Shabandar Café - Grand Café Oriental

Shabandar Café in Bagdad

Shabandar Café is een programma van Gemak, het nieuwe centrum voor westerse en niet-westerse kunst, politiek en debat, van het Haags Gemeentemuseum en de Vrije Academie. Gemak sluit met Shabandar Café aan bij het festival Winternachten. Het programma is genoemd naar de beroemdste ontmoetingsplek van kunstenaars en intellectuelen in Bagdad. Geniet van de meest verfijnde vormen van de Irakese cultuur: live klassieke Arabische Moqam muziek, een Irakese verhalenverteller en dichter, een korte Irakese documentaire over Café Shabandar, thee en de lekkerste Irakese hapjes.

De expositieruimte van Gemak is voor de gelegenheid ingericht als het oorspronkelijke café, dat in maart 2007 werd vernietigd. Met als eregasten de Arabische schrijvers die deelnemen aan festival Winternachten. Een Engels- en Arabischtalig programma, samengesteld door de Irakese beeldend kunstenaar Rashad Selim.
Kijk voor meer informatie over het programma op www.gemak.org.

Shabandar is the name of a café on Al Mutanabi Street
where for decades Baghdad’s cultural elites met
discussing books, poetry and politics
or dropping in for a coffee after visiting the book vendors’ stalls
on the busy street outside

Everybody interested in books came here
to buy them in the good years
to sell them during the sanctions
to be transported by their covers
if they were penniless

On the 5th of March 2007
one car bomb attack among many
destroyed Shabandar
and the book market outside

Shabandar Café has left Baghdad
even if its walls are rebuilt
5000 years of urban culture
scattered to the four corners of the Earth

Informatie

Datum en tijd zondag 20 januari 2008 van 17:00 tot 22:00 uur
Locatie Gemak
Prijs 10 Euro, incl. eten en drinken. Reserveren bij Gemak, Paviljoensgracht 20, 070 3381200.

Line-up

Tamim al-Barghouti

(1977, Egypte) is dichter en politiek wetenschapper. Hij is de enige zoon van de Egyptische schrijfster Radwa Ashour en de Palestijnse dichter Mourid Al-Barghouti. Al-Barghouti werkt momenteel aan een publicatie over politieke identiteit in het Midden-Oosten en is sinds 2007 verbonden aan de Universiteit van Berlijn als onderzoeksassistent. Hij heeft vier gedichtenbundels gepubliceerd: Meejana (1999), Al-Manzar (2000), Qaluli Bethebb Masr (2005) en Maqam Iraq (2005). Zijn gedichten verschijnen regelmatig in dagbladen en tijdschriften in Egypte, Jordanië and Palestina. Voor zijn gedichten heeft Al-Barghouti verschillende prijzen in ontvangst genomen, waaronder de poëzieprijs van het Instituut voor Toegepaste Kunst en de poëzieprijs van de Regional Cultural Foundation in Marrakesh, Marokko. Kenmerkend aan Al-Barghouti’s stijl is dat hij verschillende dialecten combineert in zijn gedichten, zo gebruikt hij Palestijnse, Egyptische en Irakese dialecten in combinatie met het Modern Standaard Arabisch. Na zijn studie politieke wetenschappen en internationale relaties heeft hij enige tijd voor de Verenigde Naties in New York en Sudan gewerkt.
Tamim al-Barghouti tijdens Bluff Your Way into Arabic Literature in Theater aan het Spui in Den Haag, op zaterdagmiddag 19 januari in Winternachten 2008 - foto Serge Ligtenberg

Laila Aboezaid

(1950, Marokko) is één van de eerste Marokkaanse auteurs die in het Arabisch schrijft en waarvan het werk in het Engels is vertaald. Aboezaid heeft de onafhankelijkheidsstrijd actief meegemaakt en beschrijft in haar meest recente boek The Director and Other Stories from Morocco (2006) de vele veranderingen die de onafhankelijkheid hebben teweeggebracht in Marokko. In haar semi-autobiografische roman Het Laatste Hoofdstuk. Een Marokkaans Vrouwenleven, in 2004 in het Nederlands verschenen, vertelt Aboezaid over de zoektocht van een intellectuele Marokkaanse vrouw, die met behoud van haar religieuze identiteit, haar persoonlijke vrijheid binnen de Marokkaanse samenleving probeert te vinden. Ook in The Year of the Elephant (1990) speelt de onafhankelijkheid een grote rol. Hierin schrijft ze over het leven van een politieke activiste in de periode na de onafhankelijkheid van Marokko, waarin veel Marokkaanse vrouwen werden teruggedrongen in hun traditionele rol. Niet alleen in haar boeken vraag ze aandacht voor de rechten van de vrouw, in 2002 had zij zitting in een speciale commissie die zich hiermee bezig hield. Momenteel schrijft Aboezaid een biografie over de Profeet Mohammed. Naast romans heeft Aboezaid gedichten, artikelen en korte verhalen geschreven.
Laila Aboezaid tijdens Bluff Your Way into Arabic Literature in Theater aan het Spui in Den Haag, op zaterdagmiddag 19 januari in Winternachten 2008 - foto Serge Ligtenberg

Ahmed Alaidy

(1974, Saoedi Arabië) is een opkomend Egyptisch schrijver. In 2003 publiceerde hij zijn eerste roman An Takoun Abbas El Abd (Being Abbas El Abd), die in 2006 in het Engels is verschenen. Het boek zal in Nederlandse vertaling tijdens Winternachten worden gepresenteerd (uitgeverij De Geus). In zijn roman combineert Alaidy straattaal met het klassieke Arabisch. Volgens Humphrey Davies, de Engelse vertaler van het boek, resulteert dit in “a disorienting sense of a breakdown of borders.” Het Egyptische weekblad Al-Ahram schreef enthousiast: “The millennial generation’s most celebrated literary achievement.” Naast romanschrijver is Alaidy ook cartoonist. Hij schrijft politiek getinte strips voor het Egyptische weekblad al-Dostour. Ook is hij scriptschrijver voor diverse tv-programma’s en films en graficus.
Ahmed Alaidy tijdens de Schrijversconferentie in Pulchri Studio in Den Haag, op woensdag 16 januari in Winternachten 2008  - foto Serge Ligtenberg

Hatem Bourial

Hassan Daoud

(1950, Libanon) werkte na zijn studie Arabische Literatuur tijdens de burgeroorlog als journalist in Beiroet, onder andere als correspondent voor de Arabischtalige krant al-Hajaat, die in Londen wordt uitgegeven. Momenteel is hij chefredacteur van de cultuurbijlage van het dagblad al-Moestakbal. Behalve met literatuur en cultuur houdt hij zich intensief bezig met de dagelijkse actualiteit in Libanon en het Midden-Oosten. Zijn commentaren op sociale en politieke gebeurtenissen verschijnen in Arabische en Europese kranten, waaronder Neue Zürcher Zeitung. In zijn literaire werk weigert Daoud zich in te laten met ‘de retoriek van heldendom en tragedie’ waartoe veel schrijvers over de Libanese burgeroorlog zich laten verleiden. In plaats daarvan richt hij zijn aandacht op de microkosmos. De meeste van zijn romans spelen zich af in Beiroet. The house of Mathilde (1983) beschrijft het leven van moslims en christenen in een flatgebouw in Beiroet. Daoud, die zelf is opgegroeid in een huis met moslims, christenen, Druzen en migranten uit Rusland en Armenie, schildert uiterst gedetailleerd het dagelijkse leven van de huurders. Tussen de regels door worden ongemerkt de achtergronden van de recente Libanese sociale en politieke geschiedenis zichtbaar. Daoud heeft twee verhalenbundels en negen romans geschreven.
Hassan Daoud tijdens Winternachten Den Haag 2008 - foto Serge Ligtenberg

Youssouf Amine Elalamy

(1961, Marokko) verwierf faam met zijn in 2010 in het Nederlands vertaalde roman De Clandestienen (2000). In dit verhaal geeft hij Marokkanen die met de moed der wanhoop Europa proberen te bereiken en daarbij het leven laten een gezicht. Elalamy behoort tot de jonge lichting schrijvers die is opgegroeid na de Marokkaanse onafhankelijkheid van Frankrijk. De Marokkaanse identiteit vormt een belangrijk leidmotief in zijn werk. Zijn verhalenbundel Tqarqib Ennab (Roddels) uit 2004 is het eerste boek dat volledig in darija is geschreven, het Marokkaanse dialect van het Arabisch. “ Om te laten zien dat het een echte taal is, die leeft en creatief is,” zei hij hierover in een interview met Trouw. Elalamy heeft drie romans op zijn naam staan, waarvan Les Clandestins werd bekroond met de Grand Prix Atlas 2001. In 2004 publiceerde hij een serie portretten van Marokkanen in Marokko (Miniatures). Behalve schrijver is Elalamy ook beeldend kunstenaar en docent stijl en media aan de universiteit van Kenitra. In 2009 maakte hij de literaire installatie Nomade. In Marokko hebben scherpe analyses in zijn literaire collages geleid tot het censureren van zijn beeldend werk. Zijn romans zijn vertaald in het Nederlands, Arabisch, Engels, Spaans en Italiaans.
Youssouf Amine Elalamy

Ashur Etwebi

(1952, Libië) is dichter, vertaler en romanschrijver. Zijn eerste roman Dardanin (2001) wordt door sommige critici gezien als een keerpunt in de geschiedenis van de Libische roman, terwijl conservatieven de nieuwe stijl van het boek niet kunnen waarderen. Sinds 1993 heeft Etwebi vijf dichtbundels gepubliceerd: Poems of the Terrace (1993), Your Friends Passed This Way (2002), River of Music (2004), A Box of the Old Laughs (2005) en Poems from Above the Hill (2006). Het feit dat hij zijn gedichten in prozavorm schrijft levert hem veel weerstand op bij conservatieve en klassieke auteurs. Het werk van Etwebi wordt vaak opgenomen in bloemlezingen in zowel de Arabische wereld als in Europa. Als vertaler heeft hij gedichten van W.B. Yeats en dichtbundels behorende tot de Amerikaanse, Litouwse, Franse en Canadese moderne poëzie vertaald. Tot slot doceert Etwebi aan de Zawia Teaching Hospital, Zawia University.
Ashur Etwebi tijdens Bluff Your Way into Arabic Literature in Theater aan het Spui in Den Haag, op zaterdagmiddag 19 januari in Winternachten 2008 - foto Serge Ligtenberg

Khaled Khalifa

(1966, Syrië) is scenario- en romanschrijver. Zijn laatste roman In Praise of Hatred (2006), dat in Libanon is verschenen, is in Syrië verboden. Het handelt over een zwarte bladzijde in de Syrische geschiedenis: het ongekend agressieve optreden van de Syrische regering tegen de islamisten in Homs en Hama, in de jaren ’80. Reuters en Human Right Watch hebben de zaak inmiddels opgepakt. Momenteel werkt Khalifa aan zijn vierde roman, A Parallel Life. Zijn eerste roman is The Guard of Deception (1993) en in 2000 verscheen The Gypsy Notebooks, dat gedurende vier jaar ook in Syrië werd verboden. Khalifa is verbonden aan the Bureau of Educational and Cultural Affairs bij de U.S. Department of State. In 2007 ontving hij een onderscheiding op het Ismaiiliyah International Festival for Documentaries en in 2005 een prijs voor het beste script op het Valencia Film Festival.
Khaled Khalifa tijdens 'Verboden woorden' in Theater aan het Spui/Filmhuis Den Haag op zaterdagavond 19 januari in Winternachten 2008.  - foto Serge Ligtenberg

Jonas Hassen Khemiri

(1978, Zweden) heeft een Tunesische vader en een Zweedse moeder. Hij studeerde Literatuurwetenschap in Stockholm en economie in Parijs. In 2003 debuteerde hij met succesvolle roman Ett öga rött dat in 2007 onder de titel Een kameel zonder bult in Nederland verscheen. In de roman worstelt een Arabische scholier in Stockholm met zijn identiteit en zet zijn eigen culturele achtergrond tegenover de sociale werkelijkheid om hem heen. De roman is ook verfilmd. Het eerste toneelstuk van Khemiri Invasion! geeft een beeld (van de misbruik) van de angst voor de ander. Het werd met succes in Zweden, Duitsland en Frankrijk opgevoerd. De tweede roman van Khemiri Montecore wordt momenteel in het Nederlands vertaald.
Jonas Hassen Khemiri tijdens 'Young Urban Writer' in Theater aan het Spui/Filmhuis Den Haag op zaterdagavond 19 januari in Winternachten 2008.  - foto Serge Ligtenberg

Lamis Saidi

(1981, Algerije) is een jonge dichteres, die voornamelijk publiceert in Arabische kranten en op websites. Daarnaast neemt ze regelmatig deel aan literaire festivals. Tot nu toe heeft ze één bundel gepubliceerd, met de titel: Ik heb zoals altijd mijn tas vergeten. Gedurende twee jaar heeft ze op een Franse school gezeten en ze heeft gedurende een jaar in Ierland gewoond. Daar heeft ze kennisgemaakt met de poëzie van Keats, die ze sindsdien bewondert. Saidi heeft computertechniek gestudeerd aan de Universiteit van Algiers en werkt sinds 2004 voor een Franse hulporganisatie.
Lamis Saidi tijdens Bluff Your Way into Arabic Literature in Theater aan het Spui in Den Haag, op zaterdagmiddag 19 januari in Winternachten 2008 - foto Serge Ligtenberg

Habib Selmi

(1951, Tunesië) behoort tot de weinige Tunesische auteurs die in het Arabisch schrijven. Dat is een bewuste keuze, want hoewel hij vloeiend Frans spreekt, voelt hij zich niet verwant met de Franse literatuur. Hij zou nooit een Franse roman kunnen schrijven, liet hij weten in een interview met het literaire tijdschrift Banipal. Le-mont-des-chèvres (1999) is een korte, poëtische, maar soms ook grimmige novelle over een conflict tussen de onderwijzer en de belangrijkste notabele van een klein Tunesisch dorp. De onderwijzer symboliseert de intellectueel en de notabele de macht. Les amoureux de Bayya (2003) is zijn bekendste werk. Het werk van Selmi kenmerkt zich door soberheid. ‘Een roman moet geen vertelling of mythe vol karakters en gebeurtenissen zijn,’ zei hij in hetzelfde interview in Banipal. Selmi woont sinds 1985 in Parijs, waar hij werkzaam is als universitair docent. Hij heeft vier romans en twee verhalenbundels gepubliceerd. Zijn boeken zijn vertaald in het Engels, Frans, Hebreeuws en Noors.
Habib Selmi tijdens Bluff Your Way into Arabic Literature in Theater aan het Spui in Den Haag, op zaterdagmiddag 19 januari in Winternachten 2008 - foto Serge Ligtenberg

Discover