De Taalstrijd - debat over taalpolitiek in Suriname, de Antillen en Nederland

Rappa - foto Serge Ligtenberg

Papiamentu, Papiamento, Sranantongo, Sarnami, Engels, Nederlands... De talen op de Antillen en in Suriname staan onder druk. Wat is de positite van het Papiamentu op Curaçao en Bonaire, het Papiamento op Aruba en het Engels op Sint Maarten? En hoe gaat het in Suriname, waar Nederlands de officiële taal is, waar iedereen Sranantongo spreekt en waar de taal van de grootste bevolkingsgroep (de Hindostanen) het Sarnami is?

Een sterke taalpolitiek ontbreekt op de Antillen en in Suriname, en zo blijft het Nederlands de instructie- en standaardtaal. In Nederland staat het Nederlands onder druk door het groeiende aandeel van Engels in onderwijs en het dagelijks leven, en door de groeiende belangstelling voor de regionale talen. Ook in Nederland wordt geen duidelijke taalpolitiek gevoerd. Is de positie van het Nederlands in Suriname en op de Antillen sterker dan in Nederland? Hierover gingen de panelleden in discussie, met elkaar, en met het publiek. Met Liesbeth Koenen (taalkundige uit Nederland), Rappa (schrijver en leraar Nederlands in Paramaribo), Drisana Deborah Jack (dichter en beeldend kunstenaar uit Sint Maarten), Ronald Severing (directeur van de FPI, stichting voor taalplanning op Curacao) en zijn eilandgenoot en schrijver Frank Martinus Arion. Ruben Severina leidde het gesprek. Nederlandstalig.

Informatie

Datum en tijd zaterdag 21 januari 2006 van 15:30 tot 17:30 uur
Locatie Theater aan het Spui - kleine zaal
Prijs € 10,- (Uitpas € 8,50 CJP/studentenkaart/ooievaarspas € 5,00)

Line-up

Ruben Severina

(Curaçao, 1956) was jarenlang het gezicht van de Antilliaanse gemeenschap in Nederland. Hij kwam in 1989 naar Nederland om te studeren en wilde daarna terug naar Curaçao. Hij bleef hier echter vanwege zijn jonge gezin en vond een nieuwe missie: de belangenbehartiging van Arubanen en Antillianen in Nederland. Met de stichting SPLIKA zette hij zich in voor de bevordering van het Papiamentu, de taal die hij ook doceert. Vervolgens was hij jarenlang voorzitter van het MAAPP, het platform voor de maatschappelijke participatie van Antillianen en Arubanen in Nederland. Bij zijn afscheid op 1 maart 2009 kreeg hij de MAAPP-award Mi ta yuda uitgereikt, een nieuwe onderscheiding die voortaan elk jaar op Severina’s verjaardag zal worden toegekend aan mensen die zich hebben ingezet voor de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap. Ruben Severina zat enige tijd voor de PvdA in de gemeenteraad van Zoetermeer en hij is thans voorzitter van HAAB (Haags Antilliaans Arubaans Beraad).
Ruben Severina tijdens Winternachten 2005 - foto Serge Ligtenberg

Rappa

(Paramaribo, 1954) is het pseudoniem van Robby Jonathan Parabirsing. Hij debuteerde in 1980 met Friktie Tories, een verzameling van humoristische en maatschappijkritische vertellingen. Andere werken van zijn hand zijn Opa Djannie en andere verhalen, Een vlek uit het verleden (1982), Silvy en Hexa en andere verhalen (1983), Fromoe Archie (1984), De Tapoe (1995), Verdwaald in het bos (1998), de bundel Nieuwe Friktie Tories (1999) en Een bloedige les (2000). In 2002 verscheen de Engelstalige verhalencollectie As a friend. Veel debutanten vinden bij Rappa's uitgeverij Ralicon een uitstekend klankbord. De uitgeverij heeft inmiddels een twintigtal publicaties in haar fonds. Om het lezen te stimuleren geeft Rappa een leesbrief uit, getiteld De stripbieb, waarin naast korte verhalen kritische, humoristische en cynische uitspraken zijn opgenomen. In het dagelijks leven is Rappa leraar Nederlands.
Rappa - foto Serge Ligtenberg

Frank Martinus Arion

(Curaçao, 1936) studeerde Nederlands in Leiden. Hij doceerde in Amsterdam en werkte van 1975 tot 1981 aan de lerarenopleiding in Suriname. Daarna keerde hij terug naar Curaçao en werd hoofd van het taalbureau Instituto Lingwistiko Antiyano. Hij is oprichter van een Papiamentstalige school op humanistische grondslag: Kolegio Erasmo. Hij schrijft verhalen, essays, poëzie en romans. Zijn succesvolle debuutroman Dubbelspel (1973) wordt momenteel verfilmd. Na Dubbelspel verschenen o.a. de romans Nobele wilden (1979) en De laatste vrijheid (1995), waarvoor hij in 2001 de Cola Debrotprijs kreeg. In november 2001 verscheen de verhalenbundel De eeuwige hond. Zijn meest recente roman, De deserteurs, verscheen in 2006.
Frank Martinus Arion - foto Serge Ligtenberg

Liesbeth Koenen

(1958) studeerde Nederlands en Algemene Taalwetenschap in Amsterdam en een half jaar Italiaans in Florence. Ze werkt als freelance journalist en publiceerde enkele interviews met taalspecialisten, die gebundeld werden uitgegeven in Het vermogen te verlangen. Ze schreef jarenlang de rubriek 'Zeggen en schrijven' op de achterpagina van NRC Handelsblad. Koenen werkte ook voor radio en tv. Samen met Rik Smits publiceerde ze het Handboek Nederlands en E-mail etiquette. Op hun website Peptalks publiceren ze een wekelijkse column.
Liesbeth Koenen - 

Ronald Severing

(1949) is directeur van de Fundashon pa Planifikashon di Idioma (Stichting voor Taalplanning) te Curaçao. Het instituut heeft tot taak de relevante talen in de gemeenschap te bevorderen en ondersteuning te geven aan de overheid bij de regulering van de taalsituatie. Severing studeerde Nederlands aan de KUN, deed sociolinguïstiek en toegepaste taalwetenschap aan de KUB en promoveerde in de sociale wetenschappen in Nijmegen op een onderzoek over meertalige geletterdheid en onderwijssucces. Hij is jarenlang op alle niveaus werkzaam geweest in het onderwijs zowel in Nederland als op de Antillen. Verder is hij hoofdauteur van methodes voor het leren van Papiamentu zoals Trampolin, Mosaiko en Cristal en de Nederlandstalige literatuurmethode voor het havo/vwo: Kadans. Ook schreef hij over auteurs als Cola Debrot en Frank Martinus Arion.
Ronald Severing - 

Drisana Deborah Jack

noemt zichzelf een Caraïbische kunstenaar niet alleen omdat ze uit Sint Maarten komt maar vooral omdat haar werk inhoudelijk en spiritueel een Caraïbische uitstraling heeft. Zij probeert in haar gedichten grenzen te overschrijden. Ze wil zichzelf principieel niet beperken tot de grenzen van een genre. Haar literatuur is muziek, dans, kunst - minstens zoveel als tekst. Voor haar kunstwerken, die een persoonlijke en culturele geschiedenis weergeven, maakt ze gebruik van verf, video, fotografie, geluid en gedichten. In 1997 publiceerde Deborah haar eerste dichtbundel The Rainy Season, over familie, liefde, muziek en ritme. De basis wordt gevormd door de hartslag: 'stilte is belangrijk voor me en is altijd belangrijk geweest. Soms word ik zo stil dat ik mijn hart kan horen.'
Drisana Deborah Jack - foto Serge Ligtenberg

Discover

29 september 2026

De gesmoorde stem van de vrouw

Dit korte essay werd geschreven door Alicja Gescinska voor het programma Vrouwen (her)schrijven geschiedenis op 14 september, over de stem van vrouwen in hun streven naar vrijheid, soms met gevaar voor eigen leven.