Brieven van overzee

Negen auteurs dragen een brief voor die ze schreven aan iemand in een (voormalige) kolonie; een ode aan de tot slaaf gemaakte Wilhelmina, die in 1795 een nooit bezorgde, maar recent geopende brief stuurde aan haar vroegere meester.

Handgeschreven brief

Informatie

Datum en tijd zaterdag 18 januari 2020 23:00 tot 23:50 uur
Locatie Theater aan het Spui - Zaal 1
Prijs 25,-
22,50 (Uitpas)
15,- (CJP, Studenten, Ooievaarspas)

In 1795 verstuurde de inmiddels vrijgelaten tot slaaf gemaakte Wilhelmina Kelderman vanuit Paramaribo een hartverscheurende brief aan haar vroegere meester. De brief kwam niet aan, maar werd door Engelse schepen gekaapt en is pas twee eeuwen later geopend.

Op verzoek van Winternachten festival lieten negen schrijvers en dichters zich door Wilhelmina’s smeekbede inspireren, en schreven een eigen brief aan iemand in een (voormalige) kolonie, die ze tijdens dit programma presenteren. Ze dragen voor in hun moeder- of schrijftaal; de vertaling in het Engels en Nederlands wordt simultaan geprojecteerd.

Met Antjie Krog (Zuid-Afrika), Alfred Birney (o.a. De tolk van Java), Reggie Baay (o.a. Het kind met de Japanse ogen), Ellen Deckwitz (o.a. de bundel Hogere natuurkunde), Rosabelle Illes (Aruba), Jolyn Phillips (Zuid-Afrika), Jasper Albinus (debuut in bloemlezing Hardop), dichter Angelina Enny (Indonesië) en dichter, muzikant en theatermaker Robin Block.

Tip: Antjie Krog, Reggie Baay, Ellen Deckwitz, Jolyn Phillips dragen voor uit hun bijdrage aan de 25 jaar-Winternachten festival-jubileumbundel De verovering van Jupiter (Over dekolonisatie van de geest) tijdens de Opening Night - A Free Mind op woensdag 15 januari in Theater aan het Spui.

Line-up

Alfred Birney

(Den Haag, 1951) is een telg uit een voormalige Indische plantersfamilie. Hij heeft een Indisch-Chinese vader en een Nederlandse moeder. Terugkerende motieven in zijn werk zijn vervreemding van familie en het onvermogen tot identificatie met het moederland of vaderland. Hij debuteerde in 1987 met de roman Tamara's lunapark. Hij is samensteller van Oost-Indische Inkt (1998), een bloemlezing van Indische literatuur. Hij was enkele jaren columnist bij de Haagse Courant. In 2002 verscheen Indische Gezichten, een heruitgave van zijn meest uitgesproken Indische romans Vogels rond een vrouw (1991) en De onschuld van een vis (1995). Beide boeken geven een onvergetelijk beeld van de Indische vader. In 2016 verscheen zijn succesvolle autobiografische roman De tolk van Java, bekroond met de Henriette Roland-Holstprijs en de Libris Literatuurprijs. In 2019 verscheen in de reeks Privé Domein het dagboek Niemand bleef, waarvoor hem de Littéraire Witte Prijs 2020 werd toegekend. Maart 2024 verscheen Zwerfpost, een persoonlijke selectie uit 25 jaar artikelen, blogposts, columns, essays, kritieken, lezingen, studies, schetsen, schotschriften, reisverslagen en portretten van onbekende schrijvers met afwijkende geluiden over Nederland versus Indonesië.
Alfred Birney - foto Eddo Hartmann

Antjie Krog

(Zuid-Afrika, 1952) is behalve dichter, schrijver en academicus ook een geliefd voordrachtkunstenaar. Verschillende poëziebundels van Krog werden vertaald in het Nederlands. Haar boek Country of My Skull (De Kleur van je hart, 2000 en in 2004 verfilmd) is een persoonlijk getint verslag van de zittingen van de Waarheidscommissie van Desmond Tutu. Haar autobiografische herinneringen A Change of Tongue (2003) verschenen in 2009 in het Nederlands als Een Andere Tongval. Krogs werk is met verschillende prijzen bekroond, zoals de Hertzogprijs in Zuid-Afrika en de Gouden Ganzenveer die ze in 2018 in Nederland kreeg uitgereikt. Hoe zeg je dat, een bloemlezing uit haar eigen werk, en Niets liever dan zwart verschenen in 2010, gevolgd door onder meer Waar ik jou word (gedichten), Hoe alles hier verandert (non-fictie) en, januari 2020, de tweetalige uitgave Broze aarde.
Antjie Krog | B-Unlimited 15 februari 2019

Angelina Enny

(Indonesië, 1978) is schrijver, acteur en theaterregisseur. Haar debuutbundel met verhalen Nocturnal Melancholia, over de schoonheid en esthetiek van depressie, is in 2018 genomineerd voor de Khatulistiwa Literary Award en is bewerkt voor het theater. In 2019 schreef Enny samen met schrijver en muzikant Robin Block de poëziebundel In Between, Di Antara, waarin zij op zoek gaan naar hun persoonlijke verhalen, (familie)herinneringen en dromen, en hun gedeelde (Indonesische) geschiedenis. Dit resulteerde in de performance A Passage, Sebuah Antara, een mix van gedichten, songs, bewegingen en beelden. Ze traden hiermee oktober 2019 op tijdens het Literature and Ideas Festival (LIFEs) in Jakarta. Haar script The Fifteenth Night over de rellen in 1998 is genomineerd voor het Jakarta Film Fund. Haar nieuwe werk, Finding Sita in the Indies, is een novelle over voorouderlijke identiteit in het koloniale tijdperk.
Angelina Enny

Ellen Deckwitz

(Deventer, 1982) is dichter, columnist, recensent en presentator op literaire podia, waaronder Writers Unlimited. Voor haar De steen vreest mij (2011) won ze de C. Buddingh’-prijs voor het beste poëziedebuut. Haar bundel Hogere natuurkunde (2019) is deels reisverhaal, deels mythe, deels getuigenis en het resultaat van gesprekken die Deckwitz voerde met mensen wier wortels ook in voormalig Nederlands-Indië liggen. In 2022 verscheen Eerste hulp bij poëzie, een omnibus waarin haar bundels Olijven moet je leren lezen (2020) en Dit gaat niet over grasmaaien (2021) zijn opgenomen. Deckwitz schrijft columns voor NRC Handelsblad, leest in haar NPO Radio Luister-podcast Poëzie vandaag elke werkdagochtend een Nederlands of vertaald gedicht voor, en is een van de drie recensenten van de podcast Boeken FM. Sinds najaar 2025 is ze een van de presentatoren van Nooit meer Slapen, het nachtelijke cultuurprogramma van de VPRO.

Instagram: @la_deck
Ellen Deckwitz - foto Merlijn Doomernik

Rosabelle Illes

(Aruba, 1987) is kunstenaar, schrijver en performer. Ze is auteur van drie poëzie- en verhalenbundels en co-auteur van het meertalige kinderboek Hartje. Haar werk is gepubliceerd in internationale tijdschriften en ze heeft opgetreden op literaire festivals over de hele wereld, waaronder Colombia, Taiwan, Nederland en New York City. Rosabelle's kunst verkent vaak persoonlijke raadsels, waarbij meditatie inzichten onthult die zich manifesteren als poezie. Ze is gepromoveerd in de psychologie aan de Universiteit Leiden en is assistent-professor aan de Universiteit van Aruba. In haar nieuwe boek Penmanship (2025) komen haar passies voor psychologie en poëzie samen en viert ze het geschreven woord in zijn puurste vorm. Het boek, dat handgeschreven stukken bevat, brengt een gesprek op gang over de wetenschappelijk bewezen voordelen van handschrift en laat zien hoe poezie de traditionele grenzen van de pagina kan overstijgen om gehoord, gezien en gedragen te worden.
Rosabelle Illes - foto: Jonathan Petit

Robin Block

(1980) is dichter en muzikant. Zijn werk begeeft zich op het grensvlak van taal, muziek en performance. Ook maakt hij veel werk over de gedeelde geschiedenis van Nederland en Indonesië. Zijn gedichten verschenen onder andere in Het Liegend Konijn, Revisor en Awater. Zijn meest recente poëziebundel is Handleiding voor Ontheemden (Atlas Contact). Deze werd o.a. bekroond met de De Herman de Coninckprijs en de J.C. Bloemprijs. Ook kwam de bundel in vertaling uit in Indonesië (KPG Gramedia, 2024). Een deel van de gedichten uit deze bundel is verfilmd in Manual for the Displaced, een poëziefilm-project samen met cinematograaf Jeremy Flohr. Block werkt daarnaast als columnist, schrijfdocent en redacteur bij Poëzietijdschrift Awater.

Bekijk de website van Robin Block
Instagram: @robinblock
Robin Block - foto Esme Hetharia

Jolyn Phillips

(Zuid-Afrika, 1992) is niet alleen schrijver en dichter, maar ook componist, zanger en activist. Haar debuutbundel met korte verhalen Tjieng Tjang Tjerries (2016) oogstte veel lof en kwam op de shortlist voor de University of Johannesburgprijs voor beste debuut en won de NIHSS prijs voor beste fictie. Phillips bewerkte de verhalen zelf voor het theater. In 2017 publiceerde ze een collectie Afrikaanstalige poëzie getiteld Radbraak, die in 2018 de UJ prijs voor beste debuut en een nominatie voor de Elizabeth Eybers Prize opleverde. Een deel van deze gedichten zette ze op muziek. Daarnaast verschijnen haar poëzie en korte verhalen in diverse tijdschriften en bloemlezingen. Momenteel promoveert Phillips in creative writing aan de University of the Western Cape en geeft ze les in onder meer Afrikaanse literatuur aan de universiteit van Johannesburg.
Jolyn Phillips - foto Brenda Veldtman

Reggie Baay

(Leiden, 1955) oogstte veel lof met zijn boeken over de njai, vrouwen in Nederlands-Indië die samenleefden en kinderen kregen met Nederlandse mannen. Baay debuteerde in 2006 met het deels autobiografische De ogen van Solo, over migratie en ontworteling van Indische Nederlanders. In 2012 verscheen Gebleekte ziel, een op historische feiten gebaseerde roman over de zoon van een Balinese edelman die naar Nederland wordt gestuurd om hem te 'bleken', te ontdoen van zijn inheemse identiteit. Daar werd wat gruwelijks verricht is een non-fictie boek over de onbekende geschiedenis van de slavernij in Nederlands Oost-Indië. In 2018 verscheen zijn documentaire roman Het kind met de Japanse ogen, een persoonlijke zoektocht en historisch onderzoek naar het leven zijn vader.
Reggie Baay

Jasper Albinus

(Utrecht, 1997) treedt op als dichter en spoken word-artiest. Hij sloot zich in 2017 aan bij Poetry Circle, het platform voor performende schrijvers en schrijvende performers, en nam in 2018 deel aan het ontwikkeltraject Slow Writing Lab van het Nederlands Letterenfonds. In zijn werk maakt hij vraagstukken rondom identiteit, geschiedenis en politiek voelbaar. Soms staat hij op een literair festival, dan weer in het theater of hij levert een poëtische bijdrage aan een debat. Zo was hij te zien op Oerol, tijdens Brainwash, Writers Unlimited en in de Melkweg.
Jasper Albinus - foto: Renée Hilhorst

Discover