In the Mirror of Refugees

Het beeld dat vluchtelingen van Europa hebben komt niet overeen met de werkelijkheid die ze vinden als ze er beland zijn. Europa is fictie.

Olga Grjasnowa - foto René Fietzek

Informatie

Datum en tijd vrijdag 20 januari 2017 21:15 tot 22:10 uur
Locatie Theater aan het Spui - Zaal 1
Prijs 20,- (t/m 26 december, daarna 28,50)
26,- (Uitpas)
14,25 (CJP, Studenten, Ooievaarspas)

Het beeld dat vluchtelingen van Europa hebben komt niet overeen met de werkelijkheid die ze vinden als ze er beland zijn. Europa is fictie. De Duits-Azerbeidzjaanse Olga Grjasnowa schreef over ontheemden in een geglobaliseerde wereld. De Rus Michaïl Sjisjkin tolkte jarenlang in Wenen voor asielzoekers, wat zijn neerslag kreeg in zijn roman Venushaar, en romancier en filmmaker Hassan Blasim ontvluchtte Irak, om in Finland zijn ervaringen te boek te stellen. Tommy Wieringa verdiepte zich voor Dit zijn de namen in de drijfveren van vluchtelingen. Wat treffen zij aan in Europa? Gespreksleiding: Jeroen van Kan.

Spoken Beat Night

Spoken word artiest Jeannine Valeriano en haar team van (gast)musici en tekenaars - tezamen Spoken Beat Night - maken cross-over concerten waarin jazz, spoken word, wereldmuziek, voordracht, live animatie en funky beats zich mengen. De twee tekenaars schetsen live, eigenzinnige en beeldende interpretaties van de tekst. Spoken Beat Night speelt met taal; het team samen met topmusici uit de kosmopolitische wereld van de geïmproviseerde muziek trekken de woorden van de schrijvers in de wereld van de toonkunst. Met Jeannine Valerio (zang/spoken word), Maarten Ornstein ( basklarinet, saxofoon en elektronica), gitarist Paul Pallesen, illustrator en animator Floor de Goede, tekenaar Hans van de Meulengraaf, cellist Jörg Brinkmann en – in Saturday Night Unlimited - als gast Nizar Rohana op Ud.
Spoken Beat Night-zangeres Jeannine Valeriano - foto Maria Heijendael

Hassan Blasim

(1973, Bagdad) werd in 2010 door The Guardian ‘misschien wel de grootste levende schrijver van Arabische fictie’ genoemd. Zowel zijn debuut The Madman of Freedom Square als de in 2014 met de Independent Foreign Fiction Prize onderscheiden bundel The Iraqi Christ bevat verhalen over oorlog, migratie en de trauma’s van vluchtelingen. Zijn werk was lange tijd alleen digitaal verkrijgbaar en werd onmiddellijk verboden in Jordanië nadat het was verschenen. Blasim kwam in 2004 na een jarenlange zwerftocht als vluchteling terecht in Finland nadat hij in Sadam Hussein’s Irak in moeilijkheden was geraakt vanwege de film The Wounded Camera die hij opnam in het Koerdische noorden van zijn land. Zijn werk is of wordt vertaald in meer dan 20 talen. In maart 2016 ging zijn eerste toneelstuk in premiere. Tijdens Winternachten Festival 2017 verschijnt zijn bundel Lijkententoonstelling, als eerste Nederlandse vertaling van zijn werk.
Hassan Blasim - foto Katja Bohm

Tommy Wieringa

(Goor, 1967) bracht een groot deel van zijn jeugd door op de Antillen. Hij brak in 2005 door met de roman Joe Speedboot. Met Caesarion (2009) schaarde hij zich volgens de pers onder ‘De Grootste Tien van de Nederlandse Literatuur’. In 2013 verscheen Dit zijn de namen, over de barre tocht van een groep vluchtelingen. Wieringa schreef het boekenweekgeschenk van 2014 en onder meer columns voor NRC en de Volkskrant. Hij gaf performances met muziek en poezie en maakte tv-programma’s. Hij publiceerde de verhalenbundels Dit is mijn moeder (2019), Totdat het voorbij is (2019), de bundel met columns Gedachten over onze tijd (2020), de roman Nirwana (2023) en de oorlogskroniek Konvooi (2024). Voor deze laatste roman reisde hij met een konvooi naar Oekraïne, dat hij steunt met zijn activiteiten voor Protect Ukraine. November 2024 was Joe Speedboot was geselecteerd als het cadeauboek van de campagne Heel Nederland Leest. In 2025 komt de verfilming van Joe Speedboot in de bioscopen.
Tommy Wieringa - foto Keke Keukelaar

Salena Godden

is een icoon van de Britse spoken word scene, geliefd Engels dichter en performer, sociaal en politiek activist en radiomaker. Begin jaren negentig brengt ze haar eerste CD's en DVD's uit met poëzievoordracht en registraties van haar live-optredens; een reeks die ze continu uitbreidt, zoals met The Lockdown E.P. in 2020. Haar gedichten, essays en korte verhalen zijn opgenomen in tientallen verzamelbundels. Vanaf 2011 verschijnen de dichtbundels Under the Pier en Fishing In The Aftermath - Poems 1994-2014, en de jeugdmemoires Springfield Road. Voor haar Pessimism is for Lightweights - 13 pieces of courage and resistance (2018) liet ze zich inspireren door protesten en demonstraties over onder meer vrouwenrechten, gerechtigheid, sexisme, racisme, immigratie en identiteit. Haar romandebuut Mrs Death Misses Death verscheen januari 2021.
Salena Godden - foto Justin Westover

Michaïl Sjisjkin

(Moskou, 1961) is een van de prominentste namen in de hedendaagse Russische literatuur. Hij schreef de veelgeprezen romans Onvoltooide Liefdesbrieven (Pismovnik, 2010), Venushaar (Maidenhair, 2005), Taking of Izmail (2000) en Larionov's Memoirs (1994). In 2016 verscheen De kalligrafieles, een bundel essays en korte verhalen. Michaïl Sjisjkin wordt bewonderd als een verfijnd stilist. In zijn fictie verwerkt hij Russische en Europese literaire tradities, en creëert hij een visie op de toekomst van de literatuur. Hij werkte als docent en journalist. Voor zijn romans kreeg hij de drie belangrijkste Russische literatuurprijzen: de Russian Booker Prize in 2000, de Nationale Bestseller prijs in 2005 en de Bolshaya Kniga Prijs (Grote Boekenprijs) in 2006 en 2011. Zijn werk is vertaald in dertig talen. In Mijn Rusland (verschijnt op 23 april 2024), vertaald uit het Duits door Jan Sietsma, legt hij op inzichtelijke wijze de wortels bloot van de problemen die Rusland al van oudsher kent. Bevlogen speculeert hij over 'zijn Rusland', waar het deel van het volk dat voor democratische waarden is het voor het zeggen krijgt.
Mikhail Sjisjkin - foto Yvonne Böhler

Olga Grjasnowa

(Bakoe, 1984) emigreerde op haar twaalfde met haar joodse familie van Azerbeidzjan naar Duitsland. Ze studeerde in Göttingen en Leipzig en was in 2014 writer in residence in Amsterdam. Haar eerste - deels autobiografische - roman Een Rus is iemand die van berken houdt (2012) gaat volgens recensenten vooral over migratie, terwijl Grjasnowa zelf ook uitsluiting en racisme aan de orde wilde stellen. In de roman vlucht een Azerbeidzjaans vanwege de oorlog naar Duitsland. Na de dood van haar vriend vertrekt ze naar Israël, maar nergens voelt ze zich echt thuis. De schrijfster ervaart dit zelf ook zo: hoewel ze een Duits paspoort heeft moet ze altijd verantwoorden waar ze vandaan komt. Haar tweede roman De juridische schimmigheden van een huwelijk (2014) gaat over een explosieve driehoeksverhouding van een danseres en haar man met een vrouw.
Olga Grjasnowa - foto René Fietzek

Baban Kirkuki

(Kirkoek, 1974) is een Iraaks-Nederlandse dichter en schrijver. Hij vluchtte in 1999 uit Iraaks-Koerdistan omdat hij weigerde propagandistische gedichten te schrijven voor het regime van Saddam Hoessein. Inmiddels woont hij in Utrecht. Hij debuteerde in 2006 in Nederland met Op weg naar Ararat, 29 gedichten over Koerdistan, oorlog en angst, maar ook over bergen, de winter en de woestijn. In zijn tweede bundel, Lontananza (2009) staat het verlangen naar zijn geboorteland en naar zijn eigen plek in zijn nieuwe vaderland centraal. Ook in de twee bundels die daar op volgen, Territorium (2011) en Licht onbekend (2013) nemen zijn twee identiteiten een belangrijke plaats in.
Baban Kirkuki - foto Sanne Poppeliers

Jeroen van Kan

(Hoorn, 1968) is een journalist die zijn loopbaan begon bij radiozender Amsterdam FM; vervolgens was hij redacteur bij De Digitale Stad, las hij bij AT5 het nieuws en presenteerde er praatprogramma's. Hij keerde terug naar de radio: eerst naar BNR Nieuwsradio en later naar het VPRO-programma De Avonden, dat hij elke maandag en vrijdag presenteerde. Sinds 2015 is Van Kan journaallezer van NOS Radio en bij tv-journaals is hij te horen als voice over. Voorjaar 2016 presenteerde hij als invaller het televisieprogramma Boeken. Daarnaast is Van Kan actief als redacteur van literaire tijdschriften. Tot 2007 maakte hij deel uit van de redactie van De Tweede Ronde. Daarna stapte hij over naar Tirade. Samen met Wim Brands stelde hij Nederland. Een objectief zelfportret in 51 voorwerpen samen, een bloemlezing waarin evenzovele schrijvers elk een typisch Nederlands voorwerp beschrijven.
Jeroen van Kan

Discover

25 augustus 2026

Codes

Jet Steinz over het Ezelsoor