Opening Night

Affichebeeld 25e Winternachten internationaal literatuurfestival Den Haag - collage: Matthias Jung www.zabadu.de / vormgeving: Eindeloos.

Een fantastische line-up van vijftien Nederlandse en internationale auteurs gaf een preview van het festival met voordracht van hun nieuwe poëzie en proza, afgewisseld met dans van Shailesh Bahoran. Een feestelijke avond om de 25e verjaardag van het Winternachten festival te vieren met de presentatie van de jubileumbundel De verovering van Jupiter (Over de dekolonisatie van de geest). Het festival werd geopend door Sigrid Kaag, minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Allen schreven op verzoek van Writers Unlimited, in reflectie op het festivalthema, een kort essay, verhaal of gedicht voor deze jubileumbundel. Een unieke bundel met 28 prachtige bijdragen, samengesteld door Toef Jaeger en uitgegeven door Jurgen Maas. De bundel is in de reguliere (online) boekhandels.

Op de plek waar in 1995 de eerste Indische Winternacht plaatsvond, Theater aan het Spui, ontvingen we deze jubileumopeningsavond met trots (inter)nationale auteurs waarmee het festival en zijn bezoekers door de jaren heen een bijzondere band opbouwden zoals Goenawan Mohamad (Indonesië) en Nelleke Noordervliet - die ook die eerste Winternacht optraden -, Adriaan van Dis, Antjie Krog (Zuid-Afrika), Reggie Baay, Manon Uphoff, Vamba Sherif en Cynthia McLeod (Suriname). Tip: kijk beslist eens in ons online video- en geluidsarchief en zoek op de namen van deze schrijvers en dichters!

Winternachten festival zal altijd speuren naar talent en heeft in 25 jaar vele, vele debuterende auteurs uit binnen- en buitenland het woord gegeven. Hoe heerlijk was het om daarom deze avond ook, opnieuw of voor het eerst, Angelina Enny (Indonesië). Rosabelle Illes (Aruba), Jolyn Phillips (Zuid-Afrika) en, uit Nederland, Karin Amatmoekrim, Simon(e) van Saarloos en Ellen Deckwitz te verwelkomen. En ademloos te kijken en luisteren naar hun voordrachten.

Theatermaker, choreograaf en veelzijdig hiphopvernieuwer Shailesh Bahoran voerde delen uit van zijn danssolo Heritage, waarin hij zich heeft laten inspireren door zijn Hindostaanse achtergrond; een korte video van The Theatre of Wrong Decisions werd vertoond en het Hesce Mourits kwartet van het Koninklijk Conservatorium Den Haag trad ook op.

De presentatie van de Opening Night was in handen van Hassnae Bouazza.

Het eerder voor dit programma aangekondigde optreden van Manon Uphoff komt te vervallen in verband met ziekte.

Informatie

Datum en tijd woensdag 15 januari 2020 van 20:15 tot 22:00 uur
Locatie Theater aan het Spui - Zaal 1
Prijs 15,-
12,50 (Uitpas)
7,50 (CJP, Studenten, Ooievaarspas)

Line-up

Hassnae Bouazza

(Marokko, 1973) is journalist, columnist, vertaler, researcher en programmamaker. Ze publiceert in diverse media (waaronder NRC en Linda) en heeft haar eigen online glossy voor bourgondische cultuurminnaars, Aicha Qandisha. Ze stelde een bundel samen met verhalen over Arabische vrouwen, Achter de Sluier (1999); in 2013 verscheen haar boek Arabieren kijken, over ‘gewone’ mensen in de Arabische wereld. Ze maakte tv-programma's voor diverse omroepen, waaronder de documentaireserie Seks en de Zonde (met Femke Halsema). Samen met Michelin-sterrenkok Soenil Bahadoer schreef ze Spicy Chef (2020) en Streetfood (2022), twee culinaire boeken met verhalen en Surinaams-Indiase recepten. In 2022 verschenen ook van haar hand: haar ‘levenswerk’ (in Bouazza’s eigen woorden) Een koffer vol citroenen, een requiem voor en portret van haar moeder en Arbeidsmigranten in Nederland.
Hassnae Bouazza - foto Ruud Pos

Antjie Krog

(Zuid-Afrika, 1952) is behalve dichter, schrijver en academicus ook een geliefd voordrachtkunstenaar. Verschillende poëziebundels van Krog werden vertaald in het Nederlands. Haar boek Country of My Skull (De Kleur van je hart, 2000 en in 2004 verfilmd) is een persoonlijk getint verslag van de zittingen van de Waarheidscommissie van Desmond Tutu. Haar autobiografische herinneringen A Change of Tongue (2003) verschenen in 2009 in het Nederlands als Een Andere Tongval. Krogs werk is met verschillende prijzen bekroond, zoals de Hertzogprijs in Zuid-Afrika en de Gouden Ganzenveer die ze in 2018 in Nederland kreeg uitgereikt. Hoe zeg je dat, een bloemlezing uit haar eigen werk, en Niets liever dan zwart verschenen in 2010, gevolgd door onder meer Waar ik jou word (gedichten), Hoe alles hier verandert (non-fictie) en, januari 2020, de tweetalige uitgave Broze aarde.
Antjie Krog | B-Unlimited 15 februari 2019

Cynthia Mc Leod

(Suriname, 1936) debuteerde met Hoe duur was de suiker? (1987), de roman die haar op slag de bekendste schrijver van Suriname maakte en die in 2013 werd verfilmd. Als een van de eersten beschreef McLeod de geschiedenis, het slavernijverleden en de kolonisatie van haar land vanuit een Surinaams perspectief. Inmiddels expert op dat gebied geeft ze colleges over het slavernijverleden aan diverse Amerikaanse en Canadese universiteiten, en organiseert ze educatieve tochten langs vroegere Surinaamse plantages en stadswandelingen door Paramaribo. Ze schreef andere historische romans, waaronder De Vrije Negerin Elisabeth, gevangene van kleur (1992), studies, kinderboeken en -musicals. Haar laatste boek, No kwik in het bos (2017) is een jeugdroman over een tienjarig meisje en de gevaren van kwik bij goudwinning. McLeod is een dochter van Johan Ferrier, de eerste president van Suriname.
Cynthia McLeod - Serge Ligtenberg

Ton van de Langkruis

(Den Haag, 1957) was 25 jaar directeur en programmamaker van Writers Unlimited, dat hij in 1995 oprichtte. Na studies Engels aan de Universiteit Leiden en Theaterwetenschap aan de Universiteit Utrecht werkte hij in het theater als dramaturg, regisseur, recensent en tournee-organisator. In 1992 organiseerde hij het Samuel Beckett Festival in Den Haag, een samenwerkingsproject van de Haagse kunstinstellingen. In 1995 organiseerde hij het Festival Indië/Indonesië, waarin de kunsten uit Indonesië en Nederland samenkwamen, bij gelegenheid van de 50e verjaardag van de Republiek Indonesië. Dit evenement, eindigend in de Indische Winternacht, was de start van het festival Winternachten, het internationale literatuurfestival van Den Haag. Onder zijn leiding groeiden Writers Unlimited en het Winternachten festival uit tot landelijk bekend en internationaal gewaardeerd platform waar schrijvers, dichters, wetenschappers en journalisten uit de hele wereld hun publiek ontmoetten voor gesprekken, voordrachten en optredens over cultureel diverse, maatschappelijke, literaire, wetenschappelijke en andere actuele onderwerpen.
Ton van de Langkruis - foto Piet Gispen

Goenawan Mohamad

(1941, Java, Indonesië) is behalve een beroemde dichter ook journalist, essayist, redacteur en columnist. Mohamad leverde een bijdrage aan de vorming van de taal van Indonesië, Bahasa Indonesia. Op velerlei wijzen nam hij deel aan de strijd tegen het regime van Soeharto. Mohamad was oprichter van het succesvolle kritische tijdschrift Tempo, dat twee maal verboden werd door de regering. In 1995 richtte Mohamad het Instituut voor Studie naar Vrije Informatiestromen op. Na Soeharto’s aftreden werd Tempo in 1998 weer ter perse gebracht. Mohamad ontving vanwege zijn strijdvaardigheid diverse internationale prijzen. Rond zijn zeventigste zijn enkele van zijn dichtbundels opnieuw gepubliceerd. Zijn recentste bundels zijn Don Quixote (2011) en 70 Puisi (70 gedichten). Mohamad was in 1995 een van de deelnemers aan de eerste editie van het Winternachten festival, en is sindsdien meerdere malen voor het festival naar Den Haag teruggekeerd.
Goenawan Mohamad

Jolyn Phillips

(Zuid-Afrika, 1992) is niet alleen schrijver en dichter, maar ook componist, zanger en activist. Haar debuutbundel met korte verhalen Tjieng Tjang Tjerries (2016) oogstte veel lof en kwam op de shortlist voor de University of Johannesburgprijs voor beste debuut en won de NIHSS prijs voor beste fictie. Phillips bewerkte de verhalen zelf voor het theater. In 2017 publiceerde ze een collectie Afrikaanstalige poëzie getiteld Radbraak, die in 2018 de UJ prijs voor beste debuut en een nominatie voor de Elizabeth Eybers Prize opleverde. Een deel van deze gedichten zette ze op muziek. Daarnaast verschijnen haar poëzie en korte verhalen in diverse tijdschriften en bloemlezingen. Momenteel promoveert Phillips in creative writing aan de University of the Western Cape en geeft ze les in onder meer Afrikaanse literatuur aan de universiteit van Johannesburg.
Jolyn Phillips - foto Brenda Veldtman

Karin Amatmoekrim

(Suriname, 1976) debuteert met Knipperleven (2004), gevolgd door Wanneer wij samen zijn (2006), gebaseerd op het verhaal van haar Javaans-Surinaamse familie. In haar roman Het gym (2011) beschrijft ze hoe de Surinaamse Sandra stand houdt tussen de witte hockeymeisjes. In 2013 verschijnt De man van veel over het leven van Anton de Kom, en in 2016 de memoir Tenzij de vader, een intiem verslag van de kennismaking met haar vader. Ze schrijft het scenario van het stripalbum Suske en Wiske en de Tollende Toverkol getekend door Hanco Kolk, en de tekst van het kinderboek Tori, bedacht en geillustreerd door Brian Elstak. Haar biografie In wat voor land leef ik eigenlijk? (2023) over Anil Ramdas is de handelseditie van het proefschrift waarop ze aan de Universiteit Leiden is gepromoveerd. Ze publiceeert met regelmaat verhalen, columns en opiniestukken.
Karin Amatmoekrim - foto Bob Bronshoff

Adriaan van Dis

(Bergen, 1946) groeide op in een gezin met een Indische achtergrond. Dit is terug te vinden in meerdere van zijn romans waaronder Indische duinen (1995), Familieziek (2002) en in Naar zachtheid en een warm omhelzen (2023), bekroond met de NS Publieksprijs. Van Dis werd beroemd met zijn TV-programma Hier is… Adriaan van Dis (1983-1992). Naast romans schreef hij novellen, reisverhalen, essaybundels en toneelstukken; presenteerde hij tv-documentaireseries. Hij won onder meer de Libris Literatuurprijs en is onderscheiden met de Constantijn Huygens-prijs voor zijn gehele oeuvre. Recent verschenen de bundel Vijf vrolijke verhalen (2021), de roman KliFi, woede in de republiek Nederland (2022) en het essay De kolonie mept terug: over witte arrogantie en voortschrijdend inzicht: een denkoefening en leesreis (2024). Tijdens het Writers Unlimited Festival 2026 is Van Dis op zaterdagmiddag 24 januari hoofdgast van een gesprek n.a.v. de verschijning van zijn nieuwe boek Alles voor de reis, en maken hij en zijn interviewer Simon Dikker Hupkes zondagochtend 25 januari, live met publiek, een nieuwe aflevering van zijn podcastreeks Van Dis Ongefilterd.

Bekijk de website van Adriaan van Dis
Adriaan van Dis - foto: Jeanette Huisman

Reggie Baay

(Leiden, 1955) oogstte veel lof met zijn boeken over de njai, vrouwen in Nederlands-Indië die samenleefden en kinderen kregen met Nederlandse mannen. Baay debuteerde in 2006 met het deels autobiografische De ogen van Solo, over migratie en ontworteling van Indische Nederlanders. In 2012 verscheen Gebleekte ziel, een op historische feiten gebaseerde roman over de zoon van een Balinese edelman die naar Nederland wordt gestuurd om hem te 'bleken', te ontdoen van zijn inheemse identiteit. Daar werd wat gruwelijks verricht is een non-fictie boek over de onbekende geschiedenis van de slavernij in Nederlands Oost-Indië. In 2018 verscheen zijn documentaire roman Het kind met de Japanse ogen, een persoonlijke zoektocht en historisch onderzoek naar het leven zijn vader.
Reggie Baay

Nelleke Noordervliet

(Rotterdam, 1945) schrijft romans, verhalen, essays, lezingen en columns met een sterke historische interesse. Ze debuteerde met Tine of de dalen waar het leven woont (1987), een fictieve biografie van de eerste vrouw van Multatuli. Haar De naam van de vader werd in 1994 bekroond met de Multatuliprijs. Ze schreef Pelican Bay (2002) over het slavernijverleden in de Cariben en in Nederland. In 2012 verscheen de roman Vrij man, het verhaal van een arts/jurist in de 17e eeuw en in 2013 de essaybundel Schatplicht. Haar roman Aan het eind van de dag (2016) is zowel een portret van een carrièrevrouw, als een tijdsbeeld van de tweede helft van de 20e eeuw. De val van Thomas G. (2020) gaat over de uitgever van een controversieel boek. Haar oeuvre is bekroond met de Constantijn Huygens-prijs 2018.
Nelleke Noordervliet - foto Harry Cock

Rosabelle Illes

(Aruba, 1987) is kunstenaar, schrijver en performer. Ze is auteur van drie poëzie- en verhalenbundels en co-auteur van het meertalige kinderboek Hartje. Haar werk is gepubliceerd in internationale tijdschriften en ze heeft opgetreden op literaire festivals over de hele wereld, waaronder Colombia, Taiwan, Nederland en New York City. Rosabelle's kunst verkent vaak persoonlijke raadsels, waarbij meditatie inzichten onthult die zich manifesteren als poezie. Ze is gepromoveerd in de psychologie aan de Universiteit Leiden en is assistent-professor aan de Universiteit van Aruba. In haar nieuwe boek Penmanship (2025) komen haar passies voor psychologie en poëzie samen en viert ze het geschreven woord in zijn puurste vorm. Het boek, dat handgeschreven stukken bevat, brengt een gesprek op gang over de wetenschappelijk bewezen voordelen van handschrift en laat zien hoe poezie de traditionele grenzen van de pagina kan overstijgen om gehoord, gezien en gedragen te worden.
Rosabelle Illes - foto: Jonathan Petit

Ellen Deckwitz

(Deventer, 1982) is dichter, columnist, recensent en presentator op literaire podia, waaronder Writers Unlimited. Voor haar De steen vreest mij (2011) won ze de C. Buddingh’-prijs voor het beste poëziedebuut. Haar bundel Hogere natuurkunde (2019) is deels reisverhaal, deels mythe, deels getuigenis en het resultaat van gesprekken die Deckwitz voerde met mensen wier wortels ook in voormalig Nederlands-Indië liggen. In 2022 verscheen Eerste hulp bij poëzie, een omnibus waarin haar bundels Olijven moet je leren lezen (2020) en Dit gaat niet over grasmaaien (2021) zijn opgenomen. Deckwitz schrijft columns voor NRC Handelsblad, leest in haar NPO Radio Luister-podcast Poëzie vandaag elke werkdagochtend een Nederlands of vertaald gedicht voor, en is een van de drie recensenten van de podcast Boeken FM. Sinds najaar 2025 is ze een van de presentatoren van Nooit meer Slapen, het nachtelijke cultuurprogramma van de VPRO.

Instagram: @la_deck
Ellen Deckwitz - foto Merlijn Doomernik

Angelina Enny

(Indonesië, 1978) is schrijver, acteur en theaterregisseur. Haar debuutbundel met verhalen Nocturnal Melancholia, over de schoonheid en esthetiek van depressie, is in 2018 genomineerd voor de Khatulistiwa Literary Award en is bewerkt voor het theater. In 2019 schreef Enny samen met schrijver en muzikant Robin Block de poëziebundel In Between, Di Antara, waarin zij op zoek gaan naar hun persoonlijke verhalen, (familie)herinneringen en dromen, en hun gedeelde (Indonesische) geschiedenis. Dit resulteerde in de performance A Passage, Sebuah Antara, een mix van gedichten, songs, bewegingen en beelden. Ze traden hiermee oktober 2019 op tijdens het Literature and Ideas Festival (LIFEs) in Jakarta. Haar script The Fifteenth Night over de rellen in 1998 is genomineerd voor het Jakarta Film Fund. Haar nieuwe werk, Finding Sita in the Indies, is een novelle over voorouderlijke identiteit in het koloniale tijdperk.
Angelina Enny

Simon(e) van Saarloos

is een schrijver, programmamaker en curator. Hen is auteur van Against Ageism. A Queer Manifesto (2023); Take 'Em Down, Scattered Monuments and Queer Forgetting (2021) and Playing Monogamy (2019) evenals meerdere boeken in het Nederlands: Herdenken herdacht (2019); Enz. Het Wildersproces (2018); the novel De vrouw die (2016); de bundel met columns Ik deug / deug niet ( 2015) en Het monogame drama (2015). Van Saarloos werkt als onafhankelijk curator van pulieksprogramma's en artistieke samenwerkingen. Als PhD-kandidaat in Retoriek aan de Universiteit van Californië in Berkeley is hen geïnteresseerd in Zwarte feministische betrokkenheid bij quantumfysica en gericht op de (on)mogelijkheid van een bestaan zonder defensie. Van Saarloos schrijft aan een nieuw boek voor AK Press getiteld Trans Despair: Staying Unrelated and Insecure.

Bekijk de website van Simon(e) van Saarloos
Instagram: @svansaarloos
Simon(e) van Saarloos

Shailesh Bahoran

(Suriname, 1983) is een danser en choreograaf die zich onderscheidt door zijn fenomenale techniek, originaliteit en expressiviteit. Hoewel geworteld in de hiphop-cultuur, schroomt Bahoran niet out-of-the-box te werken en laat hij zich inspireren door zijn Hindostaanse achtergrond. In 2003 maakte hij met IRC (Illusionary Rockaz Company) de eerste Nederlandse hiphop dansvoorstelling: Age of Chaos. Sindsdien werkte hij samen met Het Nationale Ballet, Don’t Hit Mama, Conny Janssen Danst, Het Nederlands Symfonieorkest, de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten, Korzo en ISH Dance Collective. In korte tijd wist Bahoran naam te maken met spraakmakende producties als Ignite, Aghori en Redo. De Nederlandse pers roemt hem als hiphopvernieuwer en ziet hem als rijzende ster aan het Nederlandse dansfirmament.
Shailesh Bahoran

Vamba Sherif

(Liberia, 1973) is romanschrijver, essayist, journalist en filmcriticus. Zijn debuutroman Het land van de vaders (1999) is deels gebaseerd op de verhalen van zijn grootmoeder en gaat over de clash tussen uit de VS teruggekeerde slaven en andere Liberianen. De roman De Zwarte Napoleon (2015) portretteert Samori Touré, die in de 19e eeuw het Wasulu-rijk stichtte in westelijk Afrika. Journalistiek werk, waaronder filmrecensies, is gepubliceerd in onder meer The New York Times, Trouw en One World. Met Ebissé Rouw stelde hij de verhalenbundel Zwart (2018) samen met Afro-Europese literatuur uit de Lage Landen. In 2021 verscheen Ongekende liefde, waarin hij zijn levensverhaal vertelt aan zijn tienjarige dochter Bendu. Sherifs Engelstalige historische roman The Emperor's Son (2023) volgt Zaiwulo, een wonderkind dat traint bij de wijze Talata van de Haidarah-familie in Musadu. Verstrikt in de intriges van keizer Samori, groeit Zaiwulo uit tot een geducht soldaat.
Vamba Sherif - foto Robert van der Molen

Sigrid Kaag

(Rijswijk, 1961) is sinds oktober 2017 minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking in het kabinet-Rutte III. Van 1994 tot 1997 is zij programmamanager, hoofd donorrelaties van UNRWA (United Nations Relief and Works Agency) in Jeruzalem. Aansluitend werkt zij van 1998-2004 bij de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) in Genève. In de periode 2004-2005 is Kaag senior adviseur van de VN in Khartoum en Nairobi. Ze vervolgt haar loopbaan bij UNICEF, waar ze tussen 2005 en 2010 diverse functies heeft: in New York die van plaatsvervangend directeur programma’s en vervolgens kabinetschef, in Amman is ze regiodirecteur Midden-Oosten en Noord-Afrika van de kinderrechtenorganisatie van de VN. Daarna maakt ze de overstap naar de UNDP (VN-ontwikkelingsprogramma) waar ze assistent secretaris-generaal wordt bij het VN ontwikkelingsprogramma in New York. Van oktober 2013 tot september 2014 leidt Kaag, als onder-secretaris generaal van de VN, de missie voor de vernietiging van chemische wapens in Syrië. Nadat deze is afgerond wordt ze in 2015 onder-secretaris generaal in Libanon, verantwoordelijk voor alle werkzaamheden van de VN in het land, in casu de uitvoering van VNVR resolutie 1701.
Sigrid Kaag - foto Arenda Oomen

Petina Gappah

(Zimbabwe, 1971) debuteerde in 2009 succesvol met de verhalenbundel An Elegy for Easterly (De Danskampioen). Daarna volgden haar eerste roman The Book of Memory (2015) en een tweede verhalenbundel in 2016, Rotten Row. Out of Darkness, Shining Light, haar nieuwste boek (de Nederlandse vertaling Vanuit het duister stralend licht verschijnt januari 2020), verhaalt over de hachelijke, maandenlange tocht die 69 arbeiders in 1873 maakten om het lichaam van ontdekkingsreiziger David Livingstone van midden-Afrika naar de kust van Zanzibar te brengen, waar het uiteindelijk in Engeland wordt begraven. “Ik schrijf de geschiedenis van de zwarte mensen in Zimbabwe, zij waarover nooit wordt gepraat.” Gappah studeerde rechten in Zimbabwe en Cambridge, werkte als advocaat en woont in Berlijn als artist in residence. Ze ontving vele internationale prijzen voor haar werk.
Petina Gappah - foto Patrick Bertschmann

Discover