Is er sprake van hardnekkig terugkerende mythes over de koloniale tijd? Schrijvers Reggie Baay, Cynthia McLeod en Johan Fretz spreken onder leiding van Sarah Sluimer over koloniale mythes, met een inleidende lezing van Nelleke Noordervliet.

Het romantische idee leeft dat door Nederland als kolonisator beschaving en welvaart werd gebracht, maar werd er niet eerder en voornamelijk iets gehaald, namelijk specerijen en grondstoffen ten koste van de inheemse bevolking? Manifesteren deze mythes zich alleen in ons denken of kruipt het verder, in onze literatuur? Hebben we geleerd van onze geschiedenis? Meer details bekijken

Schrijvers uit Indonesië en Nederland bezien de geschiedenis en de manier waarop naar de voormalige kolonisator wordt gekeken. Chris Keulemans spreekt met hen over hoe dit hun werk beïnvloedt en nodigt ze uit om daar uit voor te dragen.

Goenawan Mohamad is behalve een beroemde dichter ook journalist, essayist, redacteur en columnist. Mohamad leverde een bijdrage aan de vorming van de taal van Indonesië, Bahasa Indonesia. Op velerlei wijzen nam hij deel aan de strijd tegen het regime van Soeharto. Mohamad was in 1995 een van de deelnemers aan de eerste editie van het Winternachten festival, en is sindsdien meerdere malen voor het festival naar Den Haag teruggekeerd.

Angelina Enny is schrijver, acteur en theaterregisseur. Haar debuut met verhalen Nokturnal Melankolia, is bewerkt voor het theater. In 2019 werkte Enny samen met de Nederlandse schrijver en muzikant Robin Block aan een poëziebundel, In between, Di Antara, waarin zij op zoek gaan naar hun persoonlijke verhalen, (familie)herinneringen en dromen, en hun gedeelde (Indonesische) geschiedenis. Enny: “Voor mij bestaan historische gebeurtenissen uit persoonlijke geschiedenissen. Verhalen van mensen wier kronieken we vergeten zijn. Juist daarom moeten we ze vertellen.”

De grootouders van dichter, muzikant en theatermaker Robin Block ontvluchtten in 1949 Nederlands-Indië. Ze staken de oceaan over om een nieuw leven op te bouwen in Nederland, een land waarvan zij officieel staatsburgers waren, maar waar ze nog nooit waren geweest en dat hen niet warm onthaalde. Robin laat hun verhalen horen in tekst en muziek.

Tip: Angelina Enny en Goenawan Mohamad dragen ook uit eigen werk voor tijdens de Opening Night - A Free Mind, op woensdag 15 januari. Robin Block treedt samen met dichter Ellen Deckwitz op in 'Indische roots in poëzie en muziek' in Biblotheek Nieuw Waldeck op vrijdagavond 17 januari. Meer details bekijken

Arubaans schrijver, dichter, spoken word-artiest Rosabelle Illes houdt van film en benoemt ze soms in haar poëzie, verhalen en videos. De vraag welke beelden haar te binnen schieten in relatie tot haar eigen werk, staat in dit gesprek met moderator Gerlinda Heywegen, centraal.

Tipje van de sluier: de film over een langlopende televisie soap met in de hoofdrol een acteur waarvan je het niet verwachtte, speelt naast Illes hier de hoofdrol. En dat Virginia Woolf belangrijk voor haar is en ze door haar oeuvre korte verhalen durfde te gaan schrijven naast haar gedichten, brengt haar bijvoorbeeld op The Hours (Stephen Daldry, 2002 naar het boek van Michael Cunningham), de speelfilm die Woolf en haar Mrs. Dalloway zo prachtig verbindt. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Hassnae Bouazza. Meer details bekijken

De literaire toekomst treedt voor u op! Francis Broekhuijsen presenteert leerlingen van Dalton Den Haag met hun eigen poëzie: het resultaat van de Spot on Young Poets workshops en lessen in dichten, op school gegeven door dichter en gastdocent Diann van Faassen. Dichter Roberta Petzoldt, winnaar van de C. Buddingh'-prijs 2019, treedt met hen op. Ook Mirle Wittekoek, deelnemer van vorig jaar en winnaar van de Jonge Campert-prijs 2019, draagt een speciaal voor deze editie nieuw geschreven gedicht voor. DJ Socrates zorgt voor de sounds en beats. Tijdens Spot on Young Poets op vrijdag en zaterdag worden per avond één of twee finalisten van de Jonge Campert-prijs 2020 gekozen. De finalisten dragen zondag tijdens het Schrijversfeest nog eens zijn of haar gedicht voor. Eén van hen wordt door het publiek gekozen om direct daarna deze onderscheiding voor de beste Haagse dichter-scholier in ontvangst te nemen. Meer details bekijken

In de roadmovie A Fool’s Paradise maakt de Zuid-Afrikaans-Nederlandse regisseur Saskia Vredeveld een reis naar Zuid-Afrika met de vraag of zij zich nog wel ‘thuis’ zal voelen in haar eigen land. Ze treedt in de voetsporen van de Nederlandse kolonisten en reist door het onbekende. Een route van zo’n 1.800 kilometer door adembenemende landschappen van Kaapstad naar Amsterdam, vlakbij de grens met Mozambique.

Ze bezoekt plaatsen die haar en ons bekend in de oren klinken, maar waar ze nooit eerder was: Haarlem, Middelburg, Utrecht, Amersfoort, Rotterdam. Ze is getuige van armoede, werkloosheid, xenofobie, criminaliteit en corruptie. Saskia herinnert zich Zuid-Afrika vooral als een vakantieland. Dat zij gescheiden van de 'anderen' leefde, voelde voor haar destijds heel normaal. In haar omgeving stelde niemand daar vragen bij. Heeft die jeugd onder Apartheid haar tot een racist gemaakt? Na de eerste democratische verkiezingen in 1994 is er veel ten goede veranderd. Toch worstelen velen, ook Saskia, met de schaamte. Maar ook met hoop en vrees voor een onzekere toekomst.

Bekijk de trailer.

Regie: Saskia Vredeveld
Documentaire, Nederland, 2019
Nederlands, Engels, Afrikaans gesproken; Nederlands ondertiteld. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Hassnae Bouazza. Meer details bekijken

De Nederlands-Surinaamse dichter Antoine de Kom en Rosabelle Illes uit Aruba gaan in gesprek met Chris Keulemans over hun werk en hoe roots hun werk beïnvloeden. Beiden dragen uit hun eigen werk voor.

Antoine de Kom is van Nederlands-Surinaamse afkomst en een kleinzoon van Anton de Kom, de Surinaamse nationalist en verzetsstrijder. De Kom bracht een groot deel van zijn jeugd in Suriname door. Van dat verblijf getuigen zijn eerste twee poëziebundels Tropen (1991) en De kilte in Brasilia (1995). Daarna verschenen de bundels Zebrahoeven (2001) en Chocoladetranen (2004). De Kom was genomineerd voor de C. Buddingh’prijs, de Ida Gerhardt Poëzieprijs en won met zijn laaste bundel, Ritmisch zonder string (2013), de VSB Poëzieprijs.

Rosabelle Illes debuteerde in 2005 met haar collectie gedichten Beyond Insanity. In 2010 verscheen Spiel di mi Alma, een verzameling poëzie in haar moedertaal Papiaments, die voor de lezer een wereld vol tegenstellingen openbaart. Haar derde boek Title (2016) is een verzameling verhalen, gedichten en gedachten. Eenmaal op het podium verandert Illes in een ware performer van haar gedichten, waarbij ze het publiek meesleept in een stroom van woorden, bewegingen en betekenissen.

Tip: Rosabelle Illes draagt ook voor tijdens de Opening Night - A Free Mind op 15 januari in Theater aan het Spui, tijdens Woorden Worden Zinnen - Winternachten editie op 16 januari in Paard en, samen met Cynthia McLeod, op zaterdag 18 januari in Bibliotheek Schilderswijk. Meer details bekijken

In dit kloppende hart van Winternachten festival ontmoet u elkaar én de schrijvers. Uw Winternachten festivalgids en presentator Francis Broekhuijsen maakt u wegwijs in het programma. Eerst ontdekt u jong Haags poëzietalent tijdens het programma Spot on Young Poets. Daarna zorgen Francis en DJ Socrates voor een huiselijke sfeer; u praat bij met een drankje, ontmoet auteurs en laat hen uw boeken signeren. Want de bookshop van De Vries Van Stockum is de hele avond geopend in de foyer! Hier vindt u een speciaal samengesteld aanbod boeken en dichtbundels van alle Winternachten festivalauteurs. Van nieuw tot ouder werk; en indien beschikbaar in Nederlandse en Engelstalige uitgaven.

Meet & Greet - tijdschema
Ontmoet de schrijvers voor een gesprek of het signeren van hun boek!
20.55-21.10 Angelina Enny en Goenawan Mohamad
21.10-21.30 Cynthia Mc Leod, Reggie Baay en Nelleke Noordervliet
22.05-22.25 Adriaan van Dis en Ellen Deckwitz
23.00-23.15 Soortkill

Vanaf 23:55 uur in de foyer: Winternachten Club, met een feestelijk en zeer dansbaar live optreden van KUENTA. Meer details bekijken

Over familie, erfenis en hoe je wel of niet kunt ontsnappen aan de overlevering van geschiedenis, en daarmee je wortels, en het geluk, verdriet wat daarmee gepaard gaat: een gesprek onder leiding van Fiep van Bodegom, met muziek en poëzie van Robin Block.

Ellen Deckwitz schreef in haar nieuwe bundel Hogere natuurkunde over de oorlog, over Nederlands-Indië en over de gevolgen daarvan voor het huidige Nederland. De grootmoeder in de tekst is haar Indische oma. Zij vertelt haar verhaal alleen aan haar kleindochter.

Een belangrijk deel van het oeuvre van Adriaan van Dis gaat over de Indische invloeden binnen zijn familie. In zijn debuutnovelle Nathan Sid (1983) en de romans Indische duinen (1994), Familieziek (2002) en Ik kom terug (2014) schreef hij over zijn moeder en familie, over hoe familiegeschiedenis doorwerkt, generatie na generatie.

Robin Block, dichter, musicus en theatermaker, volgt onder meer in zijn soloperformance Samudra ('oceaan') en in zijn samen met Angelina Enny (Indonesië) geschreven bundel In Between, Di Antara (2019), het pad van zijn grootouders die in 1949 Indië moesten ontvluchten, in tegenovergestelde richting.

Tip: Ellen Deckwitz en Robin Block zijn vrijdagavond 17 januari te gast in het Winternachten festivalprogramma in Bibliotheek Nieuw Waldeck, aanvang 20:15 uur. Zaterdagmiddag 18 januari bespreekt Deckwitz, samen met collega NRC-columnist Clarice Gargard en het publiek, Oeroeg van Hella Haasse in NRC Leesclub Live, aanvang 14:00 uur in Theater aan het Spui. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Hassnae Bouazza. Meer details bekijken

Voordat schrijver, toriman en Parool-columnist Johan Fretz naar de Kleinkunstacademie ging, studeerde hij aan de Filmacademie: met zijn filmliefde zit het dus wel goed! Met zijn literaire oeuvre, en vooral zijn Surinnaamse reisroman Onder de Paramariboom, als inspiratiebron, legt moderator Gerlinda Heywegen filmfragmenten aan Fretz voor die hem uitnodigen te vertellen over het hebben van twee landen en misschien wel de hele wereld.

Fretz over Suriname: „Plotseling vlogen alle luiken open. Onvoorstelbaar dat daar een hele wereld blijkt te bestaan. Waar ze gewoon Nederlands spreken, mooier en met meer liefde dan in het land waar de taal vandaan komt.”

Fretz' roman Onder de Paramariboom verscheen begin 2018. Hierin vertelt hij het verhaal van een hilarische en ontwapenende roadtrip door Suriname. Over een zoektocht naar roots en identiteit, wanneer je een dubbelbloed bent, maar bovenal over de verzoening tussen een moeder en een zoon. Met de roman won hij de Boekhandelsprijs 2019. Hij maakte een solovoorstelling van het boek, waarmee hij door Nederland toerde en die genomineerd werd voor de cabaretprijs Neerlands Hoop. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Hassnae Bouazza. Meer details bekijken

Naar aanleiding van het Smibanese Woordenboek 2.0 dat onlangs is verschenen houdt Winternachten festival de Nationale Quiz Nieuw Nederlands! Doe mee en toets je kennis van Nieuw Nederlands, met invloeden vanuit het Turks, Sranantongo, Papiaments, Engels en Berbers.

Voor het geval we er niet helemaal uitkomen, hebben we een fantastisch panel van deskundigen uitgenodigd voor toelichting en uitleg, gevormd door Soortkill - samensteller van Smibanese Woordenboek en actief in Collectief SMIB; cabaretière, actrice en columniste Funda Müjde; schrijver, docent en bedenker van de Berberbibliotheek Asis Aynan, en cabaretier, zanger, acteur en presentator Jörgen Raymann. Onder leiding van voormalig nieuwslezer, actrice, schrijver maar nu ook quizmaster Noraly Beyer. Meer details bekijken

Vertoning van de filmkeuze van dichter Rosabelle Illes. Eigenlijk is The Truman Show een hele enge film. Zonder het te weten speelt Truman Burbank (Jim Carrey) de hoofdrol in een realitysoap, precies het soort televisie dat kort na de release van de film zo populair werd. Licht geïnspireerd op o.a. Philip K. Dick vertelt regisseur Peter Weir dit bizarre verhaal waarin alles, maar dan ook alles fake is.

Totdat Truman begint te vermoeden dat er iets niet in de haak is met zijn leven, is het suikerzoete decor heerlijk. Het wordt lelijk op het moment dat je voelt hoe gevangen Truman is. En je kunt je in de slipstream afvragen hoe gevangen wij eigenlijk ook zelf kunnen zijn in onze eigen levens. Met een indringende acteerprestatie van Jim Carrey.

Regie Peter Weir
Met o.a. Jim Carrey, Laura Linney, Ed Harris
VS, 1999, 103’, Engels gesproken, Nederlands ondertiteld Meer details bekijken

Verbondenheid met het vaderland, de worsteling met ongelijkheid, moederschap, vrouw-zijn en ouder worden. Zijn de thema's uit het veelzijdige oeuvre van Antjie Krog, ook die van haar jongere collega Jolyn Phillips? Heeft Krog een pad gebaand voor een nieuwe generatie? Wat neemt Phillips mee en wat laat zij los? In een gesprek met Chris Keulemans gaan Krog en Phillips in op hun verschillen en overeenkomsten en vormen ze een beeld van de toekomst van Afrikaanstalige literatuur.

Antjie Krog is auteur van dichtbundels, kinderpoëzie, proza en toneel. Ook vertaalde ze boeken uit het Nederlands en Engels naar het Afrikaans. In Nederland is Krog bekend van haar indrukwekkende voordrachten tijdens Poetry International, de Nacht van de Poëzie en Winternachten festival.

Jolyn Phillips werkt aan haar PhD in Creative Writing. Ze publiceerde korte verhalen en gedichten. In 2016 had ze veel succes met haar Engelstalige verhalendebuut Tjieng Tjang Tjerries en maakte er zelf een toneelbewerking van inclusief muziek. In 2017 volgde de Afrikaanstalige gedichtenbundel Radbraak.

Tip: Antjie Krog draagt ook voor uit haar werk tijdens het Winternachten Nieuwjaarsconcert, zondagmiddag 19 januari in het Zuiderstrandtheater: een sprankelende matinee vol muziek, poëzie en spoken word met o.a. Wende, Fresku, Ellen ten Damme en Ramsey Nasr. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Hassnae Bouazza. Meer details bekijken

Majestueuze beelden van het woud en de nu eens sereen, dan weer woest voortstromende rivier zetten de toon, terwijl de hier wonende Surinaamse Marrons, afstammelingen van tot slaaf gemaakte Afrikanen die zich wisten te bevrijden, hun wereld belichten. Ze laten zien hoe ze hier leven en hoe het raadplegen van voorouders en bosgeesten samengaat met het gebruik van moderne gereedschappen.

De film vervlecht orale overleveringen over Afrikaanse voorouderlijke tradities en ontsnappingen aan slavernij met nieuwe rituelen en laat zien hoe industrieën die de regio ontbossen door grootschalige houtkap en mijnbouw de krachtige banden van de gemeenschap met het land in gevaar brengen. De Nederlandse kunstenaars Lonnie van Brummelen en Siebren de Haan, en de Surinaamse theatermaker Tolin Erwin Alexander hebben de Marrongemeenschap intensief betrokken bij de ontwikkeling van het project dat tot stand kwam door een experimenteel proces van collectief script-maken en performance. Het resultaat is een unieke filmische vorm die voorouderlijke tradities vermengt met nieuwe vormen van filmmaken, waarin documentaire, poëzie en theater samenkomen.

'Een uniek portret' **** de Volkskrant
'Een verhaal dat we eigenlijk moeten kennen' **** NRC

Bekijk de trailer.
Korte docu van STVS (Suriname) met publieksreacties na de première in TBL Cinemas, Paramaribo.

Regie: Lonnie van Brummelen, Siebren de Haan. Co-regie: Tolin Erwin Alexander.
Documentaire, Nederland/Suriname 2018.
Saamaka, Okanisi, Nederlands gesproken; Nederlands ondertiteld. Meer details bekijken

Schrijvers vertellen over hun favoriete boek: het boek dat hen inspireert of raakt; het boek dat hun artistieke, morele of intellectuele kompas heeft gevormd. Kortom: het boek dat ze iedereen aanraden. Interview: Hassnae Bouazza. Meer details bekijken

In 1795 verstuurde de inmiddels vrijgelaten tot slaaf gemaakte Wilhelmina Kelderman vanuit Paramaribo een hartverscheurende brief aan haar vroegere meester. De brief kwam niet aan, maar werd door Engelse schepen gekaapt en is pas twee eeuwen later geopend.

Op verzoek van Winternachten festival lieten negen schrijvers en dichters zich door Wilhelmina’s smeekbede inspireren, en schreven een eigen brief aan iemand in een (voormalige) kolonie, die ze tijdens dit programma presenteren. Ze dragen voor in hun moeder- of schrijftaal; de vertaling in het Engels en Nederlands wordt simultaan geprojecteerd.

Met Antjie Krog (Zuid-Afrika), Alfred Birney (o.a. De tolk van Java), Reggie Baay (o.a. Het kind met de Japanse ogen), Ellen Deckwitz (o.a. de bundel Hogere natuurkunde), Rosabelle Illes (Aruba), Jolyn Phillips (Zuid-Afrika), Jasper Albinus (debuut in bloemlezing Hardop), dichter Angelina Enny (Indonesië) en dichter, muzikant en theatermaker Robin Block.

Tip: Antjie Krog, Reggie Baay, Ellen Deckwitz, Jolyn Phillips dragen voor uit hun bijdrage aan de 25 jaar-Winternachten festival-jubileumbundel De verovering van Jupiter (Over dekolonisatie van de geest) tijdens de Opening Night - A Free Mind op woensdag 15 januari in Theater aan het Spui. Meer details bekijken

Er zijn maar weinig bands die zoveel energie weten over te brengen als KUENTA. Met hun rauwe base orientated afro carribean dance music, oftewel hun eigen genre tambútronic, krijgen ze iedereen op de dansvloer. Het Amsterdamse vijftal heeft zich bewezen als dé festivalact van de afgelopen jaren; zo stonden ze op toonaangevende festivals als Glastonbury, SXSW, Eurosonic Noorderslag en Welcome To The Village. Meer details bekijken