Wintercafé 4 De plooien van de taal

Selim Temo (Koerdisch), Kamran Nazirli (Azerbeidjan) en Gündüz Vassaf (Turkije) dragen voor en gaan in gesprek over hun dagelijkse strijd de taal niet te laten gijzelen door politiek of taboe. Turks-/Nederlands-/Engelstalig.

Behsat Üvez  - foto Serge Ligtenberg

Informatie

Datum en tijd zaterdag 17 januari 2009 23:10 tot 00:00 uur
Locatie Filmhuis - zaal 7
Prijs €25,- (Uitpas €23,50 - CJP/Studenten/Ooievaarspas €12,50)

In De plooien van de taal droegen Selim Temo (Koerdisch), Kamran Nazirli (Azerbeidjan) en Gündüz Vassaf (Turkije) voor en gingen in gesprek over hun dagelijkse strijd de taal niet te laten gijzelen door politiek of taboe. Turks-/Nederlands-/Engelstalig.

Gündüz Vassaf

(Turkije, 1946) wordt door Orhan Pamuk 'de spreekbuis van onze fantasieën, de vrijste geest van ons proza' genoemd. In zijn scherpzinnige werk behandelt Vassaf uiteenlopende thema’s als arbeidsmigratie, geschiedschrijving– en vervalsing en het failliet van het kapitalisme. Vassaf, behalve schrijver ook een internationaal gerespecteerd psycholoog, verweeft verhalen met essayistische passages en filosofie en psychologie met literatuur. Vassaf is een leidend figuur in het publieke debat in Turkije. Hij heeft sinds 1997 een wekelijkse column in de krant Radikal. Een bundeling van deze columns verscheen in 2008 in boekvorm onder de titel Turkije, waar ben je?. De hel zij geloofd (1992), over de uitwerking van totalitarisme in het dagelijks leven, was een bestseller in Turkije en verscheen ook in het Engels. In 2008 werd het boek in het Russisch vertaald. Wij moeten nog gehoord worden uit 1983 werd in 2003 opnieuw uitgegeven en is vertaald in het Frans en het Duits. Het is een pionierswerk met scherpe observaties van Turkse arbeiderskinderen in West-Europa. Zijn meest recente boek is Mostari: A Bridge Keeper’s Diary, over de Mostar brug, die in de oorlog werd vernietigd en recent werd herbouwd. Het is in Vassaf's woorden 'een roman, een episch gedicht, en een love story van een voorbijganger die verliefd wordt op de brug'.
Gündüz Vassaf - foto Serge Ligtenberg

Kamran Nazirli

(Azerbeidzjan, 1958) is in Azerbeidzjan bekend als schrijver en vertaler van Engelse literatuur in het Azeri, een taal die nauw verwant is aan het Turks. Nazirli schreef sinds 1997 verschillende romans en verhalen. De maatschappij is een spiegel van de politiek uit 1999 werd bekroond met de prestigieuze Azerbeidzjaanse Hassan Zardabi prijs, genoemd naar de oprichter van de eerste krant in het Azeri, die in 1875 verscheen. Een van de verhalen van Nazirli die in het Engels zijn vertaald is The Old Baby, over een gevluchte Azerbeidzjaanse familie die probeert te overleven. Kamran Nazirli vertaalde werken van Engelse en Amerikaanse schrijvers in het Azeri, waaronder romans en gedichten van Edgar Allan Poe, Lord Byron en Oscar Wilde.
Kamran Nazirli

Selim Temo

(Turkije, 1972) werd geboren in de zuid-oostelijke Koerdische regio Batman. Hij oogstte veel lof met zijn tweedelige anthologie van de Koerdische poëzie die in 2007 verscheen en waar hij jarenlang aan had gewerkt. Temo selecteerde de gedichten niet alleen maar vertaalde ze ook zelf in het Turks. Behalve vertaler is Temo ook dichter en schrijver. Sinds 1995 verschenen er drie bundels van zijn hand waarmee hij in 1997 de Yasar Nabi Nayir prijs in de wacht sleepte. De drie bundels Ah! Tamara (1995), Ugultar (2000) en Kirgin Nehirler Meseli (1997) verschenen in 2008 in een heruitgave. Ook zijn roman Çiftlere Cinayet Dersleri (letterlijk: Lessen in moord voor echtparen) uit 1998 werd bekroond. Temo debuteerde in 1994 met een toneelstuk en studeerde etnologie aan de Universiteit van Ankara.

Behsat Üvez

(Ankara, 1959) zingt en speelt traditionele Turkse muziek maar houdt ook van uitstapjes naar de jazz en geïmproviseerde muziek. Üvez speelde in Turkije jarenlang bij diverse dansgroepen en orkesten - zoals het Staatsensemble van Ankara - voor hij in 1989 naar Nederland kwam. Hij bespeelt traditionele Turkse snaarinstrumenten als de baglama (ook wel saz genoemd), de cura, de tar, de cümbüs en de ud en diverse percussie-instrumenten. Üvez is niet alleen een groot kenner van Turkse muziek maar ook van andere mediterrane ritmes zoals Balkanmuziek. Hij speelt in diverse ensembles en samen met klarinettist Steven Kamperman richtte hij het ensemble Barana & Co op, waarmee hij Turkse klanken vermengt met jazz, wereldmuziek en improvisatie. Üvez is muziekdocent in Groningen en Hoogezand en geeft regelmatig muziekworkshops.
Behsat Üvez by Ivar Pelt

Wim Brands

(Brummen, 1959 – Amsterdam, 2016) was dichter, journalist en presentator. Hij debuteerde op jonge leeftijd als dichter in Hollands Maandblad. Sindsdien verschenen met enige regelmaat poëziebundels van hem, zijn laatste - 's Middags zwem ik in de Noordzee - in 2014. Na publicatie van zijn eerste dichtbundel Inslag (1985) begon hij als interviewer bij de VPRO, waar hij programma’s maakte over literatuur en filosofie. Hij was onder andere eindredacteur bij het programma De Avonden en bij Radio 6. Sinds 2005 sprak hij ook op televisie met schrijvers in het VPRO-programma Boeken. Naast programmamaker en dichter was hij ook bloemlezer. Hij stelde Briefgeheimen (2007) samen, een kleurrijke compilatie briefkaarten gekoppeld aan een website waarop mensen hun diepste geheimen kunnen prijsgeven. In 2012 verscheen Overkomst dringend gewenst, zijn bloemlezing uit het werk van dichter Jan Emmens. Samen met zijn dochter Nikki stelde Wim Brands in 2015 de bloemlezing samen Nederlandse literatuur van de 21e eeuw: de nieuwe schrijvers van het nieuwe millennium, waarin zij van de zestig in hun ogen belangrijkste schrijvers een verhaal of romanfragment opnamen. Samen met Jeroen van Kan stelde hij Nederland: een objectief zelfportret in 51 voorwerpen (2015) samen, waarvoor zij vijftig schrijvers uitnodigden om Nederland te typeren aan de hand van een voor hen betekenisvol voorwerp. Wim Brands was een van de dichters van 'De eenzame uitvaart', die een laatste, poëtisch afscheid bieden voor onopgemerkte overledenen en dat bij de uitvaart voorlezen.
Wim Brands - foto Serge Ligtenberg

Neske Beks

(Antwerpen, 1972) is schrijver, transdisciplinair kunstenaar, film- en theatermaker. Ze debuteerde met De Kleenex Kronieken (2014) een familie- en dorpskroniek rond Priscilla, dochter van een Vlaamse vader en een Senegalese moeder, en publiceerde het kinderboek Sala & Monk (2020). In Echo - essays, speeches en brieven (2021) legt ze de vinger op de zere plek. Niet alleen is de witte blik in onze samenleving nog steeds dominant, zwarte vrouwen delven dubbel het onderspit: ze zijn niet wit en ze zijn geen man. Beks toont hoe stelselmatig het niet gezien en gehoord worden is. Haar essay De kleine Morrison: een wegwijzer in het lezen van haar werk vanuit Zwart perspectief (2023) biedt lezers van Toni Morrison, de in 2019 overleden beroemdste vrouwelijke zwarte schrijver en Nobelprijs voor literatuur-winnaar, inzicht in haar leven en werk. Beks laat zien dat Morrison in alles wat ze doet uitnodigt tot zélf kritisch nadenken over taal, structuur, macht, gender, ras, recht en onrecht, zwart-zijn, de witte blik en de betekenis van orale en geschreven verhalen.
Neske Beks - foto Marianna Borau

Discover

25 augustus 2026

Codes

Jet Steinz over het Ezelsoor