Live bloemlezing: taboes van liefde en literatuur

Live Bloemlezing 2002 - Foto Serge Ligtenberg

Het zijn dezelfde mensen die indertijd vonden dat alles moest kunnen en alles moest mogen, die nu met verbeten ernst alles waarvan ze maar het vermoeden hebben dat de ander het prettig zou kunnen vinden willen verbieden.
Dat schreef Gerrit Komrij. Misschien is er geen begrip zo cultuurbepaald als taboe. In Nederland lijken er sinds de jaren zestig nauwelijks nog taboes te bestaan op het gebied van liefde en literatuur. Maar dan verschijnt er opeens een schokkende Afrikaanse roman over homoseksualiteit, en maakt een Zuid-Afrikaan controversiële films over macht, liefde, en geweld. Als culturen botsen op het terrein van het taboe, is er misschien geen begrip zo geschikt om met een internationaal gezelschap auteurs over te discussiëren. Op deze middag lazen acht auteurs hun favoriete fragment uit de wereldliteratuur voor rondom het thema taboes. Uit het daarop volgende gesprek werd duidelijk waar in elke cultuur of godsdienst de grens wordt getrokken. Voertaal: Nederlands/Engels.

Informatie

Datum en tijd zondag 20 januari 2002 van 14:00 tot 16:30 uur
Locatie Theater aan het Spui

Antjie Krog

(Zuid-Afrika, 1952) is behalve dichter, schrijver en academicus ook een geliefd voordrachtkunstenaar. Verschillende poëziebundels van Krog werden vertaald in het Nederlands. Haar boek Country of My Skull (De Kleur van je hart, 2000 en in 2004 verfilmd) is een persoonlijk getint verslag van de zittingen van de Waarheidscommissie van Desmond Tutu. Haar autobiografische herinneringen A Change of Tongue (2003) verschenen in 2009 in het Nederlands als Een Andere Tongval. Krogs werk is met verschillende prijzen bekroond, zoals de Hertzogprijs in Zuid-Afrika en de Gouden Ganzenveer die ze in 2018 in Nederland kreeg uitgereikt. Hoe zeg je dat, een bloemlezing uit haar eigen werk, en Niets liever dan zwart verschenen in 2010, gevolgd door onder meer Waar ik jou word (gedichten), Hoe alles hier verandert (non-fictie) en, januari 2020, de tweetalige uitgave Broze aarde.
Antjie Krog | B-Unlimited 15 februari 2019

Basil Appollis

is acteur, toneelschrijver, film- en theaterregisseur en performer. In zijn werk speelt het Kaapse Afrikaans een grote rol. Hij maakte diverse producties voor de SABC (Zuid-Afrikaanse televisie), en werkte op het toneel samen met o.a. Pieter Dirk Uys en Soli Philander.
Basil Appollis tijdens Winternachten 2002 - foto Serge Ligtenberg 2001

Ayu Utami

(West Java, 1968) is een belangrijke stem van de nieuwe generatie kunstenaars en schrijvers in post-Suharto Indonesië. Ze werd geboren in Bogor en groeide op in Jakarta, waar ze Russische taal- en letterkunde studeerde. Tijdens haar studie schreef ze al reportages en essays voor verscheidene kranten. Ze was journaliste bij Indonesische weekbladen als Humor, Matra, Forum Keadilan en D&R. Nadat Suharto 1994 drie weekbladen verbood, werd Ayu lid van de Aliansi Jurnalis Independen (Onafhankelijke Journalisten Bond) in protest tegen de censuur. Ze werkte ondergronds verder als journaliste, en publiceerde anoniem een zwartboek over corruptie onder het regime van Suharto. Haar eerste roman, Saman, verscheen in 1998, enkele weken voor de val van Suharto, en speelde een belangrijke rol in het veranderende culturele en politieke landschap van Indonesië. De roman was een sensatie, en leidde tot controverse onder Indonesische kunstenaars en intellectuelen. Het werk kreeg juichende kritieken, en werd gezien als een mijlpaal in de Indonesische literatuur. Van Saman werden meer dan 100.000 exemplaren verkocht, en het werd 24 keer herdrukt. Het vervolg op Saman, Larung verscheen in 2001. Haar toneelstuk en roman Pengadilan Susila (Susila's Trial) verscheen in 2008. Het is een aanklacht tegen de 'anti-porno' wet, een censuurmaatregel, die recent in Indonesië werd ingevoerd. Ayu Utami werkt nu voor Radio 68H, een onafhankelijke landelijk nieuwszender, en ze schrijft voor het culturele tijdschrift Kalam. Daarnaast werkt ze voor Teater Utan Kayu en Teter Salihara in Jakarta.

Ernest Pépin

(Guadeloupe, 1950) is dichter en romanschrijver en een van de sleutelfiguren in de Creole-beweging. Hij publiceert zowel in het Frans als in het Creole. Zijn werk werd beloond met vele prijzen, waaronder de Casa de los Americas prijs in 1990 voor zijn roman Boucans de mots libres. In zijn boek Salve et salive, bewijst hij eer aan Velo, een beroemde percussionist. Hij liet zich ook inspireren door de magische geloofsbeleving over relaties tussen mannen en vrouwen zoals in Le Tango de la haine. Momenteel werkt hij als Chargé des Affaires culturelles op Guadeloupe. Ernest Pépins stijl is getekend door het geweld van de zee en gepijnigd door de orkanen die de eilanden teisteren. In het Frans dat hij gebruikt klinkt een Creools geluid en ritme door. Hij klaagt de historische misverstanden aan tussen Afrika en West-Indië, teneinde ze te herenigen binnen een Afro-West-Indische literatuur.
Ernest Pépin - Winternachten 2002 - foto Serge Ligtenberg

Fouad Laroui

(Marokko, 1958) won in 2013 de Prix Goncourt de la Nouvelle voor zijn verhalenbundel L'étrange affaire du pantalon de Dassoukine. Sinds zijn debuut in 1996 is humor zijn wapen tegen intolerantie, zowel in zijn romans als in zijn overige werk. In zijn fictie, zoals de verhalenbundel Poldermarokkanen (2010) en de romans Een kleine bedrieger (2012) en De rijkste vrouw van Yorkshire (2014) beschrijft Laroui keer op keer de botsing van de Noord-Afrikaanse cultuur met de westerse. Zijn roman L'insoumise de la porte de Flandre (2017) gaat over Fatima, een vrouw uit Molenbeek die voor alles zoekt naar vrijheid. Fouad Laroui groeide op in Casablanca en studeerde econometrie en wis-, natuur- en bouwkunde in Parijs. Hij doceert Franse letterkunde en Arabische culturen aan de Universiteit van Amsterdam.
Fouad Laroui - foto Eduard Lampe

Frank Martinus Arion

(Curaçao, 1936) studeerde Nederlands in Leiden. Hij doceerde in Amsterdam en werkte van 1975 tot 1981 aan de lerarenopleiding in Suriname. Daarna keerde hij terug naar Curaçao en werd hoofd van het taalbureau Instituto Lingwistiko Antiyano. Hij is oprichter van een Papiamentstalige school op humanistische grondslag: Kolegio Erasmo. Hij schrijft verhalen, essays, poëzie en romans. Zijn succesvolle debuutroman Dubbelspel (1973) wordt momenteel verfilmd. Na Dubbelspel verschenen o.a. de romans Nobele wilden (1979) en De laatste vrijheid (1995), waarvoor hij in 2001 de Cola Debrotprijs kreeg. In november 2001 verscheen de verhalenbundel De eeuwige hond. Zijn meest recente roman, De deserteurs, verscheen in 2006.
Frank Martinus Arion - foto Serge Ligtenberg

Gerrit Komrij

(Winterswijk, 1944) was de eerste Dichter des Vaderlands. Hij is een van de beste columnisten van Nederland, romancier, gevierd bloemlezer en vertaler, en een zeer enthousiasmerend bespreker van poëzie. Komrij is een kat in een Vreemd pakhuis zoals zijn essaybundel uit 2001 heet. Nooit is de wereld vertrouwd of vanzelfsprekend, voor wie goed kijkt, is altijd wat verrassends te zien. 'Ik geloof niet dat ik een vent ben uit één stuk. Het is nogal rumoerig in mij'. Komrij, die sinds 1984 in Portugal woont en werkt, is ook een van de meest productieve schrijvers van Nederland. Sinds 1968 publiceerde hij bijna jaarlijks meerdere werken. Recent verschenen Komrij's canon in 100 gedichten (2008), De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten (2007) en Kakafonie (2006), een 'encyclopedie van de stront'. In 2005 publiceerde hij Eendagsvliegen (literaire dagboekfragmenten) en de poëziebundel Fata Morgana.
Gerrit Komrij - Winternachten 2004 - foto Serge Ligtenberg 2004

Manon Uphoff

(Utrecht, 1962) is een Nederlands schrijver, scenarist en beeldend kunstenaar. Zij debuteerde in 1995 met de verhalenbundel Begeerte die werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs, de Anton Wachterprijs en de ECI prijs. Het titelverhaal werd bekroond met de Rabobank Lenteprijs voor literatuur. Haar eerste roman Gemis (1997) werd genomineerd voor de Libris Literatuurprijs. Haar meest recente boek, Vallen is als Vliegen (2019), stond op de shortlist van de Bookspot Literatuurprijs 2019 en op de shortlist voor de Libris Literatuurprijs 2020. De roman werd door NRC Handelsblad en Humo de beste Nederlandstalige roman van 2019 genoemd en eindigde als eerste in de eindejaarsspiegel van kranten en tijdschriften, bijeengebracht door boekhandel Athenaeum. Uphoff was redacteur van het literair tijdschrift De Revisor en bestuurslid en voorzitter van PEN Nederland. Als scenarist schrijft zij het speelfilmscenario Een Groot Geweld (Topkapi Films).
Manon Uphoff - foto Céline Simons

Michaël Zeeman

(1958-2009) was dichter, schrijver en publicist en werkte als vaste columnist voor de Forum-pagina en Cicero van de Volkskrant. Eerder was Zeeman chef kunstredactie bij de Volkskrant en van 2006-2007 correspondent in Rome. Sinds 1997 was hij als adviseur en gespreksleider betrokken bij festival Winternachten. In 2006 verscheen Wie Kan het Paradijs Weerstaan, een briefwisseling met Abdelkader Benali, waarin beide schrijvers van gedachten wisselen over politiek, het leven, de liefde en literatuur. In 2002 ontving Zeeman de Gouden Ganzenveer, vanwege zijn verdiensten voor de Nederlandse literatuur. Zeeman verwierf in de jaren negentig bekendheid als gespreksleider door zijn maandelijkse boekenprogramma 'Laat op de avond na een korte wandeling', dat later 'Zeeman met boeken' ging heten. In 1991 publiceerde hij zijn eerste dichtbundel Beeldenstorm, waarvoor hij de C. Buddingh-prijs ontving. Zijn tweede bundel, Verhoudingen, verscheen in 1995. In datzelfde jaar publiceerde hij ook de verhalenbundel De Verduistering. In 2009 overleed hij aan de gevolgen van een hersentumor.
Michaël Zeeman - foto Serge Ligtenberg

Pauline Melville

(Guyana 1959) heeft een vader uit Guyana en een Engelse moeder. Ze leefde en werkte enige tijd in Jamaica en Frans Guyana. Momenteel is zij woonachtig in Londen. In 1997 won zij met The Ventriloquist’s (Savanne-sagen) de prestigieuze Whitbread First Novel Award. Een jaar later werd zij genomineerd voor de Orange Prize, de literaire prijs voor het beste literaire vrouwenboek. Behalve deze alom gerespecteerde roman publiceerde zij twee verhalenbundels: Shape-Shifter (1991) en Migration of Ghosts (1998).
WN 2001
Pauline Melville - Winternachten 2002 - foto Serge Ligtenberg

Discover

25 augustus 2026

Codes

Jet Steinz over het Ezelsoor