vertaling verschenen als De kolonel slaapt niet) brengt drie personages tot leven die worstelen met een oorlog die ze niet kunnen winnen.

Burhan Sönmez is schrijver en voorzitter van PEN International. Zijn romans zijn in meer dan veertig talen verschenen en meermaals bekroond. Hij breekt internationaal door met zijn roman Istanbul Istanbul (onder dezelfde titel in het Nederlands verschenen in 2018) waarin gevangenen elkaar verhalen vol mededogen en humor vertellen die gaandeweg vaker over het leven, buiten, in de stad gaan.

Festivaltip: Emilienne Malfatto en Burhan Sönmez traden ook op tijdens de Openingsavond op 18 januari 2024, en Emilienne eveneens, samen met Sacha Bronwasser (bekend van haar bestseller Luister) in het programma Picture this, onderdeel van Saturday Night Unlimited (20 januari 2024). Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Abdelkader Benali.

Eric Kriek koos als favoriet Meridiaan van bloed, of het avondrood in het Westen (1985) van Cormac McCarthy, een roman waarin hij historische en gewelddadige gebeurtenissen beschrijft die plaatsvinden in Texas op de grens tussen de VS en Mexico. Meer details bekijken

Strijders! was een ode in spoken word, muziek, dans en verhalen aan mensen uit Suriname en de Cariben die hun leven op het spel zetten om voor hun vrijheid te vechten. Helden uit ons koloniale verleden die zich verzetten tegen onvrijheid en onderdrukking. Verhalen die eerder vaak zijn genegeerd, onzichtbaar gemaakt of weggemoffeld. Nu, ruim 150 jaar na afschaffing van de slavernij, komen er veel verhalen los, maar er zijn ook veel verhalen die nog verteld moeten worden over strijders uit het verleden, en over strijders van nu. 

Gershwin Bonevacia, Dean Bowen, Julien Ignacio, Raj Mohan en OTION - Master of Sceneries voerden eigen werk uit. Karin Amatmoekrim vertelde in gesprek met presentator, auteur en Writers Unlimited-programmamaker Shantie Singh over schrijver Anil Ramdas, waarover ze onlangs de biografie In wat voor land leef ik eigenlijk? uitbracht.

Tip: Shantie Singh maakte ook de theatervoorstelling Her (s)tories, een ode aan vrouwen uit de Hindostaanse migratiegeschiedenis, die op vrijdag 12 januari 2024 werd uitgevoerd in Theater aan het Spui, Den Haag. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Abdelkader Benali.

Alejandra Ortiz koos als favoriet boek We the Living van Ayn Rand. Het boek werd voor het eerst gepubliceerd in 1936 en portretteert de impact van de Russische Revolutie op drie mensen die het recht opeisen om hun eigen leven te leiden en hun eigen geluk na te streven. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Abdelkader Benali.

Simone Atangana Bekono koos als haar favoriet Giovanni's kamer, de roman van James Baldwin uit 1956. Het boek richt zich op de gebeurtenissen in het leven van een Amerikaanse man die in Parijs woont en zijn gevoelens en frustraties over zijn relaties met andere mannen in zijn leven, in het bijzonder een Italiaanse barman genaamd Giovanni die hij ontmoet in een Parijse homobar. Meer details bekijken