Wat mag een mensenleven kosten? Over de pijnlijkste vraag in de gezondheidszorg

Kristien Hemmerechts - foto Eveline Renaud

Mogen patiënten met een zeldzame ziekte peperdure medicijnen krijgen, als er drastisch bezuinigd moet worden in de zorg? Wanneer is een behandeling te duur? En hoe weeg je belangen van een patiënt af tegen die van een hele samenleving als het gaat om leven en dood? Maar hoe bepaal je op basis van geld wie wel en wie niet de zorg krijgt die hij nodig heeft? Een gesprek onder leiding van Katinka Baehr. Bekijk de videoregistratie op deze pagina.

Steeds meer specialisten en wetenschappers pleiten voor een afkappunt: een maximum bedrag per patiënt per gewonnen levensjaar van bijvoorbeeld 80.000 euro. Is de behandeling duurder, dan wordt die alleen uitgevoerd als de patiënt dat zelf betaalt.

Een afkappunt betekent in de praktijk dat mensen met zeldzame ziekten, en met weinig vooruitzicht op genezing, niet meer de zorg of medicijnen krijgen die ze nodig hebben. Veel mensen vinden zo'n vast bedrag dan ook onmenselijk. Je kunt toch geen prijs aan een mensenleven plakken? Bovendien, vrezen de critici van het afkappunt, zorgen protocollen en regels alleen maar voor nog meer kosten in de zorg.

In een nieuwe aflevering van de debattenreeks Science Unlimited stelden we de pijnlijke vraag ‘Hoeveel mag een mensenleven kosten?’ aan chirurg Job Kievit, filosoof en bedrijfseconoom Thomas Nijs, schrijver Kristien Hemmerechts en hoogleraar farmaco-economie Maarten Postma.

Job Kievit is chirurg en hoofd van de sectie endocriene hoofd-en halschirurgie van het Leids Universitair Medisch Centrum. Daarnaast is hij hoogleraar en afdelingshoofd medische besliskunde. Zijn wetenschappelijke onderzoek richt zich op medische kwaliteit van zorg en op beslissingsprocessen in de geneeskunde. Kievit is onder meer lid van de Gezondheidsraad.

Kristien Hemmerechts is schrijfster. In haar werk zijn leven en dood, gezondheid en ziekte terugkerende thema’s. Ze heeft een scherpe blik op ethische kwesties en is niet bang voor taboes. Zoals in haar boek ‘De vrouw die de honden te eten gaf’, over de vrouw van Marc Dutroux, of haar nieuwste roman ‘Haar Bloed’ waarvoor ze meeliep op de afdeling hematologie in het VU Medisch Centrum.

Maarten Postma is een expert op het gebied van de economische aspecten van geneesmiddelen. Hij is hoogleraar farmaco-economie bij de Rijksuniversiteit Groningen en heeft een nevenbenoeming bij het Universitair Medisch Centrum Groningen. Hij adviseerde o.a. de WHO en De Gezondheidsraad.

Thomas Nijs studeerde wijsbegeerte en bedrijfseconomie en promoveerde aan de Katholieke Universiteit Leuven. Hij doet onder meer onderzoek naar het begrip autonomie in de gezondheidszorg.

Informatie

Datum en tijd woensdag 4 februari 2015 van 20:30 tot 22:00 uur
Locatie Podium B - Centrale Bibliotheek Den Haag, Spui 68, 5e etage
Prijs Toegang: € 10,-. Voor leden van Bibliotheek Den Haag. CJP, studenten, klanten met Paagman aankoopbon, Ooievaarspas: € 6,-.

Katinka Baehr

(1969) is zelfstandig programmamaker en eindredacteur. Ze maakt sinds 1995 programma’s voor VARA, NTR, KRO, AVRO en VPRO radio 1, 2 en 5. Ze is docent radioverslaggeving, en treedt regelmatig op als dagvoorzitter op bijeenkomsten.
Voor haar werk kreeg ze verscheidene prijzen zoals de Special Prix Europa in 2008 voor 1 Minuut, de Theodor Award in 2011 voor De Stratofoon en de Zilveren Reissmicrofoon voor Plots in 2013.
Katinka Baehr

Kristien Hemmerechts

(Brussel, 1955) schrijft over zeer uiteenlopende onderwerpen, variërend van de poëzie van haar overleden echtgenoot Herman de Coninck (Taal zonder mij, 1998) tot de strijd van een anorexiapatiënte in haar boek Ann (2008). Het menselijk onvermogen staat in haar omvangrijke oeuvre steeds centraal. In haar werk ruimt ze opvallend veel plaats in voor de vrouwelijke seksuele beleving. Hemmerechts speelt in haar roman De waar gebeurde geschiedenis van Victor en Clara Rooze met feit en fictie: een schrijfster met een writersblock grijpt een incestverhaal aan om haar gedachten te laten gaan over schrijven en literatuur. In 2012 verscheen Haar bloed, waarvoor ze meeliep op een afdeling hematologie. In 2014 ontstond ophef over de roman De vrouw die de honden eten gaf, waarvoor ze zich liet inspireren door de zaak Dutroux. In Alles verandert, haar meest recente roman, volgt ze nauwgezet de plot van J.M. Coetzee´s In Ongenade - maar nu met een vrouwelijke hoofdpersoon. Hoezeer bepaalt het geslacht van literaire personages ons oordeel over hun handelen?
Kristien Hemmerechts - foto Mike Nicolaassen

Job Kievit

is chirurg en hoofd van de sectie endocriene hoofd-en halschirurgie van het Leids Universitair Medisch Centrum. Daarnaast is hij hoogleraar en afdelingshoofd medische besliskunde. Zijn wetenschappelijke onderzoek richt zich op medische kwaliteit van zorg en op beslissingsprocessen in de geneeskunde. Kievit is onder meer lid van de Gezondheidsraad.
Job Kievit

Thomas Nys

studeerde wijsbegeerte en bedrijfseconomie en promoveerde aan de Katholieke Universiteit Leuven. Hij doet onder meer onderzoek naar het begrip autonomie in de gezondheidszorg.
Thomas Nys

Maarten Postma

is een expert op het gebied van de economische aspecten van geneesmiddelen. Hij is hoogleraar farmaco-economie bij de Rijksuniversiteit Groningen en heeft een nevenbenoeming bij het Universitair Medisch Centrum Groningen. Hij adviseerde o.a. de WHO en De Gezondheidsraad.
Maarten Postma

Geert Linnebank

(Den Haag, 1956) groeide op in Brussel. In 1983 trad hij als correspondent voor de EU in dienst bij Reuters in Brussel. Van 2000 tot 2006 was hij hoofdredacteur van Reuters in Londen, waar hij leiding gaf aan een internationale redactie van verslaggevers, redacteurs, fotografen en tv producers. In deze periode was hij onder andere verantwoordelijk voor Reuters verslaggeving van de wereldwijde gevolgen van 9/11, zoals de oorlogen in Afghanistan en Irak, en voor de oprichting van Reuters News and Data Centre in Bangalore, India. Gedurende zijn carrière heeft hij veel gereisd door Azië, de Arabische wereld en andere gebieden waar Reuters’ verslaggevers dagelijks met censuur worden geconfronteerd. Momenteel is hij voorzitter van de Reuters Foundation.
Geert Linnebank tijdens 'Verboden woorden' in Theater aan het Spui/Filmhuis Den Haag op zaterdagavond 19 januari in Winternachten 2008.  - foto Serge Ligtenberg

Discover

25 augustus 2026

Codes

Jet Steinz over het Ezelsoor