Winternacht 1

Ensemble Multifoon, Sinta Wullur - Winternachten 2002 - foto Serge Ligtenberg

Zuid-Afrika en Indonesië stonden centraal in deze openingsavond van deze vierde editie van Winternachten.

Informatie

Datum en tijd vrijdag 29 januari 1999 van 20:30 tot 01:30 uur
Locatie Theater aan het Spui & Filmhuis Den Haag

Tijdschema 29 januari

Filter op locatie:
Filter op gesproken taal:
Tijd Locatie
20:30 - 21:10 Theater aan het Spui - grote zaal Joodse cultuur in de roman
20:30 - 23:45 Theater aan het Spui - foyer Performing Poets en debutanten
20:30 - 23:45 Theater aan het Spui - kleine zaal Hervormingen in Indonesië
20:30 - 00:30 Filmhuis - diverse locaties Recente Zuid-Afrikaanse films
20:30 - 01:30 Theater aan het Spui - diverse locaties Muziek van oost tot west
21:30 - 22:20 Theater aan het Spui - grote zaal Zuid-Afrikaanse Bloemlezers
22:45 - 23:45 Theater aan het Spui - grote zaal Breyten Breytenbach in gesprek met Aad Nuis

Line-up

Aad Nuis

(Sliedrecht, 1933-2007) groeide op in Rotterdam en studeerde politieke en sociale wetenschappen in Amsterdam en schreef ondertussen gedichten. Zijn studie leidde tot een langdurig lidmaatschap van het parlement en uiteindelijk tot de functie van Staatssecretaris voor cultuur en media. Een stem in je hoofd. Beschouwingen over literatuur en literatuurkritiek verscheen in 1989. De balenkraai (1967) gaat over de periode in Nieuw-Guinea, waar hij in 1962 als dienstplichtige naar toe gestuurd werd. Het is een persoonlijke kroniek, waarin Nuis met lichte spot de gebeurtenissen en overwegingen observeert en weergeeft. Hij leerde Breyten Breytenbach kennen bij een manifestatie tegen de apartsheidspolitiek van Zuid-Afrika. Hij vertaalde Breytenbachs boek Alles één paard (1989).
(WN1998)
Aad Nuis - 1998

Agus Sarjono

(Java, 1962) schrijft gedichten, novellen en essays. Hij studeerde Indonesische taal en literatuur in Bandung, waar hij in 2002 is gepromoveerd. Sarjono werkt als leraar aan de Theaterfaculteit van de Hogeschool voor de Kunst in Bandung. Hij is redacteur van het literaire tijdschrift Horison en hij is programma directeur van de Raad van de Kunst in Jakarta voor de periode 2002-2006. Werk van hem is gepubliceerd in verschillende media, waaronder de literaire tijdschriften Horison en Dewan Sastera en de bladen Jawa Pos en Kompas . Ook zijn zijn gedichten opgenomen in verschillende anthologieën. Zijn werk bestaat o.a. uit zijn dichtbundels Kenduri airmata (1994) en A Story from the Country of the Wind (Engelse editie 2001), zijn essays Bahasa dan Bonafiditas Hantu en Sastra dalam Empat Orba (beiden uit 2001)en zijntoneelstuk Atas Nama Cinta (2004). Sarjono trad op tijdens Winternachten 1999 en op literaire manifestaties in Indonesië, Maleisië en Duitsland.
WIN2005

Agus Sarjono tijdens Winternachten 2005 - foto Serge Ligtenberg

Alfred Birney

(Den Haag, 1951) is een telg uit een voormalige Indische plantersfamilie. Hij heeft een Indisch-Chinese vader en een Nederlandse moeder. Terugkerende motieven in zijn werk zijn vervreemding van familie en het onvermogen tot identificatie met het moederland of vaderland. Hij debuteerde in 1987 met de roman Tamara's lunapark. Hij is samensteller van Oost-Indische Inkt (1998), een bloemlezing van Indische literatuur. Hij was enkele jaren columnist bij de Haagse Courant. In 2002 verscheen Indische Gezichten, een heruitgave van zijn meest uitgesproken Indische romans Vogels rond een vrouw (1991) en De onschuld van een vis (1995). Beide boeken geven een onvergetelijk beeld van de Indische vader. In 2016 verscheen zijn succesvolle autobiografische roman De tolk van Java, bekroond met de Henriette Roland-Holstprijs en de Libris Literatuurprijs. In 2019 verscheen in de reeks Privé Domein het dagboek Niemand bleef, waarvoor hem de Littéraire Witte Prijs 2020 werd toegekend. Maart 2024 verscheen Zwerfpost, een persoonlijke selectie uit 25 jaar artikelen, blogposts, columns, essays, kritieken, lezingen, studies, schetsen, schotschriften, reisverslagen en portretten van onbekende schrijvers met afwijkende geluiden over Nederland versus Indonesië.
Alfred Birney - foto Eddo Hartmann

Antoine de Kom

(Den Haag, 1956) is psychiater, schrijver en dichter. Hij is een kleinzoon van de Surinaamse anti-kolonialist, nationalist  en verzetsstrijder Anton de Kom. Van zijn hand verschenen de dichtbundels Tropen (1991), De kilte in Brasilia (1995), Zebrahoeven (2001), Chocoladetranen (2004) en De lieve geur van zijn of haar (2008). Antoine de Kom was jarenlang als psychiater verbonden aan het Pieter Baan Centrum. In 2012 publiceerde hij Het misdadige Brein, waarin hij aan de hand van fictieve gesprekken met misdadigers uit de geschiedenis laat zien hoe rapportages van verdachten tot stand komen. Voor Ritmisch zonder string (2013) werd hij bekroond met de VSB Poëzieprijs.
Antoine de Kom

Arahmaiani

(1961, Indonesië) leeft en werkt in Jakarta en Bandung. Ze is dichter, schilder en beeldhouwer. Over de hele wereld is haar werk te zien geweest op tentoonstellingen. Vorig jaar trad ze met veel succes voor het eerst in Nederland op, tijdens Winternachten 1997.
(WN1998)

Aya Zikken

(Epe, 1919). Bracht haar jeugd door op Sumatra en Java. In 1955 kreeg ze bekendheid met haar grote succes, de roman De atlasvlinder. Ze reist veel, en verwerkt haar reiservaringen in haar boeken. Maar ze wil niet te boek staan als een reisschrijfster of een 'Indische-boeken-schrijfster'. In 1997 werd haar oeuvre bekroond met de Anna Bijns prijs voor proza.
(WN 1998)
Aya Zikken - 1997

Breyten Breytenbach

(1939, Bonnievale) is een Zuid-Afrikaanse schrijver en schilder met Frans burgerschap. Hij studeerde aan de universiteit van Kaapstad. Hij werd een felle tegenstander van de apartheid en verliet Zuid-Afrika in 1960 om zich in Parijs te vestigen. Bij zijn terugkeer in Zuid-Afrika in 1975 werd hij gearresteerd en veroordeeld tot negen jaar gevangenisstraf. In The True Confession of an Albino Terrorist beschrijft hij aspecten van zijn gevangenschap. Na zijn vrijlating keerde hij terug naar Parijs. Breytenbach schreef poezie, proza, essays en toneelstukken. Zijn gedichten vertonen sterke metaforen en een complexe combinatie van verwijzingen naar het Boeddhisme, Afrikaanse spreektaal, en herinneringen aan het Zuid-Afrikaanse landschap. Breytenbach is ook bekend als schilder. In zijn werk portretteert hij surrealistische menselijke en dierlijke figuren, meestal in gevangenschap. Hij heeft verschillende literaire en kunst prijzen voor zijn werk ontvangen. Hij is actief in verschillende organisaties van Zuid-Afrikaanse politieke bannelingen.
Breyten Breytenbach tijdens 10 jaar Hivos Cultuurfonds - foto Ed Lonnee

Carl Friedman

(Eindhoven, 1952) debuteerde in 1991 met de novelle Tralievader. De joodse geschiedenis en cultuur spelen een belangrijke rol in haar werk. Twee koffers vol werd in 1998 verfilmd door Jeroen Krabbé. Haar jongste werk De grauwe minnaar werd in 1997 o.a. genomineerd voor de Europese literatuurprijs.
(WN 1998)
Carl Friedman

Clarisse van Haersma Buma

Clarisse van Haersma Buma - 1999

Clark Accord

(Paramaribo, 1961) kwam op 17-jarige leeftijd naar Nederland. Hij volgde een opleiding tot verpleger en werkte enkele jaren in het AMC in Amsterdam. Daarna voltooide hij een opleiding tot visagist in Amsterdam en vertrok voor zes jaar naar Wenen. Hij heeft in vele landen een succesvolle carrière als make-up artiest opgebouwd en zijn werk verscheen in bladen als Elle, Marie-Claire en Elegance. In 1999 debuteerde hij met de historische roman De koningin van Paramaribo en nam hij voor het eerst deel aan Winternachten. In 2001 is naar dit succesvolle boek een muziektheatervoorstelling gemaakt. Clark Accord schrijft columns voor o.a. Man en News Magazine. In januari 2005 verscheent zijn tweede roman, Tussen Apoera & Oreala , een liefdesgeschiedenis in de regenwouden van Suriname.
WN2005
Clark Accord - foto Vassallucci

Dan Jacobson

(Johannesburg 1929) groeide op in Zuid-Afrika en woont sinds 1954 in Engeland. Schrijft romans, verhalen, essays en poëzie. Is emeritus hoogleraar Engelse letterkunde. In zijn jongste roman Heshels rijk (1998) gaat hij op zoek naar zijn grootvader, rabbijn in een Litouws dorpje, die met zijn overlijden de weg vrijmaakte voor zijn familie om zich te vestigen in Zuid-Afrika en daarmee te ontkomen aan de holocaust.
(WN 1998)
Dan Jacobson 1999

Denis Henriquez

(Aruba, 1945) studeerde in Delft, is leraar natuurkunde te Rotterdam. Schreef enkele toneelstukken en een filmscenario. Debuteerde in 1992 met de roman Zuidstraat. In 1995 verscheen Delft Blues, een vaak komische zedenschets van het studentenleven uit de jaren zestig.
(WN 1998)

Dirk Vlasblom

(Rotterdam, 1952) studeerde antropologie en planning en beleid in Utrecht. Sindsdien is hij voornamelijk werkzaam als journalist en schrijver. In 1990 werd hij correspondent in Jakarta voor het NRC-Handelsblad. Hij ontving in 1997 de Prijs voor de Dagbladjournalistiek voor zijn artikelenserie over de Papoea’s op Irian Jaya. In 2004 verscheen zijn boek Papoea, een geschiedenis, de eerste integrale geschiedenis van Westelijk Nieuw-Guinea. Andere boeken over Indonesië die Vlasblom heeft gepubliceerd zijn Jakarta, Jakarta – Reportages uit Indonesië (1993) en In een warung aan de Zuidzee – Verhalen uit Indonesië (1998). In deze boeken geeft hij zijn ervaringen in het leven van alledag weer en, met name in het laatste boek, de achterkant van zijn correspondentschap. Sinds 2005 werkt hij als journalist voor NRC Handelsblad in Nederland.
Dirk Vlasblom - foto NRC Handelsblad

Ensemble Multifoon

voert nieuwe composities uit geschreven voor de chromatische gamelan gecombineerd met westerse instrumenten Dit instrumentarium is in 1995 aangeschaft op initiatief van de leidster van ensemble Sinta Wullur. Het ensemble van gamelanspelers is samengesteld uit professionele musici met gamelanervaring en uit spelers/leiders van in Nederland opererende gamelangroepen Widosari en Tirta. Zij hebben op diverse podia in Nederland en in het buitenland opgetreden in concerten met traditionele Javaanse/Balinese gamelan en in concerten met moderne gamelanmuziek .
Ensemble Multifoon, Sinta Wullur - Winternachten 2002 - foto Serge Ligtenberg

Erik Calmes Kwartet

Fra Fra Big Band

Frank Martinus Arion

(Curaçao, 1936) studeerde Nederlands in Leiden. Hij doceerde in Amsterdam en werkte van 1975 tot 1981 aan de lerarenopleiding in Suriname. Daarna keerde hij terug naar Curaçao en werd hoofd van het taalbureau Instituto Lingwistiko Antiyano. Hij is oprichter van een Papiamentstalige school op humanistische grondslag: Kolegio Erasmo. Hij schrijft verhalen, essays, poëzie en romans. Zijn succesvolle debuutroman Dubbelspel (1973) wordt momenteel verfilmd. Na Dubbelspel verschenen o.a. de romans Nobele wilden (1979) en De laatste vrijheid (1995), waarvoor hij in 2001 de Cola Debrotprijs kreeg. In november 2001 verscheen de verhalenbundel De eeuwige hond. Zijn meest recente roman, De deserteurs, verscheen in 2006.
Frank Martinus Arion - foto Serge Ligtenberg

Gerrit Komrij

(Winterswijk, 1944) was de eerste Dichter des Vaderlands. Hij is een van de beste columnisten van Nederland, romancier, gevierd bloemlezer en vertaler, en een zeer enthousiasmerend bespreker van poëzie. Komrij is een kat in een Vreemd pakhuis zoals zijn essaybundel uit 2001 heet. Nooit is de wereld vertrouwd of vanzelfsprekend, voor wie goed kijkt, is altijd wat verrassends te zien. 'Ik geloof niet dat ik een vent ben uit één stuk. Het is nogal rumoerig in mij'. Komrij, die sinds 1984 in Portugal woont en werkt, is ook een van de meest productieve schrijvers van Nederland. Sinds 1968 publiceerde hij bijna jaarlijks meerdere werken. Recent verschenen Komrij's canon in 100 gedichten (2008), De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten (2007) en Kakafonie (2006), een 'encyclopedie van de stront'. In 2005 publiceerde hij Eendagsvliegen (literaire dagboekfragmenten) en de poëziebundel Fata Morgana.
Gerrit Komrij - Winternachten 2004 - foto Serge Ligtenberg 2004

Gert Vlok Nel

(Calvinia, Zuid-Afrika, 1963) is als schrijver van gedichten en performer een van de grote talenten van Zuid-Afrika. In Om te lewe is onnatuurlik. Eenvoudige spoorwegstories (1993) beschrijft hij zijn jeugd op het platteland in de Karoo en Beaufort-Wes.
(WN 1998)
Gert Vlok Nel - 2000

Gibi Bacilio

(Curaçao, 1950) is dichter en voordrachtskunstenaar. Hij studeerde filosofie en theologie in Colombia en Nederland. In Utrecht rondde hij zijn studies af aan de Akademie voor Expressie door Woord en Gebaar en was daar docent dramatische expressie. Hij woont op Curaçao. Bacilio is zeer actief in het (straat)toneel, met name in Grupo di Teatro Foro, waarvan hij in de jaren zeventig en tachtig de artistiek leider was. Hij produceerde en presenteerde culturele televisieprogramma's en bekwaamde zich verder in de voordracht van orale literatuur en geschreven ritmische poëzie, het genre dat hij zelf schrijft. Bacilio schrijft over het koloniale verleden, de indianen, de slavernij en de dominante en verwarrende opstelling van Nederland. Maar er is ook veel tederheid en erotiek in zijn werk. Zijn gedichten zijn gepubliceerd in verscheidene boeken en tijdschriften. In 2000 verscheen de dichtbundel Kueru Marká.
Gibi Bacilio - foto Serge Ligtenberg

Henk Maier

(1950) is hoogleraar Maleise en Indonesische taal- en letterkunde in Leiden. Vertaalde werk van Pramoedya Ananta Toer, waaronder Jejak langkah (Voetsporen 1986) en Rumah kaca (Het glazen huis 1988) en andere Indonesische schrijvers. Hij publiceert regelmatig over moderne Indonesiche literatuur.
(WN 1998)

Henk van Woerden

(Leiden, 1947, overleden in 2005) was schilder en schrijver. Hij woonde vanaf zijn negende jaar in Zuid-Afrika en remigreerde na zijn studie aan de kunstacademie naar Europa. Van Woerden beleefde in 2001 zijn internationale doorbraak. In dat jaar kreeg hij voor Een mond vol glas (1998) de prestigieuze Sunday Times Fiction/ Alan Paton Award uitgereikt, de prijs voor het beste boek van Zuid-Afrika. Een mond vol glas, een kroniek over Tsafendas, de moordenaar van premier Verwoerd, was het slotdeel van een drieluik over Zuid-Afrika. Zijn prozadebuut Moenie kyk nie (1993), dat werd bekroond met de Geertjan Lubberhuizenprijs, was het eerste deel en de roman Tikoes uit 1996 het tweede. Eind 2002 verscheen Notities van een luchtfietser, waarin hij verslag doet van zijn reizen in de verbeelding en van zijn reizen in het 'echt'. In februari 2003 ontving hij de Frans Kellendonk prijs. In oktober 2005 verscheen zijn laatste roman Ultramarijn. Postuum won hij in 2006 met dit boek de Vlaamse literatuurprijs de Gouden Uil.
Henk van Woerden - foto Serge Ligtenberg

Jill Stolk

(Hilversum, 1952) publiceerde vanuit haar Indische achtergrond een aantal boeken zoals Scherven van smaragd, Onder de blauwe Sarong en Kleurverschil. De verhalen van de oudere generatie Indische mensen gaf zij vorm in haar boek Indië was alles. Alles. Ze overleed in 2019.
(WN 1998)

Jit Narain

(Jidt Narainsingh Baldewsingh, Livorno, Suriname, 1948) werd als kleinzoon van immigranten uit India geboren in Suriname. In 1969 ging hij naar Nederland om medicijnen te studeren, waarna hij in Den Haag huisarts werd. In 1991 keerde hij terug naar Suriname. Sindsdien leidt hij een polikliniek in Saramacca. Hij is een fel voorvechter van de emancipatie van het Sarnami, het hindoestaans Surinaams, en kreeg voor zijn verdiensten de Rahman Khan-prijs. Narain schrijft gedichten en teksten die voorgelezen kunnen worden, maar ook gezongen. Zijn gedichten weerspiegelen de geschiedenis en herinnering van Hindoestaanse immigranten in Suriname. Hij schrijft in het Sarnami en in het Nederlands en benadert zo vanuit verschillende perspectieven dezelfde verborgen geschiedenis van de immigrant. Hij debuteerde in 1977 met de bundel in Sarnami Dal Bhat Chatni (Rijst, gele erwten, chutney). Na zijn debuut volgden nog zes bundels, waarvan sommige tweetalig.
Jit Narain - foto Serge Ligtenberg 2001

Kester Freriks

(Jakarta, 1954) debuteerde in Hollands Maandblad met enkele van de verhalen die gebundeld werden in Grand Hotel Lembang (1979). Werkt nu aan een biografie van Maria Dermoût. Is sinds 1981 werkzaam als toneel- en literatuurmedewerker van NRC Handelsblad. Eind 1998 verscheen zijn verhalen-bundel Eeuwig Indië.
(WN1998)
Kester Freriks

Loit Sôls

(Retreat, Zuid-Afrika, 1957) groeide op in de Kaapprovincie. Hij werkte enige tijd als grafisch ontwerper, maar is nu een bekend gezicht in Kaapstad als straatzanger en -dichter. Hij begeleidt zichzelf op gitaar en dicht in het Goema, een door vele talen beïnvloede straattaal van Kaapstad. Voor Sôls is taal een levenshouding:

Kyk mooi na dié Taal.
(Kijk goed naar deze Taal).
Hoe haal sy asem?
(Hoe ademt hij?)
Noemmit Patois of Pidgin,
(Noem hem Patois of Pidgin),
djy waste jou wasem
(je verspilt je adem)
en djy hoonie rai beat-tie.
(En je hoort de beat niet).
uit: Dié Taal, vertaling Robert Dorsman

In 1998 verscheen de bundel
My straat en anne praat-poems. (WN 2001)

Loit Sôls - foto Annari van der Merwe 1999

Michaël Zeeman

(1958-2009) was dichter, schrijver en publicist en werkte als vaste columnist voor de Forum-pagina en Cicero van de Volkskrant. Eerder was Zeeman chef kunstredactie bij de Volkskrant en van 2006-2007 correspondent in Rome. Sinds 1997 was hij als adviseur en gespreksleider betrokken bij festival Winternachten. In 2006 verscheen Wie Kan het Paradijs Weerstaan, een briefwisseling met Abdelkader Benali, waarin beide schrijvers van gedachten wisselen over politiek, het leven, de liefde en literatuur. In 2002 ontving Zeeman de Gouden Ganzenveer, vanwege zijn verdiensten voor de Nederlandse literatuur. Zeeman verwierf in de jaren negentig bekendheid als gespreksleider door zijn maandelijkse boekenprogramma 'Laat op de avond na een korte wandeling', dat later 'Zeeman met boeken' ging heten. In 1991 publiceerde hij zijn eerste dichtbundel Beeldenstorm, waarvoor hij de C. Buddingh-prijs ontving. Zijn tweede bundel, Verhoudingen, verscheen in 1995. In datzelfde jaar publiceerde hij ook de verhalenbundel De Verduistering. In 2009 overleed hij aan de gevolgen van een hersentumor.
Michaël Zeeman - foto Serge Ligtenberg

Michiel van Kempen

(Oirschot, 1957) leefde vijf jaar in Suriname en vervolgens bijna tien jaar in de Amsterdamse Bijlmermeer. Van Kempen is de samensteller van twee omvangrijke bloemlezingen: Spiegel van de Surinaamse poëzie (1995) en Mama Sranan. 200 jaar Surinaamse verhaalkunst (1999). Hij promoveerde in 2002 met zijn proefschrift Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur, een studie van de Surinaamse literatuur tot aan de onafhankelijkheid in 1975. Hij publiceerde de verhalenbundels Landmeten (1992), Bijlmer, oh Bijlmer! (1993) en Pakistaanse nacht (2002), de roman Plantage Lankmoedigheid (1997) en een reisverslag over India, Het Nirwana is een lege trein (2000). Tijdens Winternachten 2005 werd de bloemlezing Noordoostpassanten, die hij samenstelde met Wim Rutgers, gepresenteerd. In 2006 verscheen zijn roman Vluchtwegen.
Michiel van Kempen tijdens Winternachten 2003 - foto Serge Ligtenberg

Nenden Lilis

(Malangbong-Garut, West-Java, 1971). Schrijfster van novellen, essays en recensies, verschenen in vele Indonesische media en in verscheidene verzamelbundels. Steunt de reformasi met haar poëzie en als deelneemster aan de politieke demonstraties.
(WN 1998)
Nenden Lilis - 1999

Pim de la Parra

(Paramaribo, 1940) maakte met Wim Verstappen een groot aantal films, waaronder het kassucces Blue Movie (1971). Hun 13de en laatste film werd WAN PIPEL. Trok zich na het faillissement van de filmmaatschappij terug op Aruba. Werd na zijn terugkeer in 1985 initiator van de 'minimal movie' beweging. Keerde in 1996 'voorgoed' naar Suriname terug.
(WN 1998)
Pim de la Parra - foto Kippa 1996

Rendra

(Solo, Midden-Java, 1935 - Bogor 2009) was dichter, toneelschrijver en acteur. Van 1964 tot 1967 verbleef hij in de Verenigde Staten, waar hij onder meer studeerde aan de American Acadamy of Dramatic Art. In 1968 richtte hij het Bengkel Teater op in Depok, dat met zijn eigenzinnige stukken vaak opschudding veroorzaakte. Door zijn onconventionele acties en kritische houding kwam hij meerdere malen in conflict met de regering. Als dichter debuteerde hij in 1957 met de bundel Ballada orang-orang tercinta (Balladen der beminde mensen). Enkele andere bundels zijn: Blues untuk Bonnie (Blues voor Bonnie) uit 1961 en Sajak-sajak sepatu tua (Verzen van oude schoenen) uit 1972. Zijn werk is o.a vertaald in het Engels, Nederlands en Duits. Rendra plaatste zijn poëzie in de traditie van de Indonesische orale cultuur en beschouwde de literatuur als een 'performing act'.
Rendra

Robert Dorsman

(Utrecht, 1955) is vertaler van (Zuid-)Afrikaanse, Britse, Amerikaanse en Caribische literatuur en poëzie, w.o. werk van John Updike, Chinua Achebe, Etienne van Heerden, Breyten Breytenbach en Antjie Krog. Samen met Adriaan van Dis stelde hij O wye en droewe land samen, een bundel met honderd-en-een gedichten in het Afrikaans. Hij vertaalde de enige dichtbundel van dichter en zanger Gert Vlok Nel: Om te lewe is onnatuurlik (Het is onnatuurlijk om te leven) en een reeks gedichten van Charl-Pierre Naudé voor Tirade, Revolver en Revisor. Uit het Engels vertaalde hij onder andere The Story of an African Farm, van Olive Schreiner, The Heart of Redness, van Zakes Mda, Gertrude and Claudius van John Updike en Dancing in the Dark en Foreigners van Caryl Phillips.
Robert Dorsman

Rudy Kousbroek

(1929, Pematang Siantar, Indonesië - 2010, Leiden) kwam in 1946 naar Nederland. In 1951 publiceerde hij zijn eerste dichtbundel, Tien variaties op het bestiale. Hij heeft een gevarieerd oeuvre op zijn naam staan, bestaande uit vele tientallen essaybundels over uiteenlopende onderwerpen. Zo schreef hij over ons koloniale verleden, zoals gebundeld in Het Oostindisch kampsyndroom. Terug naar Negri Pan Erkoms (1995) is hier een supplement van. Het biedt een verhelderende kijk op het hoe en waarom van Kousbroeks eigenzinnige visie op het koloniale verleden. In het kader van 400 jaar lang Nederland. Japan maakte Kousbroek de hofreis opnieuw met cineast Hans Keller. Het resultaat is een weergaloze reis door de tijd, vol vondsten en ontdekkingen. Het boek In de tijdmachine door Japan (2000) vormt tevens de achtergrond van de VPRO-film die Hans Keller maakte. Kousbroek overleed in 2010.
Rudy Kousbroek tijdens Winternachten 2003 - foto Serge Ligtenberg

Soli Philander

(Kaapstad, 1958) is een populaire stand-up comedian in Zuid-Afrika. Treedt op als presentator in televisie- en radio-programma's en in het theater. Trad met groot succes op tijdens De Winternachten van 1998. In zijn optredens geeft hij scherp en humoristisch commentaar op de situatie in zijn land.
(WN 1998)
Soli Philander - foto Serge Ligtenberg 1999

Soni Farid Maulana

(Tasikmalaya, West-Java, 1962) is dichter en journalist. Zijn gedichten verschenen in een groot aantal Indonesische media. Trad o.a. op in het cultureel centrum TIM in Jakarta en in Bengkel Teater Rendra in Depok.
(WN1998)
Soni Farid Maulana - foto Enday Sudiat 1999

Trevor Steele Taylor

Trio Klaus Kuiper

Winston Scholsberg

(Paramaribo, Suriname) is muzikant, maar ook danser, acteur, organisator, presentator, verhalenverteller en docent. Scholsberg heeft als muzikant een vol verleden. Hij speelde onder andere met de inmiddels overleden artiest Curtis Knight, begeleidde The Wailers op drums tijdens enkele concerten. Hij is nu deel van de succesvolle coverband The Jacksons Re-5-al Band. Toen Scholsberg enkele jaren geleden de kracht en charme van het vertellen ontdekte, besloot hij zijn voorstellingen slechts te vullen met verhalen.
WIN 2002
Winston Scholsberg tijdens Winternachten 2003 - foto Serge Ligtenberg

Aart G. Broek

(Maasland, 1954) woonde van 1981-2001 op Curaçao waar hij zich verdiepte in de cultuur van de Antillen en in de dikwijls conflictueuze relatie van de westerse wereld met de niet-westerse wereld en de oorzaken van geweld. Hij publiceerde diverse boeken en artikelen over Antilliaanse schrijvers, waaronder Met liefde behandelen, een hommage aan Boeli van Leeuwen. Eind januari verschijnt De hemel is van korte duur, het verzameld werk van Tip Marugg waar hij samen met G.W. Rutgers aan werkte. In 2007 publiceerde hij De terreur van schaamte, brandstof voor agressie, waarin hij kritische kanttekeningen plaatst bij de cultusrealisering van geweld en het gebrek aan een menselijke benadering van agressie en geweld. Broek is zelfstandig adviseur en onderzoeker en werkt parttime voor het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden aan een onderzoeksproject over de politiegeschiedenis van Suriname en de Nederlandse Antillen en Aruba.

Aart G. Broek - foto Marijke Schweitz

Jeroen Vullings

(Haarlem, 1962) werkt sinds 1993 voor Vrij Nederland, als redacteur (De Republiek der Letteren) en literair criticus. Hij publiceerde de essaybundel ‘Meegelokt naar een drassig veldje. Literatuur in verandering’ (1993) en werkt aan de biografie van H.J.A. Hofland.Voordat hij zijn intrek nam bij Vrij Nederland, werkte Jeroen Vullings onder meer voor de Belgische krant De Standaard, de NPS en de Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam. Hij studeerde Neerlandistiek aan de Universiteit van Amsterdam.
Jeroen Vullings

Lebombo Basa

De Zuid-Afrikaanse gitarist Phola Mamba is de motor achter een reeks van initiatieven om Zuid-Afrikaans gekleurde jazz te spelen met vakgenoten in ons land. In zijn band Lebombo Basa speelt hij met gitarist Wiebe Wilbers, bassist Johnny Tevreden en percussionist Serigna Guye.
Lebombo Basa - 2000

One Nation

Joodse cultuur in de roman

Informatie

Datum en tijd vrijdag 29 januari 1999 20:30 tot 21:10 uur
Locatie Theater aan het Spui - grote zaal
Carl Friedman
Voor de schrijfster Carl Friedman speelt de joodse cultuur een belangrijke rol in de romans en verhalen. Hetzelfde geldt voor Dan Jacobson . Hij schreef onder meer over de joodse identiteit in Zuid-Afrika. De schrijvers droegen voor uit hun werk en spraken onder leiding van Michaël Zeeman over hun gemeenschappelijke onderwerp. Meer details bekijken

Performing Poets en debutanten

Informatie

Datum en tijd vrijdag 29 januari 1999 20:30 tot 23:45 uur
Locatie Theater aan het Spui - foyer
Loit Sôls - foto Annari van der Merwe 1999
De Zuid-Afrikaanse performer Soli Philander presenteerde in de foyer een doorlopend programma met 'performing poets' en schrijvers uit Suriname, Curaçao, Zuid-Afrika en Indonesië. Clark Accord presenteerde zijn roman De Koningin van Paramaribo. De Antilliaanse dichter Gibi Bacilio trad op met percussionist Xavier Cordoba. Arahmaiani (Bandung, Indonesië) droeg haar gedichten voor. De dichter/straatzanger Loit Sôls uit Kaapstad begeleidde zichzelf met gitaar. Meer details bekijken

Hervormingen in Indonesië

Informatie

Datum en tijd vrijdag 29 januari 1999 20:30 tot 23:45 uur
Locatie Theater aan het Spui - kleine zaal
De roep om hervormingen in Indonesië werd steeds luider. Daarin klinken ook de stemmen van de dichters door. De kritische dichter en theatervernieuwer Rendra introduceerde zijn jongere collega-dichters. Soni Farid Mauluna, Nenden Lilis, Agus R. Sardjono en Arahmaiani droegen samen met Rendra hun werk voor en spraken over poëzie en 'reformasi' met voormalig NRC-correspondent in Jakarta Dirk Vlasblom en Henk Maier, hoogleraar Maleise en Indonesische taal- en letterkunde in Leiden. Meer details bekijken

Recente Zuid-Afrikaanse films

Informatie

Datum en tijd vrijdag 29 januari 1999 20:30 tot 00:30 uur
Locatie Filmhuis - diverse locaties
Trevor Steel Taylor introduceerde recente films uit Zuid-Afrika Aansluitend was in drie zalen van het Filmhuis een door wijlen James Polley samengesteld programma te zien van recente films. De volgende films waren te zien:
The Man who drove Nelson Mandela: (Greta Schiller, Engeland/VS/Nederland/Zuid-Afrika 1998 kleur 35mm 80 min., niet ondertiteld). Documentaire over de bevlogen politiek activist en theaterdirecteur Cecil Williams, die een mislukte poging ondernam om Nelson Mandela Zuid-Afrika binnen te smokkelen.
Jump the Gun:(Les Blair, Zuid-Afrika 1996, kleur 35mm, 124 min., niet ondertiteld). Het nieuwe Zuid-Afrika bekeken door de ogen van een blanke arbeider, die zich bij terugkeer in Johannesburg realiseert dat zijn 'oude land' niet meer bestaat. En gezien door de ogen van een zwarte vrouw, op zoek naar een nieuw leven.
Vision from the Edge. Breyten Breytenbach painting the Lines. (Mary Stephen, 1998, kleur 16 mm, 54 min.) Zes panelen, zes 'geschilderde' gedichten, vormen de achtergrond voor een tapijt van geluiden en beelden; teksten over literatuur en schilderkunst, bespiegelingen over Zen en herinneringen aan zijn geboorteland Zuid-Afrika en andere plaatsen waar hij sinds 1959 in ballingschap leefde. Meer details bekijken

Muziek van oost tot west

Informatie

Datum en tijd vrijdag 29 januari 1999 20:30 tot 01:30 uur
Locatie Theater aan het Spui - diverse locaties
Ensemble Multifoon, Sinta Wullur - Winternachten 2002 - foto Serge Ligtenberg
In alle zalen waren er optredens van muziekgroepen. Onder andere van Multifoon, een gamelan-ensemble onder leiding van Sinta Wullur. Ze bespelen een unieke twaalftoons gamelan. Door de 'westerse' stemming is het mogelijk op dit instrumentarium hedendaagse Europese muziek uit te voeren. In de foyer trad het Trio Klaus Kuiper op. In de grote zaal waren optredens van de band Lebombo. Meer details bekijken

Zuid-Afrikaanse Bloemlezers

Informatie

Datum en tijd vrijdag 29 januari 1999 21:30 tot 22:20 uur
Locatie Theater aan het Spui - grote zaal
Gerrit Komrij - Winternachten 2004 - foto Serge Ligtenberg 2004
Gerrit Komrij en Robert Dorsman stelden elk een bloemlezing samen van poëzie in het Afrikaans. Vertaler Robert Dorsman werkte samen met Adriaan van Dis aan de bundel O wye en droewe land, met honderd en een gedichten. Gerrit Komrij gaat nog verder: Hij werkte ten tijde van het festival aan de voorbereiding van zijn bundel Afrikaanse poëzie in duizend en enige gedichten. Gespreksleider Michaël Zeeman bracht de bloemlezers samen. Ze lieten hun favoriete gedichten horen en introduceerden elk een Afrikaanstalige dichter van hun keuze. Komrij koos voor Gert Vlok Nel, Dorsman nodigde de straatzanger Loit Sôls uit. Meer details bekijken

Breyten Breytenbach in gesprek met Aad Nuis

Informatie

Datum en tijd vrijdag 29 januari 1999 22:45 tot 23:45 uur
Locatie Theater aan het Spui - grote zaal
Breyten Breytenbach is niet een dichter voor politiek correcte gelegenheden. Hij heeft zoals hij schrijft "de verkeerde leeftijd, kleur en het verkeerde geslacht. Ik heb ongemakkelijke politieke opvattingen, waarmee ik het Nederlandse verlangen naar een moreel orgasme niet langer kan bevredigen." Een van de grootste dichters uit Zuid-Afrika droeg voor uit zijn werk en sprak met Aad Nuis over zijn nieuwste roman Hondenhart en over zijn visie op zijn land. Meer details bekijken

Discover

29 september 2026

De gesmoorde stem van de vrouw

Dit korte essay werd geschreven door Alicja Gescinska voor het programma Vrouwen (her)schrijven geschiedenis op 14 september, over de stem van vrouwen in hun streven naar vrijheid, soms met gevaar voor eigen leven.