Winternachten in Tropentheater: Tegenspraak - Literatuur uit de Turkse regio

Gunduz Vassaf

In samenwerking met Winternachten vond op zondagmiddag in het Tropentheater in Amsterdam het programma Tegenspraak plaats met literatuur uit de Turkse regio. In de Turkse literatuur bestaat al lang een kritische traditie met schrijvers die hun pijlen richten op de heersende macht. Al tijdens het Ottomaanse Rijk is er sprake van vlijmende kritiek van met name de dichter Tefik Fikret. Fikret heeft lak aan de Sultan en aan iedere godsdienst. Hij neemt stelling tegen alles wat als heilig gezien wordt en tegen het verheerlijken van de geschiedenis. Voor het programma Tegenspraak: Turkse Controverses waren vijf Turkse auteurs uitgenodigd die schrijven in de kritische literaire traditie van Fikret, auteurs die zich in hun literaire werk en in columns bemoeien met politiek en maatschappij.
De schrijvers trakteerden het publiek op hun literaire actualiteit. Het programma werd gepresenteerd door Margreet Dorleijn en Funda Müjde. Zie ook www.tropentheater.nl.

Informatie

Datum en tijd zondag 18 januari 2009 van 14:00 tot 16:30 uur
Locatie KIT Tropentheater - Amsterdam

Selim Temo

(Turkije, 1972) werd geboren in de zuid-oostelijke Koerdische regio Batman. Hij oogstte veel lof met zijn tweedelige anthologie van de Koerdische poëzie die in 2007 verscheen en waar hij jarenlang aan had gewerkt. Temo selecteerde de gedichten niet alleen maar vertaalde ze ook zelf in het Turks. Behalve vertaler is Temo ook dichter en schrijver. Sinds 1995 verschenen er drie bundels van zijn hand waarmee hij in 1997 de Yasar Nabi Nayir prijs in de wacht sleepte. De drie bundels Ah! Tamara (1995), Ugultar (2000) en Kirgin Nehirler Meseli (1997) verschenen in 2008 in een heruitgave. Ook zijn roman Çiftlere Cinayet Dersleri (letterlijk: Lessen in moord voor echtparen) uit 1998 werd bekroond. Temo debuteerde in 1994 met een toneelstuk en studeerde etnologie aan de Universiteit van Ankara.

Nese Yasin

(Cyprus, 1959) probeert niet alleen in haar poëzie een brug te slaan tussen het Griekse en Turkse deel van Cyprus, maar ook in het dagelijks leven. Haar beroemdste gedicht ‘Welk Deel’ schreef ze in 1974 maar is voor haar nog steeds actueel: ‘Mijn vader zegt - Hou van je vaderland - Mijn vaderland is in tweeën gedeeld - Van welk deel moet ik houden?’. De verdeeldheid van haar vaderland blijft een belangrijk thema in haar werk, maar ze schrijft ook over jeugdtrauma’s en de liefde. Yasin werd, als dochter van de Turks-Cypriotische dichter Ozker Yasin, geboren op het Turkse deel van het eiland, maar woont in het Griekse zuiden. In 2006 was zij de eerste Turks-Cyprioot sinds 1963 die meedeed aan de parlementsverkiezingen op het Griekse deel van het eiland. Yasin is docent Turks-Cypriotische literatuur aan de Griekstalige Universiteit van Cyprus. Daarnaast werkt ze als radiojournalist. Ze heeft vijf poëziebundels en een roman op haar naam staan en heeft verschillende literaire prijzen gewonnen. Haar werk is onder andere vertaald in het Grieks, Hongaars, Duits en Engels. In Nederland verschenen een aantal gedichten van haar in de bloemlezing van Cypriotische literatuur Wij wonen in een taal (2004).
Nese Yasin - kerim Belet

Perihan Magden

(Turkije, 1960) wordt door Orhan Pamuk geprezen als 'een van de meest inventieve en uitgesproken schrijvers van deze tijd'. In juni verscheen bij uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep Moord op de boodschappenjongens, haar romandebuut uit 1991. Een hallucinant verhaal over een bizarre stad waar mysterieuze moorden plaatsvinden. Haar tweede roman, Two Girls (2002), was een bestseller in Turkije en is inmiddels verfilmd en vertaald in het Engels. Magden is in Turkije ook bekend als columniste. In 2006 werd ze aangeklaagd omdat ze de Turkse bevolking in een column zou hebben opgezet tegen het leger. Ze werd in het gerechtshof beschimpt door een woedende menigte maar uiteindelijk vrijgesproken. Die angstige periode heeft zijn weerslag gekregen in haar laatste roman Biz Kimden Kaciyorduk Anne (Voor wie zijn we op de vlucht, moeder?) uit 2007 waarin ze de doodsangst beschrijft van een vrouw en haar dochter.
Perihan Magden - foto Muhsin Akgun

Kamran Nazirli

(Azerbeidzjan, 1958) is in Azerbeidzjan bekend als schrijver en vertaler van Engelse literatuur in het Azeri, een taal die nauw verwant is aan het Turks. Nazirli schreef sinds 1997 verschillende romans en verhalen. De maatschappij is een spiegel van de politiek uit 1999 werd bekroond met de prestigieuze Azerbeidzjaanse Hassan Zardabi prijs, genoemd naar de oprichter van de eerste krant in het Azeri, die in 1875 verscheen. Een van de verhalen van Nazirli die in het Engels zijn vertaald is The Old Baby, over een gevluchte Azerbeidzjaanse familie die probeert te overleven. Kamran Nazirli vertaalde werken van Engelse en Amerikaanse schrijvers in het Azeri, waaronder romans en gedichten van Edgar Allan Poe, Lord Byron en Oscar Wilde.
Kamran Nazirli

Gündüz Vassaf

(Turkije, 1946) wordt door Orhan Pamuk 'de spreekbuis van onze fantasieën, de vrijste geest van ons proza' genoemd. In zijn scherpzinnige werk behandelt Vassaf uiteenlopende thema’s als arbeidsmigratie, geschiedschrijving– en vervalsing en het failliet van het kapitalisme. Vassaf, behalve schrijver ook een internationaal gerespecteerd psycholoog, verweeft verhalen met essayistische passages en filosofie en psychologie met literatuur. Vassaf is een leidend figuur in het publieke debat in Turkije. Hij heeft sinds 1997 een wekelijkse column in de krant Radikal. Een bundeling van deze columns verscheen in 2008 in boekvorm onder de titel Turkije, waar ben je?. De hel zij geloofd (1992), over de uitwerking van totalitarisme in het dagelijks leven, was een bestseller in Turkije en verscheen ook in het Engels. In 2008 werd het boek in het Russisch vertaald. Wij moeten nog gehoord worden uit 1983 werd in 2003 opnieuw uitgegeven en is vertaald in het Frans en het Duits. Het is een pionierswerk met scherpe observaties van Turkse arbeiderskinderen in West-Europa. Zijn meest recente boek is Mostari: A Bridge Keeper’s Diary, over de Mostar brug, die in de oorlog werd vernietigd en recent werd herbouwd. Het is in Vassaf's woorden 'een roman, een episch gedicht, en een love story van een voorbijganger die verliefd wordt op de brug'.
Gündüz Vassaf - foto Serge Ligtenberg

Margreet Dorleijn

(1956) werkt als taalwetenschapper aan de UvA en is gespecialiseerd in Turkse literatuur, etnische variëteiten van het Nederlands, tweetaligheid en taal en identiteit. Zij vertaalde samen met Hanneke van der Heijden onder meer Ik heet Karmozijn en Sneeuw van Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk en het Luizenpaleis van Elif Shafak. Ook stelde het tweetal de bloemlezing Moderne Turkse Verhalen samen.
Margreet Dorleijn - Patricia Weijburg

Funda Müjde

(Turkije, 1961) is actrice, cabaretière, discussieleider, presentatrice én columniste. Ze werd bekend vanwege haar hoofdrol in de film Julia’s geheim en rollen in tv-series als Vrouwenvleugel, Medisch Centrum West en Zeg ‘ns AAA. Van 1999 tot 2012 schreef ze een column in De Telegraaf waarin ze blijk gaf van een humoristische en kritische kijk op de interculturele Nederlandse maatschappij. Sinds een auto-ongeluk in 2007 moet ze een rolstoel gebruiken. Funda Müjde schrijft, acteert en presenteert zoals zij is, met een eigen kijk op politieke en maatschappelijke thema’s, soms provocerend, altijd met humor. In 2016 en 2017 keerde ze terug in het theater met Funda Draait Door, waarin ze de reis van haar leven bespreekt.
Funda Mujde - foto Mariel Kolmschot

Discover

25 augustus 2026

Codes

Jet Steinz over het Ezelsoor