Wingewest van het geweten

Frank Martinus Arion, Toeti Heraty en Adriaan van Dis tijdens Wingewest van het Geweten - foto Taco van der Eb 1998

Op zondagmiddag 1 maart 1998 van 12.00 uur tot 14.00 uur was er in Theater aan het Spui in Den Haag een forumdiscussie van schrijvers uit Indonesië, Zuid-Afrika, de Antillen en Nederland onder de titel 'Wingewest van het geweten'. Thema was de ontwikkeling van de culturele oriëntatie van de verschillende landen op elkaar.Tijdens de bijeenkomst richtten Frank Martinus Arion en Adriaan van Dis het comité op dat ijverde voor de plaatsing van een Nationaal Slavernijmonument.

Informatie

Datum en tijd zondag 1 maart 1998 van 12:00 tot 14:30 uur
Locatie Theater aan het Spui

Adriaan van Dis

(Bergen, 1946) groeide op in een gezin met een Indische achtergrond. Dit is terug te vinden in meerdere van zijn romans waaronder Indische duinen (1995), Familieziek (2002) en in Naar zachtheid en een warm omhelzen (2023), bekroond met de NS Publieksprijs. Van Dis werd beroemd met zijn TV-programma Hier is… Adriaan van Dis (1983-1992). Naast romans schreef hij novellen, reisverhalen, essaybundels en toneelstukken; presenteerde hij tv-documentaireseries. Hij won onder meer de Libris Literatuurprijs en is onderscheiden met de Constantijn Huygens-prijs voor zijn gehele oeuvre. Recent verschenen de bundel Vijf vrolijke verhalen (2021), de roman KliFi, woede in de republiek Nederland (2022) en het essay De kolonie mept terug: over witte arrogantie en voortschrijdend inzicht: een denkoefening en leesreis (2024)Tijdens het Writers Unlimited Festival 2026 is Van Dis op zaterdagmiddag 24 januari hoofdgast van een gesprek n.a.v. de verschijning van zijn nieuwe boek Alles voor de reis, en maken hij en zijn interviewer Simon Dikker Hupkes zondagochtend 25 januari, live met publiek, een nieuwe aflevering van zijn podcastreeks Van Dis Ongefilterd.

Bekijk de website van Adriaan van Dis
Adriaan van Dis - foto: Jeanette Huisman

Frank Martinus Arion

(Curaçao, 1936) studeerde Nederlands in Leiden. Hij doceerde in Amsterdam en werkte van 1975 tot 1981 aan de lerarenopleiding in Suriname. Daarna keerde hij terug naar Curaçao en werd hoofd van het taalbureau Instituto Lingwistiko Antiyano. Hij is oprichter van een Papiamentstalige school op humanistische grondslag: Kolegio Erasmo. Hij schrijft verhalen, essays, poëzie en romans. Zijn succesvolle debuutroman Dubbelspel (1973) wordt momenteel verfilmd. Na Dubbelspel verschenen o.a. de romans Nobele wilden (1979) en De laatste vrijheid (1995), waarvoor hij in 2001 de Cola Debrotprijs kreeg. In november 2001 verscheen de verhalenbundel De eeuwige hond. Zijn meest recente roman, De deserteurs, verscheen in 2006.
Frank Martinus Arion - foto Serge Ligtenberg

Gerard van Westerloo

Shrinivási

(Suriname, 1926) wordt wel de 'dichter van de ontmoeting' genoemd, omdat hij in zijn werk culturen en mensen samenbrengt. De als Martinus Haridat Lutchman geboren onderwijzer verdiepte zich al jong in zijn Indiase roots. Hij was de eerste dichter die schreef in het Sarnami, de moedertaal van de Hindoestanen in Suriname en Nederland. Hij publiceerde ook enkele gedichten in het Hindi, maar het merendeel van zijn werk is in het Nederlands. Zijn eerste gedichten verschenen in 1952 onder de naam Fernando, maar later koos hij voor de Hindi-naam voor 'bewoner van Suriname': Shrinivási. De dichter bezingt in zijn gedichten de multiculturele inwoners, het klimaat en de natuur van zijn vaderland. Sinds zijn debuut Pratiksha (1968) publiceerde Shrinivási diverse poëziebundels en verhalen die opvallen door hun kwaliteit en muzikale en metaforische taalgebruik. Ook werkte hij mee aan diverse bloemlezingen van de Surinaamse literatuur waaronder Diversity is power (2007). Geert Koefoed maakte in 1984 een grote bloemlezing uit het werk van Shrinavasi: Een weinig van het andere. . In 2007 verhuisde hij weer terug naar Curaçao waar hij jarenlang in het onderwijs had gewerkt. Shrinivāsi overleed in 2019.
Shrinivási - foto Ton van de Langkruis

Toeti Heraty

kwam in de jaren vijftig naar Nederland. Studeerde pschologie in Amsterdam. Kwam in de zeventiger jaren terug in Nederland en studeerde in Leiden filosofie. Promoveerde in Jakarta aan de Universitas Indonesia (filosofie). Was rector van de Academie voor Beeldende Kunst in Jakarta. Is nu hoogleraar filosofie en directrice van een octrooibureau. Ze heeft een belangrijke galerie voor moderne Indonesische kunst in Jakarta. Is lid van het Indonesisch comité voor de mensenrechten.
Toeti Heraty - foto Taco van der Eb 1998

Etienne van Heerden

(Zuid-Afrika, 1954) is een van de bekendste en meest gelauwerde schrijvers van Zuid-Afrika. Hij debuteerde in 1978 met de roman Matoli, waarin hij een boerenbedrijf gebruikt als microkosmos om de Zuid-Afrikaanse raciale spanningen weer te geven. De eerste roman die internationale bekendheid kreeg was de roman De betoverde berg, vertaald in tien talen. Voor deze roman ontving Van Heerden alle grote literaire prijzen van Zuid-Afrika, en daarmee vestigde hij zich als de belangrijkste schrijver van zijn generatie. Hij publiceerde achtereenvolgens de romans Casspirs en Camparis, De stoetmeester en Kikuyu, gevolgd door de roman Het zwijgen van Mario Salvati. In zijn satirische cabaret vond hij een goede methode om tijdens de lastige jaren tachtig in Zuid-Afrika zijn ongenoegen te uiten. Van Heerden doceert aan de universiteit van Kaapstad, waar hij professor is aan het instituut voor Taal en Literatuur. Hij treedt regelmatig op in festivals. Hij is hoofdredacteur van Litnet, een zeer belangrijke internetsite over het culturele leven in Zuid-Afrika. Zijn laatste roman 30 Nagte in Amsterdam werd in 2010 bekroond met de Hertzog prijs, de belangrijkste prijs voor Afrikaanse literatuur.
Etienne van Heerden tijdens Winternachten 2003 - foto Serge Ligtenberg

Discover

25 augustus 2026

Codes

Jet Steinz over het Ezelsoor