WINTERNACHT 2

Pieter-Dirk Uys en Freek de Jonge signeren - foto Serge Ligtenberg

Een warme Winternacht met schrijvers, muziek en film op vijf podia in één theater. Auteur P.F. Thomése opende deze avond met zijn 'Pleidooi voor het autonome schrijven'.

Deze avond kwamen de optredende gasten uit Suriname, Zuid-Afrika, Curaçao, Barbados, Sint Maarten, Nigeria en Iran aan bod. Met cabaretiers Freek de Jonge en Pieter Dirk Uys over hun rol van nar en prediker, het engagement van jonge Afrikaanse schrijvers, hekeldichten op de Nederlandse geest, nieuwe documentaires, een meesterverteller uit Suriname, de ideale romanverfilming, een ode aan de Caraïbische vrouw, traditionele Antilliaanse liederen van de jonge zangeres Merietza Haakmat uit Curaçao, en de wereldprimeur: het eerste openbare dictee Papiaments. En na dat alles gingen we dansend de nacht in.

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 van 20:00 tot 01:30 uur
Locatie Theater aan het Spui & Filmhuis Den Haag
Prijs € 25,- (Uitpas € 23,50 CJP/studentenkaart/ooievaarspas € 12,50)

Tijdschema 21 januari

Filter op locatie:
Filter op gesproken taal:
Tijd Locatie
20:00 - 23:45 Theater aan het Spui - foyer Foyer: dichtdokter, DJ en bookshop
20:15 - 21:05 Theater aan het Spui - grote zaal De wereld, de schrijver en de filosoof
20:15 - 21:05 Theater aan het Spui - kleine zaal Jong in Afrika
20:15 - 21:15 Filmhuis - zaal 4 Het dictee Papiaments van het Koninkrijk der Nederlanden
20:15 - 21:05 Filmhuis - zaal 5 Film: Communekind
21:05 - 21:35 Theater aan het Spui - grote zaal Hossein Alizâdeh en Madjid Khaladj - improvisatie uit Iran
21:05 - 21:35 Theater aan het Spui - kleine zaal Merietza Haakmat en Hershel Rosario - het Caraïbische lied
21:35 - 22:01 Theater aan het Spui - grote zaal Tussen nar en prediker
21:35 - 22:01 Theater aan het Spui - kleine zaal Vertel over Suriname
21:35 - 22:01 Filmhuis - zaal 5 Uit de bodemloze fundamenten van dit knekelrijk
21:35 - 21:50 Filmhuis - zaal 4 Film: Jamila
21:50 - 22:00 Filmhuis - zaal 4 Film: Reimerswaal
22:00 - 22:01 Filmhuis - zaal 4 Film: Untertage
22:01 - 22:55 Theater aan het Spui - grote zaal Hossein Alizâdeh en Madjid Khaladj - improvisatie uit Iran
22:01 - 22:55 Theater aan het Spui - kleine zaal Merietza Haakmat en Hershel Rosario - het Caraïbische lied
22:55 - 23:45 Theater aan het Spui - grote zaal Lang leve het hekeldicht!
22:55 - 23:45 Theater aan het Spui - kleine zaal Ode aan de Caraïbische vrouw
22:55 - 23:45 Filmhuis - zaal 4 De filmkeuze van Frank Martinus Arion
22:55 - 23:45 Filmhuis - zaal 5 In memoriam Henk van Woerden
23:45 - 01:30 Theater aan het Spui - foyer Charanga La Crisis

Line-up

Henna Goudzand

(Henna Goudzand Nahar, Suriname, 1953) studeerde zowel in haar geboorteland als in België en Nederland. Aanvankelijk voelde ze zich aangetrokken tot de politieke veranderingen van 1980 in Suriname, maar zag die - als zovelen in die tijd - geleidelijk aan ontsporen. In 1988 publiceerde ze het verhaal 'De Goede Verwachting' over een verkiezingsteam dat op campagne gaat in het Surinaamse binnenland. Daarna werkte ze mee aan het Surinamenummer van De Gids. Met Fré Meyer voerde ze de redactie van een bundel over Mythen in de kunst bij vrouwen, die bij In de Knipscheer verscheen. In 1994 en 1996 publiceerde ze onder het pseudoniem Amber Nahar twee kinderboeken. Henna Goudzand Nahar woont in Amsterdam en is op dit moment, naast freelance journaliste bij een blad, werkzaam in het onderwijs. In 2005 verscheen haar roman Hele dagen in de regen.
Henna Goudzand - foto Patricia Borger

Michaël Zeeman

(1958-2009) was dichter, schrijver en publicist en werkte als vaste columnist voor de Forum-pagina en Cicero van de Volkskrant. Eerder was Zeeman chef kunstredactie bij de Volkskrant en van 2006-2007 correspondent in Rome. Sinds 1997 was hij als adviseur en gespreksleider betrokken bij festival Winternachten. In 2006 verscheen Wie Kan het Paradijs Weerstaan, een briefwisseling met Abdelkader Benali, waarin beide schrijvers van gedachten wisselen over politiek, het leven, de liefde en literatuur. In 2002 ontving Zeeman de Gouden Ganzenveer, vanwege zijn verdiensten voor de Nederlandse literatuur. Zeeman verwierf in de jaren negentig bekendheid als gespreksleider door zijn maandelijkse boekenprogramma 'Laat op de avond na een korte wandeling', dat later 'Zeeman met boeken' ging heten. In 1991 publiceerde hij zijn eerste dichtbundel Beeldenstorm, waarvoor hij de C. Buddingh-prijs ontving. Zijn tweede bundel, Verhoudingen, verscheen in 1995. In datzelfde jaar publiceerde hij ook de verhalenbundel De Verduistering. In 2009 overleed hij aan de gevolgen van een hersentumor.
Michaël Zeeman - foto Serge Ligtenberg

Ruben Severina

(Curaçao, 1956) was jarenlang het gezicht van de Antilliaanse gemeenschap in Nederland. Hij kwam in 1989 naar Nederland om te studeren en wilde daarna terug naar Curaçao. Hij bleef hier echter vanwege zijn jonge gezin en vond een nieuwe missie: de belangenbehartiging van Arubanen en Antillianen in Nederland. Met de stichting SPLIKA zette hij zich in voor de bevordering van het Papiamentu, de taal die hij ook doceert. Vervolgens was hij jarenlang voorzitter van het MAAPP, het platform voor de maatschappelijke participatie van Antillianen en Arubanen in Nederland. Bij zijn afscheid op 1 maart 2009 kreeg hij de MAAPP-award Mi ta yuda uitgereikt, een nieuwe onderscheiding die voortaan elk jaar op Severina’s verjaardag zal worden toegekend aan mensen die zich hebben ingezet voor de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap. Ruben Severina zat enige tijd voor de PvdA in de gemeenteraad van Zoetermeer en hij is thans voorzitter van HAAB (Haags Antilliaans Arubaans Beraad).
Ruben Severina tijdens Winternachten 2005 - foto Serge Ligtenberg

Paul van der Gaag

(Den Haag, 1958) is sinds 2002 eindredacteur/presentator van het VPRO-radioprogramma OVT, een twee uur durend programma over de historische achtergronden van de actualiteit, over nieuw verschenen historische boeken, over films, herdenkingen en alles wat verder met geschiedenis te maken heeft. Met live gesprekken, reportages, columns en in het laatste half uur de wekelijkse documentaire. Hij is al sinds 1992 bij OVT betrokken als programmamaker en werkte in het verleden als freelancer ook voor andere omroepen als de VARA en de IKON.
Paul van der Gaag - foto Serge Ligtenberg

P.F. Thomése

(Doetinchem, 1958 ) is een zeer veelzijdig schrijver die steeds weer andere registers opentrekt. Soms is zijn toon serieus, zoals in Schaduwkind (2003) - over de dood van zijn dochtertje. Het werd een bestseller en vertaald in meer dan 15 talen. In J. Kessels, The Novel uit 2009 tapt hij uit een heel ander vaatje. Dat is een soort persiflage op de harde misdaadroman, waarin een van de favoriete bijfiguren in Thoméses werk, J. Kessels, er sigaretten rokend en frikadellen verslindend op los leeft. Het boek werd in 2015 verfilmd met Frank Lammers en Fedja van Huêt in de hoofdrollen. In De onderwaterzwemmer (2015), over het leven van Tin die als kind zijn vader kwijtraakte in een donkere oorlogsnacht, laat hij zien dat alleen de mens zelf het noodlot kan keren. Thomése ontving in 1991 de AKO-Literatuurprijs voor Zuidland en in 2012 de Bob den Uyl Prijs voor Grillroom Jeruzalem.
P.F. Thomése - foto Tessa Posthuma de Boer

Joyce Roodnat

is journalist en schrijft sinds 1980 voor NRC Handelsblad over haar grote liefde: film. Sinds 1995 is ze chef kunstredactie van diezelfde krant. In de populaire rubriek ‘Aan de Wandel’ beschrijft ze trektochten te voet in Nederland en de rest van de wereld. Roodnat schrijft ook literatuur. Voor haar eerste roman 't Is zo weer nacht kreeg ze in 2002 de Geertjan Lubberhuizenprijs en de Debutantenprijs. In 1995 publiceerde ze De bergrede in het licht van de vedantaleer, over de belangrijkste hindoeïstische geloofs- en denkrichting. Dit jaar verscheen haar tweede roman, Sterrenschot, dat losjes gebaseerd is op een geschiedenis uit de familie van haar man, Erik van Zuylen.
Joyce Roodnat tijdens Winternachten 2005 - foto Serge Ligtenberg

Helon Habila

is geboren in Nigeria. Hij was daar docent en journalist, en verhuisde naar Engeland, waar hij African Writing Fellow werd bij de Universiteit van East Anglia. In 2002 publiceerde hij zijn eerste roman, Waiting for an Angel. Met zijn werk kreeg hij vele prijzen, zoals de Cain Prize in 2001, en de Commonwealth Writers Prize in 2003. In 2005/2006 werd hij de Chinua Achebe Fellow bij het Bard College in New York. In 2006 was hij co-redacteur van de British Council's anthology, New Writing 14. Voor zijn tweede roman, Measuring Time, kreeg hij de Virginia Library Foundation Fiction Award in 2008. Zijn derde roman, Oil on Water, kwam uit in de V.S. in 2011. Zijn anthologie The Granta Book of the African Short Story verscheen in september 2011. Habila doceert Creative Writing aan de George Mason Universiteut in Fairfax, Virginia, waar hij woont met zijn vrouw en drie kinderen.
Helon Habila  - foto Serge Ligtenberg

Breyten Breytenbach

(1939, Bonnievale) is een Zuid-Afrikaanse schrijver en schilder met Frans burgerschap. Hij studeerde aan de universiteit van Kaapstad. Hij werd een felle tegenstander van de apartheid en verliet Zuid-Afrika in 1960 om zich in Parijs te vestigen. Bij zijn terugkeer in Zuid-Afrika in 1975 werd hij gearresteerd en veroordeeld tot negen jaar gevangenisstraf. In The True Confession of an Albino Terrorist beschrijft hij aspecten van zijn gevangenschap. Na zijn vrijlating keerde hij terug naar Parijs. Breytenbach schreef poezie, proza, essays en toneelstukken. Zijn gedichten vertonen sterke metaforen en een complexe combinatie van verwijzingen naar het Boeddhisme, Afrikaanse spreektaal, en herinneringen aan het Zuid-Afrikaanse landschap. Breytenbach is ook bekend als schilder. In zijn werk portretteert hij surrealistische menselijke en dierlijke figuren, meestal in gevangenschap. Hij heeft verschillende literaire en kunst prijzen voor zijn werk ontvangen. Hij is actief in verschillende organisaties van Zuid-Afrikaanse politieke bannelingen.
Breyten Breytenbach tijdens 10 jaar Hivos Cultuurfonds - foto Ed Lonnee

Hossein Alizadeh en Madjid Khaladj

Twee meesters van de Iraanse improvisatie: Hossein Alizâdeh (tar, setar, tanbur) en Madjid Khaladj (daf, tombak). Alizâdeh (1951, Teheran, Iran) studeerde met verschillende meesters van de traditionele Perzische muziek, van wie hij de Radif leerde, de oude melodieën waarop de Iranese klassieke muziek is gebaseerd. Hij wordt gezien als de belangrijkste figuur in de hedendaagse Perzische muziek. Hij is niet alleen gekend als luitvirtuoos, maar ook als begeleider van de beste zangers. Khaladj (1962, Ghazvin, Iran) heeft met de oorspronkelijkheid van zijn stijl, zijn precisie en zijn kennis van ritmiek een plaats verworven onder de meesters van de Perzische klassieke muziek. Hij is een toonaangevend figuur in de Oriëntaalse percussie. De tar, het belangrijkste Iranese luit-achtige instrument, en de tombak trommel, met zijn gecompliceerde vorm, leveren een onvoorstelbare muzikale intensiteit.
Madjid Khaladj, percussionist, treedt tijdens Winternachten 2006 op met luitist Hossein Alizadeh. - foto Faramarz Joudat

Merietza Haakmat en Hershel Rosario

Jong zangtalent Merietza Haakmat is geboren en opgegroeid op Sint Maarten. In 1989 verruilde ze Sint Maarten voor Curaçao waar ze deel uitmaakte van de Broche Company en de op Curaçao populaire Happy Peanuts Band. In augustus 2001 verliet ze de band en richtte ze met twee collega's de band RHYDD'M op. Samen met gitarist Hershel Rosario stelde ze een repertoire samen van Curaçaose liederen.
Merietza Haakmat - foto Ton van de Langkruis

Niq Mhlongo

(Murhandziwa Nicholas Mhlongo) werd geboren in Midway-Chiawelo Soweto in Zuid-Afrika in 1973. Hij studeerde Afrikaanse literatuur en Politicologie aan de Universiteit van de Witwatersrand in Johannesburg. In 1996 begon hij met de studie rechten aan dezelfde universiteit. In 1998 zette hij deze studie voort aan de Universiteit van Kaapstad. Zijn eerste roman, Dog Eat Dog, werd in 2000 gepubliceerd. Het is een beeldend verslag van zijn ervaringen als jonge Zuid-Afrikaan van de post-apartheid generatie. Als schrijver voelt hij zich geroepen om de veranderingen in zijn wereld, veroorzaakt door de afschaffing van apartheid en tien jaar democratie, weer te geven en te bespreken. De verantwoordelijkheid om onderwerpen aan te snijden zoals AIDS, werkeloosheid, armoede, vreemdelingenhaat en homoseksualiteit roept. Het zijn volgens Mhlongo onderwerpen waarmee de Zuid-Afrikaanse jeugd zich kan identificeren.
Niq Mhlongo  - foto Serge Ligtenberg

Rappa

(Paramaribo, 1954) is het pseudoniem van Robby Jonathan Parabirsing. Hij debuteerde in 1980 met Friktie Tories, een verzameling van humoristische en maatschappijkritische vertellingen. Andere werken van zijn hand zijn Opa Djannie en andere verhalen, Een vlek uit het verleden (1982), Silvy en Hexa en andere verhalen (1983), Fromoe Archie (1984), De Tapoe (1995), Verdwaald in het bos (1998), de bundel Nieuwe Friktie Tories (1999) en Een bloedige les (2000). In 2002 verscheen de Engelstalige verhalencollectie As a friend. Veel debutanten vinden bij Rappa's uitgeverij Ralicon een uitstekend klankbord. De uitgeverij heeft inmiddels een twintigtal publicaties in haar fonds. Om het lezen te stimuleren geeft Rappa een leesbrief uit, getiteld De stripbieb, waarin naast korte verhalen kritische, humoristische en cynische uitspraken zijn opgenomen. In het dagelijks leven is Rappa leraar Nederlands.
Rappa - foto Serge Ligtenberg

Tijs Goldschmidt

(Amsterdam, 1953) is evolutiebioloog en schrijver. In zijn essays presenteert hij zich als de missing link tussen alfa en bèta. Steeds weer plaatst hij de wetenschap in een breder cultureel kader. Zijn essays verschenen onder andere in Vis in Bad (2014) en in Kloten van de engel (2007). In september 2016 verschijnt bij Seven Stories Press in New York een bundel met zijn essays onder de titel The Other Left Side. Goldschmidt vertrok na zijn studie vijf jaar naar Tanzania om daar in het Victoriameer cichliden (baarsachtige vissen) te bestuderen. Die studie mondde uit in een proefschrift en een boek waarin hij zijn wetenschappelijke bevindingen combineerde met persoonlijke ervaringen, Darwins hofvijver (1994). Het boek werd vertaald in onder andere het Engels, Frans, Duits, Japans en Chinees. Goldschmidt besloot in 1993 om zijn universitaire carrière op te geven om zich volledig te wijden aan zijn schrijverschap. In 2007 hield hij de Huizingalezing in Leiden onder de titel Doen alsof je doet alsof. Sinds 2009 is hij adviseur van de Rijksakademie van Beeldende kunsten in Amsterdam.
Tijs Goldschmidt - foto Hans Aarsman

Herman Franke

(1948-2010) studeerde sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Na jarenlang een prominente criminoloog te zijn geweest, legde hij zich toe op literatuur en zag de verandering als een kleine stap: ‘Schrijvers zijn misdadigers’, schreef Franke in Trouw (2000), doelend op de morele vrijheid die schrijvers zich toestaan. In 1992 debuteerde hij met de roman Weg van loze dromen. Voor zijn roman De verbeelding ontving Franke de Generale Bank Literatuurprijs, de AKO Literatuurprijs van nu. Hij schrijft regelmatig in dagbladen en literaire tijdschriften, waaronder een tweewekelijkse column in de Volkskrant. In 2004 verscheen een compilatie van zijn columns onder de titel Waarom vrouwen betere lezers zijn. Een jaar eerder publiceerde hij zijn omvangrijke roman Wolfstonen en in 2004 de bundel Notulen met ultrakorte verhalen. Franke wisselt de gekoesterde eenzaamheid van de schrijfkamer regelmatig af met publieke optredens. Herman Franke overleed in 2010 aan de gevolgen van kanker.
Herman Franke tijdens Winternachten 2003 - foto Serge Ligtenberg

Bas Haring

(De Bilt, 1968) is filosoof, schrijver en hoogleraar Publiek begrip van wetenschap aan de Universiteit Leiden waar hij  doceert over kunstmatige intelligentie en ethiek. Zijn boeken gaan over het raakvlak tussen filosofie en wetenschap; als geen ander weet hij ingewikkelde onderwerpen toegankelijk te maken voor grote groepen lezers. Zijn debuut Kaas en de Evolutietheorie, bekroond met de Gouden Uil voor jeugdliteratuur, maakt aan de hand van voorbeelden de ware betekenis van de theorie duidelijk. Daarna publiceerde hij onder meer De IJzeren Wil, over het brein, bewustzijn en denkende machines, Voor een echt succesvol leven, Plastic panda's over verdwijnende natuur, Waarom cola duurder is dan melk, met antwoorden zonder jargon op basale economische vragen, en Kunstmatige intelligentie is niet eng.
Bas Haring - foto Ival Pel

Austin Clarke

(1934) wilde van jongs af aan vluchten van het Caribische eiland Barbados waar hij opgroeide. De Britse scholing die hij kreeg, hielp hem daarbij. Nadat hij zijn opleiding had voltooid gaf hij les op een plattelandsschool, waarna hij naar Canada vertrok om economie en politicologie te studeren. Als freelance journalist maakte hij voor de Caribbean Broadcasting Corporation documentaires over de zwarte bevolking van Noord-Amerika en Engeland. Voor zijn roman Mijn leven in schande (2005) ontving Clarke de Commonwealth Writers Prize. In deze roman vertelt Mary-Mathilda het verhaal over haar leven als buitenvrouw van een plantage-eigenaar en ze vertelt over de collectieve ervaring van een samenleving die gevormd is door kolonialisme en slavernij. Clarke roept in zijn werk de sensualiteit van de tropen en de tragische rijkdom van de eilandcultuur op.
Austin Clarke tijdens Winternachten 2006 - foto Serge Ligtenberg

Noraly Beyer

(Willemstad, 1946), geboren op Curaçao uit Surinaamse ouders, was redacteur/presentator van het NOS Journaal (1985-2009) en de Wereldomroep (1983-2008). Ze speelde rollen in theatervoorstellingen als Ajax, Hemel boven Berlijn, Medea, De Vagina Monologen en De Afscheidsmonologen en ze schrijft zelf ook toneelstukken. Daarnaast presenteert ze regelmatig debatten en publiceert ze columns. In 2009 ontving ze de Cosmic Award voor haar rol als pleitbezorger voor meer diversiteit in de Nederlandse media. Herinneringen aan haar jeugdjaren in Curaçao werden door John Leerdam opgetekend in De Antillen en ik (2008). In 2018 speelde ze de rol van verteller in The Passion.
foto Serge Ligtenberg

Marlene Dumas

is beeldend kunstenaar. Een belangrijk deel van haar werk bestaat uit tekeningen en aquarellen, voornamelijk figuren en portretten. Marlene Dumas levert met haar werk dikwijls een scherp commentaar op ingesleten rolpatronen en sociale verhoudingen. De "Black Drawings" (1991-92) bestaan uit 111 afzonderlijke portretten waarmee ze ingaat op stereotiepe indelingen naar ras en huidskleur, die geen ruimte laten voor individuele waardering. De series "Defining in the Negative" (1988) en "Strong Works" (1990) leveren commentaar op traditionele rollen van de vrouw als model, muze of minnares. Ook de rol van de vrouw als moeder en seksualiteit zijn onderwerpen voor tal van haar tekeningen. Het werk van Marlene Dumas kenmerkt zich dikwijls door deze combinatie van directheid en intimiteit. Recent werk bestaat uit een serie portretten van geblinddoekte Palestijnse mannen, die ze gemaakt heeft in reactie op de situatie in het Midden-Oosten.
Marlene Dumas - foto Chris van Houts

Theo Loevendie

studeerde compositie bij Ernest W. Mulder en Léon Orthel en klarinet bij Ru Otto aan het Amsterdams conservatorium. Als componist/improvisator (op sopraan- en altsaxofoon) en als leider van Boy Edgars Big Band en zijn eigen Theo Loevendie Consort groeide hij uit tot een internationaal vermaard jazzmusicus. In 1968 maakte hij zijn entree in de wereld van de gecomponeerde muziek met het werk Scaramuccia voor klarinet en orkest. Sindsdien heeft Loevendie een gevarieerd oeuvre ontwikkeld. Hoogtepunten zijn de liederencyclus Six Turkish folkpoems (1977), de verklanking van Andersens sprookje De nachtegaal (1979) en het orkestwerk Flexio (1979). In de jaren tachtig en negentig ontwikkelde Loevendie zich steeds meer tot een operacomponist. Zijn eerste opera is Naima (1985). Loevendie doceerde van 1970 tot 1988 compositie aan het Rotterdams Conservatorium, sindsdien aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag.
Theo Loevendie tijdens 'Op zoek naar de onafhankelijke geest - deel 2' in Winternacht 1 in Winternachten 2006 Den Haag. - foto Serge Ligtenberg

Frank Koenegracht

(Rotterdam, 1945) is psychiater in Leiden. Op aanraden van Lucebert zond hij in 1970 enkele gedichten naar uitgeverij De Bezige Bij. Een jaar later debuteerde hij met de bundel Een gekke tweepersoonswesp. Pas in 1976 verscheen zijn tweede bundel Camping De Vrijheid. Vroege sneeuw (2003) is een verzamelbundel met een keuze uit eerder verschenen werk. Twee maal werd Koenegrachts oeuvre als geheel bekroond: in 1990 met de Anna Blaman Prijs en in 2001 met de Frans Erens-prijs. In zijn poëzie verzet hij zich steeds weer tegen de gevestigde orde. Vanaf zijn debuut blijkt zijn afkeer van de burgerlijke maatschappij. Zijn gedichten zijn enigszins bizar en toch herkenbaar, doordat waan en werkelijkheid elkaar regelmatig ontmoeten. Het motto van zijn laatstverschenen bundel zegt: “De wereld van Frank Koenegracht is niet vrolijk, maar er valt gelukkig wel veel te lachen”."
Frank Koenegracht  - foto Serge Ligtenberg

Gerrit Komrij

(Winterswijk, 1944) was de eerste Dichter des Vaderlands. Hij is een van de beste columnisten van Nederland, romancier, gevierd bloemlezer en vertaler, en een zeer enthousiasmerend bespreker van poëzie. Komrij is een kat in een Vreemd pakhuis zoals zijn essaybundel uit 2001 heet. Nooit is de wereld vertrouwd of vanzelfsprekend, voor wie goed kijkt, is altijd wat verrassends te zien. 'Ik geloof niet dat ik een vent ben uit één stuk. Het is nogal rumoerig in mij'. Komrij, die sinds 1984 in Portugal woont en werkt, is ook een van de meest productieve schrijvers van Nederland. Sinds 1968 publiceerde hij bijna jaarlijks meerdere werken. Recent verschenen Komrij's canon in 100 gedichten (2008), De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten (2007) en Kakafonie (2006), een 'encyclopedie van de stront'. In 2005 publiceerde hij Eendagsvliegen (literaire dagboekfragmenten) en de poëziebundel Fata Morgana.
Gerrit Komrij - Winternachten 2004 - foto Serge Ligtenberg 2004

Ilja Leonard Pfeijffer

(Rijswijk, 1968) is classicus en schrijver. Hij heeft meer dan veertig titels op zijn naam staan, waaronder poëzie, romans, korte verhalen, toneelteksten, wetenschappelijke studies, vertalingen en bloemlezingen. Hij ontving vele nominaties en prijzen voor zijn werk, waaronder in 2014 de Libris Literatuurprijs voor zijn roman La Superba, een ode aan de stad Genua waar hij woont en werkt. In 2016 verscheen Brieven uit Genua, een autobiografie in briefvorm en de tegenhanger van La Superba, waarin de publicatie van die roman ook ter sprake komt. Grand Hotel Europa (2018), over liefde in tijden van massatoerisme, nostalgie, Europese identiteit en een tot museum verworden werelddeel, werd genomineerd voor de Libris Literatuurprijs 2019. Het boek wordt in tien talen vertaald. Pfeijffer schuwt het debat nooit en gebruikt daarvoor niet alleen essays, maar ook columns en televisieprogramma's.
Ilja Leonard Pfeijffer - foto Stephan Vanfleteren

Drisana Deborah Jack

noemt zichzelf een Caraïbische kunstenaar niet alleen omdat ze uit Sint Maarten komt maar vooral omdat haar werk inhoudelijk en spiritueel een Caraïbische uitstraling heeft. Zij probeert in haar gedichten grenzen te overschrijden. Ze wil zichzelf principieel niet beperken tot de grenzen van een genre. Haar literatuur is muziek, dans, kunst - minstens zoveel als tekst. Voor haar kunstwerken, die een persoonlijke en culturele geschiedenis weergeven, maakt ze gebruik van verf, video, fotografie, geluid en gedichten. In 1997 publiceerde Deborah haar eerste dichtbundel The Rainy Season, over familie, liefde, muziek en ritme. De basis wordt gevormd door de hartslag: 'stilte is belangrijk voor me en is altijd belangrijk geweest. Soms word ik zo stil dat ik mijn hart kan horen.'
Drisana Deborah Jack - foto Serge Ligtenberg

Pieter-Dirk Uys

(Kaapstad, 1945) is de bekendste cabaretier van Zuid-Afrika. Hij is een begenadigd verteller die in zijn succesvolle cabaretvoorstellingen een scherpe visie geeft op de Zuid-Afrikaanse politiek en samenleving. Aanvankelijk verwerkte hij zijn kritiek in toneelstukken, maar toen de regering in 1975 al zijn toneelstukken verboden had, trok hij ten strijde met zijn onemanshow. In zijn nieuwste voorstelling ‘The end is naai’ maakt hij de rekening op van tien jaar democratie en gelijkheid in Zuid-Afrika. Een programma waarin de vlijmscherpe humor van Uys u laat kennismaken met het Zuid-Afrika van nu. De satiricus gaat vol in de aanval en vertelt zíjn waarheid over Mandela, Tutu en Mbeki. Ook de Nederlandse samenleving ontkomt niet aan Uys’ scherpe blik. Uys heeft zich ingezet voor ondersteuning van de verkiezingen om het democratische Zuid-Afrika en hij richt zich op de Zuid-Afrikaanse jeugd om hen te wapenen tegen HIV en de aids-epidemie.
Pieter-Dirk Uys - 

Hans Verhagen

(Vlissingen, 1939) is dichter, journalist, programmamaker en schilder. Hij volgde een muzikale en journalistieke opleiding en werkte vanaf zijn zeventiende in de dag- en weekbladjournalistiek. Van 1962 tot 1966 was hij redacteur van de tijdschriften Gard Sivik en De Nieuwe Stijl. Behalve als schrijver werd hij bekend door films en televisieprogramma's, waaronder 'Hoepla' en 'Het gat van Nederland'. Hij debuteerde in 1961 met de in eigen beheer uitgegeven bundel Anatomie van een Noorman. Twee jaar later verscheen zijn tweede bundel Rozen & motoren bij een erkende uitgever. In 1968 verscheen Sterren cirkels bellen en in 1971 Duizenden zonsondergangen, waarin Verhagen zich ontwikkeld heeft tot een veel romantischer dichter. Onlangs kwam zijn nieuwste werk uit: Moeder is een rover. De laatste jaren werkt hij met succes als beeldend kunstenaar.
Hans Verhagen - foto Serge Ligtenberg

Maria Barnas

(Hoorn, 1973) is schrijver, dichter en beeldend kunstenaar. Zowel in haar geschreven als in haar beeldend werk onderzoekt ze hoe beschrijvingen de werkelijkheid vormen en vervormen. In 2014 won ze de Anna Bijns Prijs voor Jaja de oerknal (2013). De jury prees het ‘talige universum’ in deze derde bundel: ‘Barnas gebruikt poëzie als mogelijkheid om ergens een doek van woorden overheen te gooien. Elk gedicht is een poging om iets vluchtigs even stil te zetten, te bewaren, documenteren.’ Barnas studeerde aan de Rietveld Academie en de Rijksacademie te Amsterdam. In 2003 verscheen haar poëziedebuut Twee zonnen waarvoor ze de C. Buddingh’-prijs 2004 kreeg. In 2009 volgde de J.C. Bloemprijs voor Er staat een stad op uit 2007. Barnas schrijft ook over kunst en literatuur in onder andere De Groene Amsterdammer en Vrij Nederland. Haar columns die van 2007 tot 2010 verschenen in NRC Handelsblad zijn gebundeld in Fantastisch. Barnas publiceerde ook twee romans, Engelen van ijs (1997) en De baadster (2000).
Maria Barnas - foto Wendy Taylor

Margot Dijkgraaf

(Amsterdam, 1960) is literatuurcriticus, schrijver, curator, interviewer, debatleider en ‘ambassadeur tussen Frankrijk en Nederland op het gebied van de letteren’, zoals een Franse ambassadeur ooit zei. Ze schrijft al zo’n dertig jaar over literatuur, voornamelijk voor NRC. Ze publiceerde boeken over Franse en Europese literatuur, en over Hella S. Haasse en Cees Nooteboom. In de voetsporen van mijn grootvader (2021) is een autobiografische zoektocht naar haar literaire genen. Daarvoor publiceerde ze Met Parijse pen. Literaire omzwervingen (in samenwerking met fotograaf Bart Koetsier, 2020), dat de lezer meeneemt naar Parijs, voor wandelingen in de voetstappen van beroemde Nederlandse en Franse schrijvers. In 2024 was ze artistiek curator van het gastlandschap op de boekenbeurs in Leipzig 2024, in een duo met de Duitse journaliste Bettina Baltschev.

Bekijk de website van Margot Dijkgraaf
Instagram: @margotdijkgraaf
Margot Dijkgraaf - foto Bart Koetsier

Bas Heijne

(Nijmegen, 1960) schrijft romans, essays, verhalen en toneelstukken en hij is columnist van NRC Handelsblad. Hij publiceerde de romans Laatste woorden en Suez, ontving in 2005 de Henriëtte Roland Holst-prijs en presenteerde in 2008 hij het TV-programma Zomergasten. In Moeten wij van elkaar houden, het populisme ontleed (2011) laat hij zien hoe globalisering en toenemend individualisme het populisme in de hand werken. In 2013 verscheen Angst en schoonheid, een essay over de door hem bewonderde Louis Couperus. In hetzelfde jaar werd zijn documentaire Louis Couperus - niet te stillen onrust uitgezonden. In 2015 presenteerde hij de vijfdelige documentaire De volmaakte mens. In 2016 verscheen zijn essay Onbehagen – nieuw licht op de beschaafde mens. In 2017 ontving Heijne de P.C. Hooft-prijs. Hij krijgt de oeuvreprijs voor zijn beschouwend proza.
Bas Heijne - foto Serge Ligtenberg

Ellen Ombre

(1948, Paramaribo, Suriname) verhuisde als tiener met het gezin naar Amsterdam, deed hier de MULO en volgde een studie sociale wetenschappen. Het werk in de geestelijke gezondheidszorg leverde stof voor haar boeken. Op 44-jarige leeftijd maakte Ombre haar debuut met het veelgeprezen Maalstroom (1992). In deze verhalenbundel haalt ze herinneringen op aan haar eerste jaren in Nederland. Van haar hand verscheen tevens Wie goed bedoelt (1996), een autobiografische reisverslag waarin ze een driehoek trekt tussen Suriname, Nederland en Benin, de handelsroute waarlangs vroeger slaven werden gehaald. In 2000 publiceerde ze Valse verlangens, waarin vooroordelen tussen Surinamers en Nederlanders de revue passeren. In 2004 verscheen haar boek Negerjood in Moederland. Ombre is lid van de internationale raad van advies van het Prins Claus Fonds. In 2005 verhuisde ze naar Suriname.
Ellen Ombre - foto Serge Ligtenberg 2001

Freek de Jonge

(Westernieland, 1944) verkreeg in de jaren zeventig grote bekendheid met het cabaretduo Neerlands Hoop dat hij samen met Bram Vermeulen vormde. Na het uiteenvallen van Neerlands Hoop in 1979 was zijn eerste soloproject de theatershow De Komiek (1980). De Jonge is in de loop der jaren uitgegroeid tot één van de bekendste cabaretiers van Nederland. Naast zijn theatershows schrijft hij boeken en heeft hij twee films op zijn naam staan. In 1993 speelde hij de nar in het toneelstuk King Lear van Het Nationale Toneel. In 1997 had hij een nummer 1 hit met zijn liedje Leven na de Dood. De meest recente show van de Jonge is De Vergrijzing uit 2004, het jaar waarin zijn roman Door de knieën werd gepubliceerd.
Freek de Jonge tijdens Winternachten 2005 - foto Serge Ligtenberg

Frank Martinus Arion

(Curaçao, 1936) studeerde Nederlands in Leiden. Hij doceerde in Amsterdam en werkte van 1975 tot 1981 aan de lerarenopleiding in Suriname. Daarna keerde hij terug naar Curaçao en werd hoofd van het taalbureau Instituto Lingwistiko Antiyano. Hij is oprichter van een Papiamentstalige school op humanistische grondslag: Kolegio Erasmo. Hij schrijft verhalen, essays, poëzie en romans. Zijn succesvolle debuutroman Dubbelspel (1973) wordt momenteel verfilmd. Na Dubbelspel verschenen o.a. de romans Nobele wilden (1979) en De laatste vrijheid (1995), waarvoor hij in 2001 de Cola Debrotprijs kreeg. In november 2001 verscheen de verhalenbundel De eeuwige hond. Zijn meest recente roman, De deserteurs, verscheen in 2006.
Frank Martinus Arion - foto Serge Ligtenberg

Dinar Rahayu

(Indonesië, 1971) studeerde schei-, wis- en natuurkunde aan het Technisch Instituut in Bandung. Haar roman Ode aan Leopold Von Sacher-Masoch baarde in 2002 nogal wat opzien. Vanaf bladzijde één is het een expliciet boek vol strippers, kinderverkrachting en sadomasochisme. Sommigen betitelen het boek van de destijds traditioneel geklede moslima als pornografie, hoewel ze ook Griekse en noordse mythes in haar verhaal verwerkt. In 2009 publiceerde ze een bundel met korte verhalen, Lacrimosa. Hierin combineert ze oude mythologische verhalen met wetenschap en technologie. Rahayu’s verhalen verschenen ook in diverse Indonesische tijdschriften en een bundel met korte verhalen. Ze werkt als lerares.
Dinar Rahayu

Eka Kurniawan

werd geboren in Tasikmalaya, Indonesie, in 1975. Hij studeerde filosofie aan de Gadjah Mada Universiteit in Jogyakarta. Hij is werkzaam als journalist, grafisch ontwerper en maakt stripboeken. Hij schreef Cantik itu Luka (Deze schoonheid is verwond, 2002), Lelaki Harimau (Mannetjestijger, 2004), Gelak Sedih dan Cerita-cerita Lainnya (Droevig gelach en andere verhalen, 2005) and Cinta Tak Ada Mari dan Cerita-cerita Lainnya (2005). Momenteel werkt hij aan zijn eerste beeldroman, in samenwerking met twee andere ontwerpers.
Eka Kurniawan - foto Serge Ligtenberg

A.S. Laksana

(Semarang, 1968) studeerde Indonesische taal aan de lerarenopleiding (IKIP) in Semarang en communicatie aan de Faculteit voor Politicologie en Sociale wetenschappen van de Gadjah Mada Universiteit, Jogyakarta. Hij is een van de oprichters van het tijdschrift Gorong Gorong Budaya en de krant DeTIK, die werd verboden in 1994. Laksanas columns die zijn verschenen in DeTIK zijn uitgegeven in de bundel Podium DeTIK in 1995.
A.S. Laksana - 

Goenawan Mohamad

(1941, Java, Indonesië) is behalve een beroemde dichter ook journalist, essayist, redacteur en columnist. Mohamad leverde een bijdrage aan de vorming van de taal van Indonesië, Bahasa Indonesia. Op velerlei wijzen nam hij deel aan de strijd tegen het regime van Soeharto. Mohamad was oprichter van het succesvolle kritische tijdschrift Tempo, dat twee maal verboden werd door de regering. In 1995 richtte Mohamad het Instituut voor Studie naar Vrije Informatiestromen op. Na Soeharto’s aftreden werd Tempo in 1998 weer ter perse gebracht. Mohamad ontving vanwege zijn strijdvaardigheid diverse internationale prijzen. Rond zijn zeventigste zijn enkele van zijn dichtbundels opnieuw gepubliceerd. Zijn recentste bundels zijn Don Quixote (2011) en 70 Puisi (70 gedichten). Mohamad was in 1995 een van de deelnemers aan de eerste editie van het Winternachten festival, en is sindsdien meerdere malen voor het festival naar Den Haag teruggekeerd.
Goenawan Mohamad

Christine Otten

(Deventer, 1961) is schrijver, performer en theatermaker. In 2004 brak ze door met De laatste dichters, die genomineerd werd voor de Libris Literatuur Prijs. Deze roman, over de levensloop van vier zwarte Amerikanen die furore maakten onder de naam ‘The Last Poets’, werd bewerkt voor theater. We hadden liefde, we hadden wapens (2016) is een wervelende roman over het leven van de zwarte burgerrechtenstrijder Robert F. Williams in Amerika en over opkomen voor het recht te mogen zijn wie je bent, ongeacht de consequenties. Een van ons (2020), haar roman over de levenslang gestrafte Luc werd als theatermonoloog opgevoerd. In haar roman Als ik je eenmaal mijn verhaal heb verteld (2024) probeert Anir na twaalf jaar detentie 'buiten' een nieuw leven op te bouwen. De mede door Otten in 2020 opgerichte Stichting Blocknotes zet creatief schrijven in voor empowerment en talentontwikkeling van mensen in de gevangenis.
Christine Otten - foto Keke Keukelaar

Henk van Gelder

(1946) is freelance-medewerker bij onder andere NRC Handelsblad. Hij is vooral bekend als schrijver van kleinkunstbiografieën. Hij schreef onder meer De vriendelijkste kerel van de wereld: Jaap van de Merwe (1994) waarin hij als journalist, historicus en crititcus het werk van Van de Merwe benadert. In Carmiggelt, het levensverhaal (1999) weet Van Gelder door getuigenissen van vrienden en tijdgenoten, en door een analyse van de duizenden onbekend gebleven kronkels, een veelzijdiger en boeiender beeld van Simon Carmiggelt te schetsen dan tot dusver bekend was. De spookschrijver - het raadsel van Jacques van Tol (2001) is de biografie van de meest succesvolle, maar tegelijk ook de geheimzinnigste tekstschrijver van Nederland in de jaren dertig. De spookschrijver trok wegens de vele onthullingen alom de aandacht en werd door de pers lovend ontvangen. In maart 2005 verscheen De Schnabbeltour, over de verdwenen episode uit de Nederlandse amusementsindustrie in de wederopbouwjaren.
Henk van Gelder - foto Serge Ligtenberg

Lieve Joris

(1953, België) schrijft met name over Afrika en het Midden-Oosten. In 2006 publiceerde zij de roman Het Uur van de Rebellen, over een jonge Congolees die betrokken raakt bij de strijd tussen de Hutu en Tutsi. Het Uur van de Rebellen is het derde boek van Joris dat zich afspeelt in Congo. Eerder verschenen Terug naar Congo (1987) en Dans van de Luipaard (2001). Naast Afrika richt Joris zich ook op het Midden-Oosten. Zij heeft zowel in Syrië als in Egypte gewoond. Dit resulteerde in De Poorten van Damascus (1993) en Een Kamer in Cairo (1991). Joris won verschillende prijzen, waaronder de Henriëtte Roland Holst-prijs (1993), de Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap (1999) en de Prix de l'Astrolabe (1999). In het voorjaar van 2010 benoemde Frankrijk haar tot Ridder in de Orde van Kunst en Letteren en in 2014 werd Lieve Joris bekroond met zowel de Spiegelprijs als de VPRO Bob den Uyl Prijs.
Lieve Joris - foto Serge Ligtenberg

Electro Côco

combineert de traditionele Braziliaanse muziekstijl Côco met electronische dance groove, zonder de warme klank van de Braziliaanse muziek te verliezen. In deze Côcostijl wordt een zanger begeleid door het ritme van de pandeiro (tamboerijn). De uitzonderlijke mix van traditionele Braziliaanse Côco, jazz, en drum ’n bass zorgt voor swingende optredens. De band (opgericht door de Braziliaanse zangeres Viviani Godoy) heeft een eerste album Coco do Mundo opgenomen. Jeannine La Rose en Suzanne Lena (zang), Alain Eskinasi (gitaar en keyboard), Roel Callister (percussie) en Mischa Kool (bas).
Electro Coco girls - foto Bosch en Gonzalez Productions

Charanga La Crisis

is een hommage aan alle grote charangaorkesten, en is opgericht om de Cubaanse traditie van deze salsamuziek in Europa levend te houden. Kenmerkend is de bezetting, waarin de koperblazers zijn vervangen door fluit en violen. De band speelt een gevarieerd repertoire van mambo, guarachas, son, cha cha cha en danzon. Gerardo Rosales, de oprichter van Charanga la Crisis, heeft musici van hoog niveau bij elkaar gebracht die ook kenners zijn van het charanga-genre. Dit jaar verscheen de cd Charanga la Crisis, Salsa Antigua.
Charanga la crisis - foto Jan Boeve

Marja Brouwers

(Bergen op Zoom, 1948) is Nederlands prozaschrijver. In 1984 verscheen haar officiële debuut: Havinck, over het gebrek aan diepgang in relaties. De roman werd lovend ontvangen. Voor haar proza geldt een vrij simpele realistische benadering, waarin ze in zakelijke stijl de werkelijkheid ironisch beschrijft. Ook in haar roman De Feniks. Een familiekroniek (1985) wordt deze schrijfwijze gebruikt, maar anders dan in Havinck wordt hier op niet-chronologische wijze over drie generaties verteld. In 1989 verscheen de roman De Lichtjager. In haar romans gaat het om het onvermogen om van hen die ons na staan iets te begrijpen. In haar meest recente roman Casino (2004) verbeeldt Marja Brouwers op de waan van het consumptietijdperk van het voorbije decennium, waarin economische en seksuele normen steeds verder verschuiven.
Marja Brouwers - foto Eddy Posthuma

Vamba Sherif

(Liberia, 1973) is romanschrijver, essayist, journalist en filmcriticus. Zijn debuutroman Het land van de vaders (1999) is deels gebaseerd op de verhalen van zijn grootmoeder en gaat over de clash tussen uit de VS teruggekeerde slaven en andere Liberianen. De roman De Zwarte Napoleon (2015) portretteert Samori Touré, die in de 19e eeuw het Wasulu-rijk stichtte in westelijk Afrika. Journalistiek werk, waaronder filmrecensies, is gepubliceerd in onder meer The New York Times, Trouw en One World. Met Ebissé Rouw stelde hij de verhalenbundel Zwart (2018) samen met Afro-Europese literatuur uit de Lage Landen. In 2021 verscheen Ongekende liefde, waarin hij zijn levensverhaal vertelt aan zijn tienjarige dochter Bendu. Sherifs Engelstalige historische roman The Emperor's Son (2023) volgt Zaiwulo, een wonderkind dat traint bij de wijze Talata van de Haidarah-familie in Musadu. Verstrikt in de intriges van keizer Samori, groeit Zaiwulo uit tot een geducht soldaat.
Vamba Sherif - foto Robert van der Molen

Ronald Severing

(1949) is directeur van de Fundashon pa Planifikashon di Idioma (Stichting voor Taalplanning) te Curaçao. Het instituut heeft tot taak de relevante talen in de gemeenschap te bevorderen en ondersteuning te geven aan de overheid bij de regulering van de taalsituatie. Severing studeerde Nederlands aan de KUN, deed sociolinguïstiek en toegepaste taalwetenschap aan de KUB en promoveerde in de sociale wetenschappen in Nijmegen op een onderzoek over meertalige geletterdheid en onderwijssucces. Hij is jarenlang op alle niveaus werkzaam geweest in het onderwijs zowel in Nederland als op de Antillen. Verder is hij hoofdauteur van methodes voor het leren van Papiamentu zoals Trampolin, Mosaiko en Cristal en de Nederlandstalige literatuurmethode voor het havo/vwo: Kadans. Ook schreef hij over auteurs als Cola Debrot en Frank Martinus Arion.
Ronald Severing - 

Gilbert Wawoe

(Curaçao, 1937) was van 1994-2007 de Antilliaanse vertegenwoordiger in de Raad van State. Als scheikundig ingenieur had hij diverse topposities bij Shell, maar hij verwierf vooral bekendheid vanwege zijn inzet voor de Antilliaanse belangen in Nederland en als adviseur van de Antilliaanse regering. Hij bekleedde tal van nevenfuncties, zoals het voorzitterschap van het Landelijk Bureau ter Bestrijding van Rassendiscriminatie en het lidmaatschap van het Comité Aanbeveling Nationaal Monument Slavernijverleden.
Gilbert Wawoe - foto Marianne Volleberg

Abdelkader Benali

(Marokko, 1975) is een veelbekroond schrijver, dichter, toneelschrijver en conservator. Zijn debuut Bruiloft aan Zee (1996) was meteen een succes. Voor zijn roman De langverwachte (2002) ontving hij in 2003 de Libris Literatuurprijs. De onderwerpkeuze van Benali is divers, maar sport en de migrant die zich nergens helemaal thuis voelt zijn terugkerende thema’s. Zo schreef hij romans over zijn grote passie - hardlopen -, over reizen (De weg naar Kaapstad, Oost=West, Zandloper) en over de culturele identiteit van de migrant (Bad boy, De stem van mijn moeder het daglicht). Zijn werk wordt internationaal uitgegeven. Recent publiceerde hij onder meer de roman Paradijsvogel boven de Hoge Woerd (2022) en Het andere verhaal (2022), een vertelling over zijn onderzoek naar 75 jaar Marokkaanse moderne kunst. Zijn nieuwe roman De opdracht van de Moor verschijnt in januari 2025.
Abdelkader Benali - foto: Merlijn Doomernik

Elsbeth Etty

(Hulshorst, 1951) ontving in 2008 de Anne Vondelingprijs voor politieke journalistiek vanwege haar scherpe analyses van maatschappelijke problemen. Etty is journaliste in de ruimste zin van het woord. Naast redacteur en columnist bij NRC Handelsblad is ze veelvuldig te gast op radio en tv. In 2007 debuteerde ze als romanschrijfster met Maak jezelf maar klaar, waarin Ada, een van de personages uit Harry Mulisch' De ontdekking van de hemel, hoofdfiguur is. Elsbeth Etty promoveerde cum laude aan de Universiteit Utrecht met een biografie over Henriëtte Roland Holst, Liefde is heel het leven niet (1996). Haar columns voor NRC Handelsblad verschenen onder de titels In het gras(1998), Een koe op zolder (2001), Tijdgenoot (2002) en Chilling! (2008). Haar recensies werden gebundeld in Dames gaan voor. Van Hella Haasse tot Connie Palmen (1999). Elsbeth Etty is bijzonder hoogleraar Literaire Kritiek aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkt nu aan de biografie van dichter en tekstschrijver Willem Wilmink.
Elsbeth Etty - foto Serge Ligtenberg

Pieter Steinz

(Rotterdam, 1963 - Haarlem 2016) publiceerde in 2010 Grote Verwachtingen. Opgroeien in de letteren in 25 schema’s, waarin hij 25 literaire werken bespreekt en dwarsverbanden legt. Hetzelfde deed hij in Luisteren & cetera met 25 popalbums uit de jaren zeventig. Hij schreef Made in Europe , Steinz – Gids voor de wereldliteratuur (met zijn dochter Jet) en het Boekenweekessay 2015, Waanzin in de wereldliteratuur. In 2010 verscheen ook De Duivelskunstenaar, een reis door Europa op zoek naar Faust.  Eerder verscheen Macbeth heeft echt geleefd, over plekken waar literaire helden hebben gewoond. In Verleden in verf (2011) schetst Steinz de vaderlandse geschiedenis aan de hand van 40 schilderijen. Pieter Steinz werd in 1989 kunstredacteur bij NRC Handelsblad. Van 2005-2011 was hij chef van de boekenbijlage. Steinz studeerde Oude Geschiedenis en Engelse Taal- en Letterkunde. Sinds 2012 was Pieter Steinz directeur van het Nederlands Letterenfonds, tot aan zijn overlijden in augustus 2016.
foto Claartje Cox

Chris Keulemans

(Tunis, 1960) is schrijver, essayist, reiziger, veelgevraagd debatvoorzitter. Hij publiceerde fictie en non-fictie, was directeur van De Balie, en oprichter van de literaire boekhandel Perdu en van het cultureel centrum De Tolhuistuin, allebei in Amsterdam. Hij acteerde met Enkidu Khaled in de door hun gezamenlijk gerealiseerde documentaire theatervoorstelling Bagdad. Uit nieuwsgierigheid naar hoe kunstenaars na een crisis de stad opnieuw uitvinden reisde hij naar Sarajevo, Beirut, Tirana, Algiers, New York, Kiev, Jakarta en Qamishlo. Op uitnodiging van PAX schreef hij Srebrenica & PAX 1995-2020, een overzicht van 25 jaar steunverlening aan de Vereniging Vrouwen van Srebrenica door het IKV en PAX, naar aanleiding van de genocide in Bosnië. In 2021 verscheen Gastvrijheid, waarin hij in een mix van reisverhalen, observaties, herinneringen en verbeelding op zoek gaat naar de kunst van de gastvrijheid.
Chris Keulemans - foto Jitske Schols

Jan Blokker

(1927-2010, Amsterdam) was publicist. Hij studeerde enige tijd Nederlands en geschiedenis. In 1951 verscheen de novelle Séjour, waarvoor hij de Reina Prinsen Geerligsprijs kreeg. Hij werkte als leerlingjournalist bij Het Parool, werd filmredacteur voor het Algemeen Handelsblad en vervolgens televisiechef bij de VPRO. Hij schreef boekrecensies waarvan er een aantal gebundeld werd in Het eeuwige examen (1977). Blokker werd vooral bekend als medewerker aan het televisieprogramma ‘Zo is het...’ (1963-1964) en door zijn columns in De Volkskrant. Zijn columns kenmerken zich door de scherpe en satirische behandeling van actuele onderwerpen of van bepaalde modetrends. In 1960 verscheen Blokkers eerste kinderboek, Op zoek naar een oom, dat door de CPNB werd bekroond. Hij schreef filmscripts (Fanfare van Bert Haanstra) en het libretto voor de opera Esmée (1995) van Theo Loevendie. In 1992 werd Blokker buitengewoon hoogleraar journalistiek in Rotterdam. Hij overleed in 2010.
Jan Blokker - foto Wim Ruigrok

Liesbeth Koenen

(1958) studeerde Nederlands en Algemene Taalwetenschap in Amsterdam en een half jaar Italiaans in Florence. Ze werkt als freelance journalist en publiceerde enkele interviews met taalspecialisten, die gebundeld werden uitgegeven in Het vermogen te verlangen. Ze schreef jarenlang de rubriek 'Zeggen en schrijven' op de achterpagina van NRC Handelsblad. Koenen werkte ook voor radio en tv. Samen met Rik Smits publiceerde ze het Handboek Nederlands en E-mail etiquette. Op hun website Peptalks publiceren ze een wekelijkse column.
Liesbeth Koenen - 

Afshin Ellian

(Teheran, 1966) ontvluchtte in 1983 het regime van Ayatolla Khomeiny in Iran. Na zes jaar in Kabul, waar hij medicijnen studeerde, kwam hij op uitnodiging in 1989 naar Nederland. Hij studeerde strafrecht, volkerenrecht en filosofie aan de Katholieke Universiteit Brabant in Tilburg. In juni 2003 promoveerde hij op een onderzoek naar de Waarheids- en Verzoeningscommissie van Zuid-Afrika. Er staan twee dichtbundels op zijn naam: Mensenherfst (waarin hij fragmenten van een cultuur in ballingschap illustreert) en Verrijzenis van Woorden. Hij is columnist bij het NRC Handelsblad en schrijft regelmatig stukken voor de opiniepagina’s van dagbladen. Sinds 1 juni 2005 is hij hoogleraar Sociale cohesie, burgerschap en multiculturaliteit aan de faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden. Naast zijn wetenschappelijk werk treedt Ellian geregeld op de voorgrond in het debat over de multiculturele samenleving. Dit jaar publiceerde hij Hoe nog verder? 42 visies over de toekomst, Dialoog met Mohammed en Brieven van een Pers.
Afshin Ellian tijdens Winternachten 2004 - foto Serge Ligtenberg

Sybrand van Haersma Buma

(Workum, 1965) studeerde rechten aan de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds mei 2002 is hij lid van de Tweede Kamerfractie van het CDA. Hij was beleidsmedewerker justitie en plaatsvervangend ambtelijk secretaris van de CDA Tweede Kamerfractie. In de Tweede Kamer houdt hij zich onder meer bezig met justitie en binnenlandse zaken. Het is zijn ambitie om in de Tweede Kamer bij te dragen aan een veilige en betrokken samenleving, waarin mensen respect hebben voor elkaar en waar mensen verantwoordelijkheid nemen.
Sybrand van Haersma Buma - foto

De Woorddansers

Jeroen Naaktgeboren en Arie Hordijk brengen 2-stemmig het gesproken woord ten gehore met beats en punkrock riffs. Zij gaven het fenomeen Poetry Slam in Nederland bekendheid. Vanaf 2002 zijn zij vrijwel continue op tournee langs zalen, kroegen, theaters en festivals. In mei 2003 wonnen ze de nationale finale Poetry Slam, in juni 2004 eindigden de Woorddansers tijdens het 1e World Slampionship op de tweede plaats achter Buddy Wakefield (VS). De WoordDansers vormen met dj Evol D en punckrockgitarist Rudy can’t Fail de Woordenaars waarmee ze een totaaltheater van beats en poetry maken. In juni 2005 verscheen POETRY SLAM, HET FESTIVAL met de CD WOORDENAARS bij uitgeverij Douane. Een boekbeleving met poëzie, geluidsopnamen en vertellingen naar ontwerp van Saskia Dorsman.
De Woorddansers - foto Fred Ernst

Jan Brokken

(Leiden, 1949) is een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Nederlandse literaire non-fictie. Ook internationaal verwierf hij faam met onder meer Baltische zielen en De rechtvaardigen. Zijn werk is vertaald in 23 talen, waaronder het Engels, Duits, Frans, Italiaans, Spaans. Deens, Zweeds, Chinees en Russisch. Zijn jongste twee boeken spelen zich af in voormalig Nederlands-Indie, waar zijn beide ouders woonden en tijdens de oorlog in Japanse kampen gevangen zaten: De tuinen van Buitenzorg (2021) en De kampschilders (2022). In september 2023 werd Brokken onderscheiden voor zijn hele oeuvre met de Gouden Ganzeveer. Brokken studeerde journalistiek in Utrecht en politicologie in Bordeaux. Na een carrière in de journalistiek (o.a. Trouw en HP/De Tijd) besloot Brokken in 1986 om zich volledig toe te leggen op zijn schrijverschap. Zijn debuut, de verfilmde roman De provincie (1984), was toen al verschenen. Daarna volgden meer dan vijfendertig titels - fictie en non-fictie of een mengeling daarvan - waarin hij de geschiedenis blootlegt van landen die hij bezocht, van Afrika en de Cariben tot Indonesië.
Jan Brokken - foto: Jelmer de Haas

Maxim Februari

(Coevorden, 1963) werd geboren als Marjolijn Drenth. Hij is behalve schrijver ook ethicus, kunsthistoricus en jurist. Maxim Februari verstaat de kunst om morele dilemma’s en juridische vraagstukken te verpakken in lichtvoetig proza. “Het moet spannend en onderhoudend zijn. Als je een pamflet schrijft wil niemand het lezen”, zei hij daarover. Zijn roman De literaire kring (2007), over de moraal van de Nederlandse culturele elite, werd zeer positief ontvangen. Kort na verschijning ontving hij de Frans Kellendonk-prijs 2008 voor zijn gehele oeuvre. Van 2001-2010 schreef Februari columns voor de Volkskrant. Een deel van die columns werd gebundeld in Park Welgelegen, Notities over Morele Verwarring (2004). In zijn voor een Gouden Uil genomineerde dissertatie Een Pruik van Paardenhaar & Over het Lezen van een Boek (2000) neemt hij de relatie tussen economie en ethiek onder de loep. Tegenwoordig schrijft hij een wekelijkse column voor de opiniepagina van NRC Handelsblad, die - met enkele Volkskrant-columns - werden gebundeld in Ons soort mensen (2011). In 2013 verscheen De maakbare man, notities over transseksualiteit.
Maxim Februari - foto Merlin Daleman

Randal Corsen en Konjunto Antiyano

Randal Corsen (1972, Curaçao), pianist, componist en arrangeur, heeft naam gemaakt door de wijze waarop hij jazz vermengt met invloeden uit de klassieke Antilliaanse en Latijns-Amerikaanse muziek. Hij studeerde piano aan het conservatorium in Tilburg en studeerde in 1997 cum laude af. Voor zijn cd 'Evolushon' ontving Corsen in 2004 de Edison Jazz Award. Momenteel is hij als docent verbonden aan de conservatoria van Tilburg en Amsterdam. Met Konjunto Antiyano, een traditioneel Antilliaans kwartet, heeft hij een repertoire samengesteld dat zich beweegt tussen Chopin, Antilliaanse klassieke muziek en Antilliaanse folklore. Het kwartet speelt ook klassieke composities van de bet-grootvader van Randal Corsen, de dichter en componist Joseph Sickman Corsen. Hij was de schrijver van 'Atardi', het eerste en het bekendste gedicht uit de Papiamentstalige literatuur. Met Eric Calmes op contrabas, Ulrich de Jesus op kwarta en gitaar en Eric Brigitha op percussie.
Randal Corsen en Konjunto Antiyano - foto Ivan Calmes

Dirk Vlasblom

(Rotterdam, 1952) studeerde antropologie en planning en beleid in Utrecht. Sindsdien is hij voornamelijk werkzaam als journalist en schrijver. In 1990 werd hij correspondent in Jakarta voor het NRC-Handelsblad. Hij ontving in 1997 de Prijs voor de Dagbladjournalistiek voor zijn artikelenserie over de Papoea’s op Irian Jaya. In 2004 verscheen zijn boek Papoea, een geschiedenis, de eerste integrale geschiedenis van Westelijk Nieuw-Guinea. Andere boeken over Indonesië die Vlasblom heeft gepubliceerd zijn Jakarta, Jakarta – Reportages uit Indonesië (1993) en In een warung aan de Zuidzee – Verhalen uit Indonesië (1998). In deze boeken geeft hij zijn ervaringen in het leven van alledag weer en, met name in het laatste boek, de achterkant van zijn correspondentschap. Sinds 2005 werkt hij als journalist voor NRC Handelsblad in Nederland.
Dirk Vlasblom - foto NRC Handelsblad

Olga Orman

(Aruba) is dichter en kinderboekenschrijfster. Ze schreef twee sprookjesachtige (prenten)boeken over de spin Anansi, is vertelster in hart en nieren en introduceerde de kamishibai, een draagbaar verteltheater, oorspronkelijk afkomstig uit Japan.
Olga Orman - 

DJ Edo Salgado

is eenentwintig jaar en heeft zijn draaikunsten al vertoond op een aantal van de meest vermaarde lokaties van Nederland. Zijn stijl kan worden omschreven als een mengeling van jazz, dance, techno en wereldmuziek. Hij weet deze verschillende stijlen op een geloofwaardige en relevante manier met elkaar te vermengen, en plaatst de diverse muzieksoorten in het juiste perspectief. Het resultaat is een krachtige, moderne vorm van muziek die warm, ritmisch en uiterst dansbaar is. In samenwerking met Kareem Raïhani richtte hij een platenlabel op: Moving World Recordings. Zij zijn recentelijk een nieuw concept gestart, Spirit, waarin ze de digitale pulse en sounds van de Westerse dance vermengen met analoge levensritmes en organische geluiden die afkomstig zijn van andere culturen en continenten.
DJ Edo Salgado - foto Serge Ligtenberg

DJ Gringo

is van huis uit salsa DJ. Hij heeft zijn sporen ruimschoots verdiend als Resident DJ in het Tropen Theater te Amsterdam, met de avonden Dansen in Marmer. Hij draaide in Club Qbanas te Istanbul, Club Arena te Amsterdam, op het Amsterdam Roots Festival, in de Melkweg en op vele internationale feesten. Met salsa zullen ook Arabische en Latin klanken vanaf zijn draaitafel komen.

Ruben van Gogh

(Dokkum, 1967), alias De Man van Taal, is optredend dichter, bloemlezer en presentator. Zijn gedichten brachten hem van Albanië tot Zeewolde. Van Gogh weet zijn gedichten op bijna achteloze wijze van een metafysisch jasje te voorzien. Hiermee creëert hij een eigenzinnig geluid binnen de Nederlandse poëzie, waarin verstaanbaarheid hand in hand gaat met het ongrijpbare. Zijn eerste twee bundels werden gezamenlijk herdrukt in Aan het eind van het begin (Prometheus, 2001). Daarnaast schreef hij de bundel Zoekmachines (Prometheus, 2002). In januari 2006 verscheen zijn vierde bundel: Klein Oera Linda (Contact), een bundel in extreme typografie, waarmee hij zich middenin de samenleving
positioneert.
Ruben van Gogh - foto Serge Ligtenberg 2005

Quito Nicolaas

(1955, Aruba) studeerde Politicologie/Rechten aan de Universiteit van Amsterdam. In 1980 verscheen zijn gedicht E Dia di Mañan. Hierna volgden vele publicaties: dichtbundels, korte verhalen en in 2003 zijn eerste roman Sentencia sin Proceso. Nicolaas - die zich bovenal als Arubaans schrijver ziet - is bestuursvoorzitter van de Antilliaanse & Arubaanse literaire organisatie Simia Literario. Sinds april 2001 recenseert hij romans en dichtbundels van voornamelijk allochtone schrijvers voor het weekblad Contrast. In 2004 is zijn roman 'Tera di Silencio' (Land van stilte) verschenen. Onlangs is zijn nieuwe bundel 'Atardi di Antaño' (De namiddagen van weleer) verschenen. Thans recenseert hij voor de e-zine Literair Nederland.
Quito Nicolaas tijdens Winternachten 2003 - foto Serge Ligtenberg

Igma van Putte

is dichteres en vertaalster. Samen met Florimon van Putte stelde ze het het Groot Woordenboek Papiaments-Nederlands samen, dat in september 2005 verscheen. In 2006 verscheen het deel Nederlands-Papiaments.
Igma van Putte - foto F.C.M. van Putte

Mathijs Deen

(Hengelo, 1962) is radiojournalist en schrijver. Zijn meest recente boek is het in 2013 verschenen De Wadden, een poëtische geschiedenis van de Waddeneilanden. Zijn verhalenbundel Brutus heeft honger uit 2011 werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs. Met eten als leidraad hopt Deen door de wereldgeschiedenis. De 44 historische verhaaltjes zijn fijne miniatuurtjes van nauwelijks anderhalve pagina. Na zijn studie Nederlands in Groningen werkte Deen enige jaren voor Radio Noord. Zijn radiocolumns uit die tijd zijn gebundeld in twee uitgaven. Sinds 2001 is Deen programmamaker bij de VPRO radio, waar hij het historische radioprogramma OVT presenteert. Een aantal historische documentaires die hij voor de VPRO maakte, is uitgegeven als luisterboek. Ook de radioserie De lange weg naar Darwin verscheen op cd en als podcast. Deen was programmacoördinator van het Winternachten Festival tussen 2009 en 2011.
Mathijs Deen

Paul Röttger

studeerde in 1976 af aan de Arnhemse Toneelschool. De eerste twee jaren speelde hij veel in film- en televisieprodukties; daarna koos hij voor het toneel. Hij werkte 10 jaar bij het Ro theater en speelde onder regisseur Franz Marijnen o.a. Tartuffe en Pinokkio, onder Karst Woudstra in De opera van Smyrna en onder Jos Thie en Antoine Uitdehaag Mordred in Merlijn. Daarna maakte hij de overstap naar het ‘vrije circuit’ en speelde o.a. in Amadeus en de Wijze Kater. Hij geeft les, regisseert en geeft leiding aan het Rotterdams Centrum voor Theater. Hij speelde in 2005 samen met Peter Tuinman, Karel de Rooij en Peter de Jong in Samuel Beckett's Wachten op Godot.
Scenefoto uit Wachten op Godot, Paul Röttger als Lucky - foto Leo van Velzen

Dichtdokter

Miranda Poel (1972, Appingedam) studeerde in 2001 af aan de Academie voor Beeldende Vorming in Tilburg. Ze fotografeert, regisseert, exposeert, schrijft filmscripts en treedt op met verschillende acts op zeer veel verschillende locaties en gelegenheden. Veel aandacht kreeg haar act 'zuchtjes van verlichting' waarin ze verzuchtingen van mensen en de bijbehorende boodschap opsluit in een zakje. Als dichtdokter houdt ze haar consult, gewapend met pen en ervan overtuigd dat woorden helend kunnen zijn. “Spreek slechts één woord en u zult gezond worden”. Met dat ene woord schrijft ze een sneldicht.

De Dichtdokter - foto Serge Ligtenberg

Asli Erdogan

(Istanbul, 1967) kreeg wereldwijde bekendheid met haar succesvolle novelle Kirmizi Pelerinli Kent (Stad in een rode cape) uit 1998. In dit boek bekijkt ze de bruisende, maar vaak ook wrede metropool Rio de Janeiro door de ogen van een jonge vrouw. Haar laatste werk Hayatin Sessizliginde (In de stilte van het leven, 2005), een compilatie van poëtisch proza, werd bewerkt tot een dansvoorstelling en in Turkije uitgeroepen tot 'boek van het jaar'. Erdogan studeerde computerwetenschappen en natuurkunde en werkte tot 1992 als natuurkundige in Geneve. Daarna gaf ze twee jaar Engelse les in Zuid-Amerika. Sinds 1996 leeft ze van haar pen. Ze schrijft voor het tijdschrift Atlas en had van 1998 tot 2000 een wekelijkse column in de krant Radikal. In 1990 ontving ze de Deutsche Welle Preis haar verhaal Houtvogel. Erdogan zet zich in voor de mensenrechten wat ook blijkt uit haar werk waarin de rechten van vrouwen en minderheden (Koerden) vaak centraal staan.
Asli Erdogan tijdens Winternachten 2005 - foto Serge Ligtenberg

Rudy Kousbroek

(1929, Pematang Siantar, Indonesië - 2010, Leiden) kwam in 1946 naar Nederland. In 1951 publiceerde hij zijn eerste dichtbundel, Tien variaties op het bestiale. Hij heeft een gevarieerd oeuvre op zijn naam staan, bestaande uit vele tientallen essaybundels over uiteenlopende onderwerpen. Zo schreef hij over ons koloniale verleden, zoals gebundeld in Het Oostindisch kampsyndroom. Terug naar Negri Pan Erkoms (1995) is hier een supplement van. Het biedt een verhelderende kijk op het hoe en waarom van Kousbroeks eigenzinnige visie op het koloniale verleden. In het kader van 400 jaar lang Nederland. Japan maakte Kousbroek de hofreis opnieuw met cineast Hans Keller. Het resultaat is een weergaloze reis door de tijd, vol vondsten en ontdekkingen. Het boek In de tijdmachine door Japan (2000) vormt tevens de achtergrond van de VPRO-film die Hans Keller maakte. Kousbroek overleed in 2010.
Rudy Kousbroek tijdens Winternachten 2003 - foto Serge Ligtenberg

Sidney Joubert

(Curaçao, 1939) behaalde zijn diploma Spaans aan de Universiteit van Amsterdam in 1965. Hij volgde toen o.a. colleges Papiaments van drs. Raúl Römer. Van 1965 tot 1985 was hij leraar Spaans aan een havo-vwo school op Curaçao. Daarna was hij enkele jaren verbonden aan de Sede di Papiamentu, de voorloper van het Curaçaose taleninstituut Fundashon di Planifikashon di Idioma. Hij was docent aan de eerste cursus Papiaments op Curaçao begin jaren '70, secretaris van de spellingcommissies Maduro en Jonis en voorzitter van de subcommissie Curaçao van de Standaardisatiecommissie van het Papiaments. Hij is voorzitter van de Stichting Raúl Römer, die vorig jaar, in samenwerking met Zirkoon Uitgevers in Amsterdam, het schitterende tweetalige boek Kon Nanzi a nèk Shon Arei.../ Hoe Nanzi de koning beetnam... uitgaf. Zijn belangrijkste werken zijn Papiaments op Reis, geschreven samen met zijn echtgenote Debbie Joubert, Stemmen uit het verleden (Indiaanse woorden in het Papiamentu) met drs. G. van Buurt en een Nederlands - Papiaments en een Papiaments-Nederlands woordenboek, beide zowel in gedrukte vorm als elektronisch.
Sidney Joubert

To Trigono

speelt traditionele Griekse muziek. Met Takis Sideris, Jan Verdonk & Hugo Strötbaum.

A. Munandar

sinds 1965 in ballangschap. Toen hij dat jaar voor studie van zijn geboorteland Indonesië naar de DDR vertrok, en dat najaar Soeharto de macht greep, kon hij niet meer terug. Munandar sympathiseerde met de communistische partij PKI.  De Culturele Revolutie was voor hem en meer Indonesische ballingen reden om China te ontvluchten. Zo kwam hij in 1985 in Nederland terecht. Hij was een van de makers van een krantje met Indonesisch nieuws, dat de ballingen overal in Europa ontvingen. Na een scheiding van bijna dertig jaar van vrouw en kinderen, reisde Munandar in 1994 voor het eerst naar Indonesië, maar hij besloot om in Nederland te blijven wonen.
A. Munandar - foto Serge Ligtenberg

Foyer: dichtdokter, DJ en bookshop

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 20:00 tot 23:45 uur
Locatie Theater aan het Spui - foyer
Prijs WINTERNACHT 2
De Dichtdokter - foto Serge Ligtenberg
Neuzen in de boeken van je nieuwe favoriete schrijver, napraten met andere bezoekers, piekeren over een eigen hekeldicht, of even helemaal niks. Daartoe nodigde de foyer van Theater aan het Spui de bezoekers van Winternachten uit. DJ Gringo draaide er rustige Afrikaanse dansmuziek en latin, de Dichtdokter schreef, in de veronderstelling dat ook woorden helend kunnen zijn, haar recepten uit, en de bar was open voor dranken en lekkere hapjes. Meer details bekijken

De wereld, de schrijver en de filosoof

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 20:15 tot 21:05 uur
Locatie Theater aan het Spui - grote zaal
Prijs WINTERNACHT 2
Bas Haring en P.F. Thomése  - foto Serge Ligtenberg
Maakt het iets uit voor de wereld, wat een schrijver doet? Kan hij autonoom schrijven en zich onttrekken aan de verwachtingen van de buitenwereld, of moet hij stelling nemen ten opzichte van de maatschappelijke werkelijkheid? P.F. Thomese opende het gesprek met een pleidooi voor de onafhankelijke geest, voor de autonome, naar binnen gekeerde schrijver. Tegenover hem zat de jonge filosoof Bas Haring die juist naar buiten treedt en probeert de filosofie onderdeel te maken van het dagelijks leven. Nederlandstalig. Meer details bekijken

Jong in Afrika

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 20:15 tot 21:05 uur
Locatie Theater aan het Spui - kleine zaal
Prijs WINTERNACHT 2
Helon Habila  - foto Serge Ligtenberg
'Stelt u zich eens voor dat u zelf, jong, getalenteerd en ambitieus, leeft in de antiutopie die Nigeria heet: de halve wereld heeft uw land keiharde sancties opgelegd; op de radio hoort u niet anders dan dat uw land door het slijk wordt gehaald', schrijft de Nigeriaanse schrijver Helon Habila in zijn debuut Wachten op een engel. Een roman over het leven en werk van een jonge journalist ten tijde van de onverbiddelijke dictatuur van president Abacha in Nigeria. Helon Habila ging met zijn Zuid-Afrikaanse generatiegenoot Niq Mhlongo in gesprek over ambities en engagement. Wat is je positie als je jong bent in Afrika? Wat zijn je kansen, wat je verantwoordelijkheden? Mhlongo debuteerde met de roman Dog Eat Dog, een beeldend en humoristisch verslag van zijn ervaringen in de post-apartheid generatie. Helon Habila opende het programma met zijn 'Handleiding voor de onafhankelijke geest'. Engelstalig. Meer details bekijken

Het dictee Papiaments van het Koninkrijk der Nederlanden

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 20:15 tot 21:15 uur
Locatie Filmhuis - zaal 4
Prijs WINTERNACHT 2
Publiek bij het Dictee Papiaments - foto Serge Ligtenberg
Dat weinig sprekers van het Papiaments de spelling van hun moedertaal goed beheersen is geen wonder. Hoewel de spelling wel officieel is vastgelegd, is het onderwijs daarin pas enkele jaren goed in gang. Met dit eerste openbare dictee namen we de stand van zaken op. Bezoekers van Winternachten werden uitgenodigd om mee te doen: ze kozen voor Papiamentu of Papiamento, en testten hun kennis. Winnaars van het dictee waren Magda Rafael, die drie fouten maakten in het dictee in het Papiamentu (de Curaçaose en Bonairiaanse variant) en Richard de Veer, die nul fouten maakte in het Papiamento (Aruba). Gemiddeld werden 8,1 fouten gemaakt in het Papiamento, en 9,2 fouten in het Papiamentu. De winnaars kregen als prijs een exemplaar van het in 2005 verschenen Groot Woordenboek Papiaments-Nederlands. Het dictee werd samengesteld door het FPI (Stichting voor taalplanning) uit Curaçao. Juryvoorzitter was de directeur van het FPI, Ronald Severing. Gilbert Wawoe, lid van de Raad van State, dicteerde het Papiamentu en kinderboekenschrijfster Olga Orman het Papiamento. Test uw kennis alsnog: de correcte spelling kunt u lezen in dit document (PDF). Het dictee kunt u beluisteren op deze pagina. Nederlands- en Papiamentstalig. Meer details bekijken

Film: Communekind

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 20:15 tot 21:05 uur
Locatie Filmhuis - zaal 5
Prijs WINTERNACHT 2
Scène uit Communekind
Een documentaire van regisseur Maroesja Perizonius over haar ervaringen als kind in de beweging van de Indiase goeroe Bhagwan Shree Rajneesh. Maroesja volgde als zesjarig meisje haar moeders voorbeeld en werd volgelinge van Bhagwan. Zeven jaar later besloot haar moeder huis en inboedel te verkopen en samen met Maroesja te verhuizen naar de Amsterdamse Bhagwancommune. Niet lang daarna werd Maroesja van haar moeder gescheiden. Ze ging naar een kindercommune in Engeland. In de film vraagt Maroesja aan haar moeder hoe zij nu op die periode terugkijkt. Ze gaat terug naar de toenmalige communes in Amsterdam en Engeland en zoekt een ander communekind op. Ook reist ze naar India, waar ze als zesjarige van Bhagwan haar nieuwe naam kreeg. Nederlandstalig. Meer details bekijken

Hossein Alizâdeh en Madjid Khaladj - improvisatie uit Iran

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 21:05 tot 21:35 uur
Locatie Theater aan het Spui - grote zaal
Prijs WINTERNACHT 2
Hossein Alizâdeh en Madjid Khaladj  - foto Serge Ligtenberg
Deze twee meesters van de Iraanse improvisatie combineren met de tar (luitachtig instrument uit Iran) en de tombak (trommel) oude melodieen uit de klassieke muziek en Oriëntaalse percussie. Ze creëren daarmee een onvoorstelbare muzikale intensiteit. Meer details bekijken

Merietza Haakmat en Hershel Rosario - het Caraïbische lied

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 21:05 tot 21:35 uur
Locatie Theater aan het Spui - kleine zaal
Prijs WINTERNACHT 2
Merietza Haakmat  - foto Serge Ligtenberg
Merietza Haakmat is een jong zangtalent uit Curaçao. Met gitarist Hershel Rosario stelde ze een repertoire samen van Curaçaose liederen die nog zelden worden gezongen op het eiland. Van de eerste Papiamentstalige poëzie die op muziek gezet is (van Joseph Sigmund Corsen), tot werk van de legendarische troubadour Oswin (Chin) Behilia. Ook zong ze Papiamentstalige protestliederen uit de jaren veertig van het schrijverstrio Julia Perenal: ze stelden sociaal maatschappelijke vraagstukken en de ongeregeldheden uit die tijd op een humoristische manier aan de orde. Meer details bekijken

Tussen nar en prediker

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 21:35 tot 22:01 uur
Locatie Theater aan het Spui - grote zaal
Prijs WINTERNACHT 2
Henk van Gelder en Pieter-Dirk Uys (als Desmond Tutu)  - foto Serge Ligtenberg
Wat doe je als onafhankelijke cabaretier als de boodschap in je conference niet meer van toepassing is, als je gedachtengoed gemeengoed is geworden? Wat is de relatie tussen humor en moraliteit: wanneer ben je nar en wanneer word je prediker? Pieter-Dirk Uys en Freek de Jonge legden uit hoe zij hun taak als nar bepalen en stelden vragen aan elkaar. Henk van Gelder leidde het gesprek. Engelstalig. Meer details bekijken

Vertel over Suriname

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 21:35 tot 22:01 uur
Locatie Theater aan het Spui - kleine zaal
Prijs WINTERNACHT 2
Rappa  - foto Serge Ligtenberg
In de kleine gemeenschap van Suriname is het niet gemakkelijk om kritiek te leveren. Meesterverteller Rappa doet dat toch, op luchtige wijze, in zijn rol van anekdotist. Hij deelde het podium met zijn landgenote Henna Goudzand. Haar zojuist verschenen roman Hele dagen in de regen beschrijft de hypocrisie en het gekonkel in een afgelegen Marrondorp. Er was voor de schrijfster afstand nodig om het verhaal naar buiten te brengen: pas na haar verhuizing naar Amsterdam heeft ze de roman geschreven. Nederlandstalig. Meer details bekijken

Uit de bodemloze fundamenten van dit knekelrijk

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 21:35 tot 22:01 uur
Locatie Filmhuis - zaal 5
Prijs WINTERNACHT 2
Maria Barnas  - foto Serge Ligtenberg
"Uit de bodemloze fundamenten van dit knekelrijk
rijst een nieuwe schijnwereld,
ontplooit zich leven à la opblaasboot. "

Aldus dichter Hans Verhagen in zijn bundel Eeuwige Vlam. Hij en de dichters Maria Barnas, Iljs Leonard Pfeijffer en Frank Koenegracht lazen hun recente werk. Later op de avond kwamen ze terug, met Gerrit Komrij, met een in opdracht van Winternachten geschreven hekeldicht. Nederlandstalig. Meer details bekijken

Film: Jamila

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 21:35 tot 21:50 uur
Locatie Filmhuis - zaal 4
Prijs WINTERNACHT 2
Jamila - foto Maasja Ooms
Een hartverwarmend portret van een bijzondere puber en de strijd die ze voert met haar vader. De uitersten van Jamila Aitboubker lijken ook de uitersten van haar lichaam: ze draagt voetbalschoenen en een hoofddoek. Haar talent en passie voor voetbal en haar geloof vormen geen tegenstelling. In beiden is ze uitgesproken en standvastig. Maar tussen hoofd en voeten zitten haar blote knieën. Die vormen een groot twistpunt met haar vader en misschien met meer mensen in de islamitische gemeenschap. Deze korte film van Ingeborg Jansen ging in première tijdens het afgelopen Nederlands Film Festival. Nederlandstalig. Meer details bekijken

Film: Reimerswaal

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 21:50 tot 22:00 uur
Locatie Filmhuis - zaal 4
Prijs WINTERNACHT 2
Scène uit Reimerswaal
Een die zichzelf niet meer bezit,
Is aan de mist geschonken.
Klokken zijn meeverdronken
En luiden dit
Ononderbroken.
Maar niemand weet of ziet
De plaats waar alles ligt gezonken.

Dit gedicht van Gerrit Achterberg is het uitgangspunt van deze korte film van Clara van Gool over een crime passionnel: een jonge man en vrouw dansen een noodlottig duet in en onder water. Nederlandstalig. Meer details bekijken

Film: Untertage

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 22:00 tot 22:01 uur
Locatie Filmhuis - zaal 4
Prijs WINTERNACHT 2
Scène uit Untertage
Een impressionistische documentaire van Jiska Rickels die je meeneemt naar een wereld waar kleuren verdwijnen, geluiden vervormen en machines muziek maken. Een wereld van grote gevaren, waar het leven van elke mijnwerker in de handen van de heilige Barbara gelegd wordt om maar veilig terug naar boven te keren. De kolenmijn is hemel en hel tegelijk. Zijn schoonheid en broederschap zijn niet in woorden te vangen; je moet deze reis zelf ondergaan om een glimp op te vangen van de wereld die op het punt staat te verdwijnen. Duitstalig, Engels ondertiteld. Meer details bekijken

Hossein Alizâdeh en Madjid Khaladj - improvisatie uit Iran

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 22:01 tot 22:55 uur
Locatie Theater aan het Spui - grote zaal
Prijs WINTERNACHT 2
Hossein Alizâdeh en Madjid Khaladj  - foto Serge Ligtenberg
Deze twee meesters van de Iraanse improvisatie combineren met de tar (luitachtig instrument uit Iran) en de tombak (trommel) oude melodieen uit de klassieke muziek en Oriëntaalse percussie. Ze creëren daarmee een onvoorstelbare muzikale intensiteit. Meer details bekijken

Merietza Haakmat en Hershel Rosario - het Caraïbische lied

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 22:01 tot 22:55 uur
Locatie Theater aan het Spui - kleine zaal
Prijs WINTERNACHT 2
Merietza Haakmat  - foto Serge Ligtenberg
Merietza Haakmat is een jong zangtalent uit Curaçao. Met gitarist Hershel Rosario stelde ze een repertoire samen van Curaçaose liederen die nog zelden worden gezongen op het eiland. Van de eerste Papiamentstalige poëzie die op muziek gezet is (van Joseph Sigmund Corsen), tot werk van de legendarische troubadour Oswin (Chin) Behilia. Ook zong ze Papiamentstalige protestliederen uit de jaren veertig van het schrijverstrio Julia Perenal: ze stelden sociaal maatschappelijke vraagstukken en de ongeregeldheden uit die tijd op een humoristische manier aan de orde. Meer details bekijken

Lang leve het hekeldicht!

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 22:55 tot 23:45 uur
Locatie Theater aan het Spui - grote zaal
Prijs WINTERNACHT 2
Joyce Roodnat, Gerrit Komrij, Frank Koenegracht en Ilja Leonard Pfeijffer  - foto Serge Ligtenberg
Een Antwerpse Mis-pop
Een Swijn van den Bisschop
Derft hier komen raesen
En gnurcken, en knorren
En schelden, en morren
En kijven, en kauten
Met Rijmen vol fauten

Zo dichtte ooit de dichter W.G. Foquenbroch over een Antwerpse bisschop. Het hekeldicht is in onbruik geraakt, en dat is een misverstand: de Nederlandse aard valt immers niet genoeg te hekelen. Vijf dichters schreven een hekeldicht op de Nederlandse geest: Maria Barnas, Frank Koenegracht, Gerrit Komrij, Ilja Leonard Pfeijffer en Hans Verhagen. Zij bliezen daarmee de traditie nieuw leven in. Joyce Roodnat was gespreksleider. Nederlandstalig. Meer details bekijken

Ode aan de Caraïbische vrouw

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 22:55 tot 23:45 uur
Locatie Theater aan het Spui - kleine zaal
Prijs WINTERNACHT 2
Drisana Deborah Jack  - foto Serge Ligtenberg
Austin Clarke uit Barbados en Drisana Deborah Jack uit Sint Maarten, twee schrijvers in diaspora, spraken over de rol van de zwarte Caraïbische vrouw in hun werk. Ze is sterk, trots en zelfbewust, ondanks haar onderdrukte positie. Voor beide schrijvers blijft het geboorte-eiland een belangrijke bron van inspiratie. Deborah Jack presenteerde haar nieuwe dichtbundel Skin en Commonwealth Writers Prize-winnaar Austin Clarke las uit zijn pas verschenen roman Mijn leven in schande. Bas Heijne leidde het gesprek. Engelstalig. Meer details bekijken

De filmkeuze van Frank Martinus Arion

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 22:55 tot 23:45 uur
Locatie Filmhuis - zaal 4
Prijs WINTERNACHT 2
Frank Martinus Arion  - foto Serge Ligtenberg
"Read the book before it's destroyed by Hollywood!" Auteurs en boekverfilmingen: de twee staan op gespannen voet met elkaar. De Curaçaose auteur Frank Martinus Arion wacht met de nodige scepsis op de uiteindelijke verfilming van zijn meesterwerk Dubbelspel. "Film gaat uit van de noodzaak tot amuseren en bekommert zich daarbij niet om coherentie bij het portretteren van de werkelijkheid." Bij Winternachten filosofeerde hij over de ideale boekverfilming en illustreerde zijn betoog met filmfragmenten uit geslaagde en minder geslaagde pogingen. Nederlandstalig. Meer details bekijken

In memoriam Henk van Woerden

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 22:55 tot 23:45 uur
Locatie Filmhuis - zaal 5
Prijs WINTERNACHT 2
Nicole van Woerden-Müller en Breyten Breytenbach  - foto Serge Ligtenberg
In november vorig jaar overleed de schilder/schrijver/dwarse denker Henk van Woerden. In die laatste hoedanigheid was hij jarenlang betrokken bij Winternachten, als artistiek adviseur en als bestuurlid. In een ingelast programma herdachten we hem met bevriende schrijvers en musici. Breyten Breytenbach uit Zuid-Afrika sprak over Van Woerden als schilder en fotograaf. Bevriende schrijvers, uitgever Joost Nijsen en Nicole van Woerden-Müller lazen uit zijn romans Tikoes, Moenie Kyk Nie, Een mond vol glas, de bundel Notities van een luchtfietser en zijn laatste roman Ultramarijn. Van Woerden was een groot liefhebber van Griekse muziek. Hij speelde bouzouki in een Grieks ensemble, dat in dit programma onder de naam To Trigono optrad. Nederlands/Engelstalig Meer details bekijken

Charanga La Crisis

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 23:45 tot 01:30 uur
Locatie Theater aan het Spui - foyer
Prijs WINTERNACHT 2
Publiek danst op muziek van Charanga la Crisis - foto Serge Ligtenberg
De traditionele Cubaanse salsa van Charanga la Crisis, met de warme klank van viool en fluit die het koper vervangen, leidde bezoekers en deelnemers van Winternachten dansend de nacht in. Meer details bekijken

Discover

29 september 2026

De gesmoorde stem van de vrouw

Dit korte essay werd geschreven door Alicja Gescinska voor het programma Vrouwen (her)schrijven geschiedenis op 14 september, over de stem van vrouwen in hun streven naar vrijheid, soms met gevaar voor eigen leven.