Oxfam Novib - PEN Awards

Andrei Nekrasov, Joris Luyendijk, Arnold Karskens, Xandra Schutte en David van Reybrouck - foto Serge Ligt

Winternachten is erg blij dat Oxfam Novib en PEN Nederland op het festival bekend gaan maken wie de Oxfam Novib PEN Awards hebben gewonnen. Eén van de laureaten komt ook naar Den Haag om de prijs in ontvangst te nemen.

Ieder jaar reiken Oxfam Novib en het PEN Emergency Fund de Oxfam Novib/PEN Awards uit. Ze kennen deze prijzen toe aan schrijvers en kunstenaars die niet willen zwijgen maar hun mening kenbaar durven maken en naar aanleiding hiervan in moeilijkheden zijn geraakt. Lionel Veer, de Nederlandse mensenrechten ambassadeur, reikt de prijzen uit.

Direct daarna start het PEN Dispuut, georganiseerd door Writers Unlimited i.s.m. PEN Nederland. In tijden van oorlog, onder dictatoriale regimes en onder andere extreme omstandigheden proberen de betrokken regeringen de verslaggeving te controleren en manipuleren. Propaganda en censuur zijn van oudsher bekende methoden om de openbare mening te beïnvloeden, maar tegenwoordig hoort ook technische manipulatie van nieuws tot de mogelijkheden. Hoe worden deze nieuwe manipulatiemethoden ingezet en hoe en waarom dienen ze ontmaskerd te worden? En hoe werkt de manipulatie van de media hier in het westen? Raoul Heertje bespreekt deze problematiek met schrijvers/journalisten Joris Luyendijk, Arnold Karskens, Xandra Schutte en David van Reybrouck. Prijsuitreiking: Engelstalig. Dispuut: Nederlandstalig.

Informatie

Datum en tijd donderdag 20 januari 2011 van 16:30 tot 18:00 uur
Locatie Theater aan het Spui - grote zaal

Line-up

Andrei Nekrasov

(1958) durft als Russische filmmaker zijn nek uit te steken met kritische documentaires en films over heikele politieke vraagstukken in zijn land. Zijn documentaire Russische Lessen over de eenzijdige berichtgeving over de Russisch-Georgische oorlog in 2008 leverde hem de titel Man van het jaar 2009 op in Georgië. Vanwege de scherpe kritiek die hij daarin uit op de Russische regering en het leger kon de film in Rusland alleen aan vrienden uit de oppositie worden vertoond. Zijn film Rebellion, de zaak Litvinenko uit 2007 is een aanklacht tegen de Russische staatsveiligheidsdienst FSB die achter verschillende bomaanslagen en gijzelingen zou zitten die zouden zijn gepleegd om Poetin in het zadel te houden. Nekrasov volgde verschillende film- en cultuurstudies in Rusland, Parijs en Bristol. In 1985 was hij de rechterhand van Andrei Tarkovsky bij de opnames en montage van Het Offer. Vervolgens maakte hij een aantal documentaires en tv-programma’s. Zijn eerste korte film uit 1993, Verende Lenin, won de UNESCO-prijs in Cannes. Ook de lange speelfilm die daarna volgde, Liefde is zo sterk als de dood, viel in de prijzen. Nekrasov schrijft ook toneelteksten en werkt als theaterregisseur.
Andrei Nekrasov

Joris Luyendijk

(Amsterdam, 1971) toog op z’n 24e naar Egypte om onderzoek te doen onder Egyptische leeftijdgenoten. Dat leverde hemniet alleen zijn bul religieuze antropologie op, maar ook zijn debuut, Een goede man slaat soms zijn vrouw. Dat was meteen zo’n succes dat de Volkskrant en het Radio 1 Journaal hem vroegen om correspondent Arabische Wereld te worden. Later werkte hij ook voor NRC Handelsblad en de NOS. In 2001 schreef hij Een tipje van de sluier en na terugkeer in Nederland in 2003 Het zijn net mensen, over zijn ervaringen als correspondent. Inmiddels heeft Luyendijk zijn aandacht verlegd naar andere thema’s: de Nederlandse politiek en duurzaamheid.  Zijn nieuwe boek, Je hebt het niet van mij, maar…Een maand aan het Binnenhof, deed  veel stof opwaaien in journalistiek Nederland. Joris Luyendijk deed hiervoor een maand lang onderzoek naar de Haagse kaasstolp, o.a. in sociëteit Nieuwspoort. Hij  beschrijft met enige verwondering hoe nauw de band tussen journalisten, lobbyisten, voorlichters en politici is. In 2006 en 2007 presenteerde Luyendijk Zomergasten en in 2007-2008 en 2008-2009 Wintergasten. Sinds maart 2010 is hij vaste presentator van Met het oog op morgen.
Joris Luyendijk  - foto Serge Ligtenberg

David Van Reybrouck

(België, 1971) is auteur, historicus en archeoloog, bekend om zijn veelzijdige bijdragen aan de literatuur en het intellectuele discours. Hij is momenteel Denker der Nederlanden. Bij zijn aanstelling verscheen De wereld en de aarde (2025) waarin hij een grensverleggend voorstel doet om ons denken – en onze politiek – radicaal te verbreden. Want het grootste veiligheidsvraagstuk van onze tijd is niet de wereld met onderlinge conflicten, maar de aarde die meer en meer ontregeld raakt. Zijn oeuvre bestrijkt een scala aan genres, waaronder historische non-fictie, poëzie en theater. Tot zijn bekendste werken behoren Congo (2010), over de verbijsterende geschiedenis van het land, en Revolusi (2020) dat de onafhankelijkheidstrijd van Indonesië met de verhalen van ooggetuigen in een mondiaal perspectief plaatst. Naast zijn literaire werk staat Van Reybrouck bekend als 'een van de toonaangevende intellectuelen van Europa' (Tagesspiegel), wiens ideeën betrekking hebben op thema's als democratie, klimaat en kolonialisme. Hij publiceert regelmatig opiniestukken in internationale publicaties. 

Bekijk de website van David Van Reybrouck
Instagram: @david.vanreybrouck
David Van Reybrouck

Xandra Schutte

(Amsterdam, 1963) is sinds 1 juni 2008 hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer. Eerder was ze daar al werkzaam als redacteur literatuur. Daarvoor was ze van 2000-2004 hoofdredacteur van Vrij Nederland en uitgever bij uitgeverij Meulenhoff. Verder schreef ze regelmatig voor Opinio en Trouw. Xandra Schutte studeerde communicatiewetenschap en Nederlandse taal- en letterkunde in Amsterdam. In 1999 publiceerde ze Maskerade, een bundel met elf essays over de vervagende grenzen tussen het mannelijke en het vrouwelijke in de cultuur en de maatschappij. In 2008 verscheen Weg uit Nederland, een briefwisseling met Sarah Verroen over het leven op het Franse platteland. Schutte was ook enige jaren panellid van het tv-programma Zeeman met boeken en van OBA live.
Xandra Schutte

Arnold Karskens

(Beemster, 1964) luisterde als kind al gefascineerd naar de verhalen van volwassenen over de Tweede Wereldoorlog. Het wekte dan ook geen verbazing toen hij na zijn studie journalistiek besloot om oorlogsverslaggever te worden. Sindsdien bezocht hij meer dan dertig conflicthaarden. Karskens wil nooit mee als ‘embedded’ journalist maar staat op zijn onafhankelijkheid. In 2008 kreeg hij daarom de ereprijs “Journalist voor de Vrede” van het Humanistisch Vredesberaad. De jury prees hem omdat hij in de verslaggeving over Irak en Afghanistan ‘als een van de weinigen’ niet alles door een westerse bril bekijkt en laat zien hoe de acties van het westen een voedingsbodem vormen voor de verbittering tegen het westen in de islamitische wereld. Ook ontving hij in 2008 de Clara Meijer-Wichmann penning van de Liga voor de Rechten van de Mens en J’Accuse. Karskens schreef verschillende boeken waaronder Reizen langs de frontlijn “Een handboek voor journalisten, hulpverleners en avonturiers”. In zijn laatste boek Rebellen met een reden onderzoekt hij wat mensen die kiezen voor een rebellenleven – van deserteur Poncke Princen tot FARC-rebel Tanja Nijmeijer – bezielt. Karskens werkte vijftien jaar als freelancer, was deeltijd in dienst bij Nieuwe Revu en is momenteel werkzaam bij dagblad De Pers.

Lionel Veer

(Arnhem, 1954) is sinds 2010 de mensenrechtenambassadeur voor Nederland. Hij studeerde Filosofie aan de Universiteit van Amsterdam en werkte als assistent bij de vakgroep Cultuurfilosofie en Esthetica. Hij is sinds 1984 in dienst van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Lionel Veer werkte onder meer op het beleidsterrein van Europese zaken, asiel en migratie en internationaal cultuurbeleid. De afgelopen jaren was hij ambassadeur in Zagreb en consul-generaal in München. De functie van mensenrechtenambassadeur is bedoeld om een herkenbaar, zichtbaar en eigen profiel te geven aan het thema mensenrechten in de internationale betrekkingen. De mensenrechtenambassadeur zet zich in voor meer samenhang in het Nederlandse mensenrechtenbeleid.
Lionel Veer - foto Buza

Tom van der Lee

(1965) is sinds 2009 directeur Campagnes van OxfamNovib. Tussen 1993 en 2009 was hij politiek coördinator en hoofd Voorlichting van de GroenLinks-fractie in de Tweede Kamer. Van der Lee studeerde tot 1990 politicologie, waarbinnen hij zich specialiseerde in de leer der internationale betrekkingen.
Tom van der Lee - Oxfam Novib/PEN Awards tijdens Writers Unlimited - Winternachten festival Den Haag op donderdag 20 januari 2011 in Theater aan het Spui - foto Serge Ligtenberg

Discover

29 september 2026

De gesmoorde stem van de vrouw

Dit korte essay werd geschreven door Alicja Gescinska voor het programma Vrouwen (her)schrijven geschiedenis op 14 september, over de stem van vrouwen in hun streven naar vrijheid, soms met gevaar voor eigen leven.