Opening Night: Free the Word!

Oksana Chelysheva (laureaat Oxfam Novib/PEN Award) en Farah Karimi (Oxfam Novib) tijdens 'Opening Night: Free the Word' in Writers Unlimited Winternachten festival op 16 januari 2014 in Theater aan het Spui in Den Haag - foto Serge Ligtenberg

Op de openingsavond van het festival staan de vrijheid van meningsuiting en de macht van het woord centraal. De openingstoespraak wordt gehouden door schrijver, sinoloog en japanoloog Ian Buruma. Met de uitreiking van de prestigieuze Oxfam Novib/PEN Awards for Freedom of Expression eren PEN en Oxfam Novib internationale schrijvers, journalisten en filmmakers die, soms met gevaar voor eigen leven, de waarheid zoeken en uitdragen. De drie winnaars worden in januari bekend gemaakt en een van hen zal uit handen van Oxfam Novib directeur Farah Karimi de prijs in ontvangst nemen. 

Op de uitreiking van de prijzen volgt een debat over sociale media in de strijd tegen repressie, met o.m. Marente de Moor en Frank Westerman. Sociale Media vormen een steeds invloedrijker podium voor het beoefenen van het vrije woord. Via eigen sites, facebookpagina's en blogs kunnen schrijvers, journalisten en andere burgers nu ook buiten de officiële kanalen om hun mening kenbaar maken, misstanden aan de kaak stellen en vormen van repressie en corruptie aanvechten. Hoe kunnen we als burgers van een groeiende 'Global Community' deze vrijheid van expressie blijven waarborgen? Hoe kunnen we voorkomen dat overheden die vrijheid beteugelen? Inmiddels worden immers op veel plekken in de wereld internetkranten gecontroleerd en bloggers vervolgd en vastgezet.

Marjolein de Jong, wethouder Cultuur, Binnenstad en Internationaal van Den Haag, heet het publiek welkom. Arabiste Petra Stienen presenteert de avond en leidt het gesprek. Met muziek van het Oeigoerse Trio Mäshräp.

Het programma is Engelstalig, en tot stand gekomen i.s.m. PEN International, PEN Nederland en Oxfam Novib.

Informatie

Datum en tijd donderdag 16 januari 2014 van 20:00 tot 22:00 uur
Locatie Theater aan het Spui - Zaal 1
Prijs 15,- (UITpas: 12,50; CJP/Studenten/Ooievaarspas: 7,50)

Line-up

Petra Stienen

(Roermond, 1965) studeerde Arabisch en Midden-Oostenstudies. In september 2012 kwam haar tweede boek uit: Het Andere Arabische geluid, over stemmen van menselijkheid en hoop in de hectische transitieperiode in het nieuwe Midden-Oosten. Over het leven en werken van een mensenrechten diplomaat in de Arabische wereld schreef ze haar eerste boek Dromen van een Arabische lente, dat in 2008 verscheen. In beide boeken zoekt zij naar de andere verhalen die weinig aandacht krijgen in de westerse media. Momenteel is Petra Stienen publiciste en zelfstandig adviseur. Ze schrijft onder andere voor NRC Handelsblad en de Volkskrant, heeft een column in Opzij en treedt regelmatig op als commentator in radio- en tv-programma's en debatten in binnen- en buitenland.
Petra Stienen - foto Jeanette Schols

Trio Mäshräp

Een mäshräp is een familiebijeenkomst met veel eten, zang en gedichten. De Abas-familie, afkomstig uit Uyghur in het westen van China (Oost-Turkestan), vormt de kern van Ensemble Mäshräp. De familie verhuisde zo’n 10 jaar geleden naar Nederland. Hun repertoire bestaat uit ballades, volksliederen en klassieke muziek uit de regio. De Oeigoeren hebben een oude en bijzonder rijke cultuur. De muziek is een subtiele mengvorm van westerse, Arabische en Aziatische ingrediënten. De (soms eeuwenoude) liederen hebben betrekking op liefde, levenswijsheden en traditionele feestdagen. Met name de On-iki muqam, klassieke zang- en danssuites, zijn in de loop der eeuwen uitgegroeid tot een begrip in de streek. De solo-zanger en de percussionist kunnen zich de meeste vrijheden permitteren in het improviseren op de melodielijnen. Op de openingsavond van het festival hoort u het trio Mäshräp, dat bestaat uit Gulendem Abas (zang, tamboerijn), Kamil Abas (rawap, tamboer en ghidjek) en Jawdet Yadikar (ney, dutar).
Mäshräp Trio

Oksana Chelysheva

(Rusland, 1968) is journalist en mensenrechten activist. Sinds 2003 heeft ze verslag gedaan van de situatie in het noorden van de Kaukasus, als redacteur van het Russisch-Tsjetsjeens informatie agentschap, opgericht door de Russisch-Tsjetsjeense vrienschapsvereniging. Nadat de organisatie in Rusland werd verboden, als een van de eerste slachtoffers van de anti-extremisme wetgeving, is de organisatie verhuisd naar Finland. Door voortdurende bedreigingen moest Chelysheva in 2008 in Finland blijven. Ze heeft geschreven voor de Novaya Gazeta, Svobodnaya Pressa en kasparov.ru over een breed scala aan mensenrechten problemen. Chelysheva schreef het boek “I have been followed in the streets” dat in Finland verscheen in 2013. Ze was een van de auteurs van “International Tribunal for Chechnya”, een onderzoek dat in 2009 in Finland verscheen. In 2014 ontving ze tijdens het Writers Unlimited Festival in Den Haag de prestigieuze Oxfam Novib PEN Award for Freedom of Expression.
Oksana Chelysheva

Manon Uphoff

(Utrecht, 1962) is een Nederlands schrijver, scenarist en beeldend kunstenaar. Zij debuteerde in 1995 met de verhalenbundel Begeerte die werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs, de Anton Wachterprijs en de ECI prijs. Het titelverhaal werd bekroond met de Rabobank Lenteprijs voor literatuur. Haar eerste roman Gemis (1997) werd genomineerd voor de Libris Literatuurprijs. Haar meest recente boek, Vallen is als Vliegen (2019), stond op de shortlist van de Bookspot Literatuurprijs 2019 en op de shortlist voor de Libris Literatuurprijs 2020. De roman werd door NRC Handelsblad en Humo de beste Nederlandstalige roman van 2019 genoemd en eindigde als eerste in de eindejaarsspiegel van kranten en tijdschriften, bijeengebracht door boekhandel Athenaeum. Uphoff was redacteur van het literair tijdschrift De Revisor en bestuurslid en voorzitter van PEN Nederland. Als scenarist schrijft zij het speelfilmscenario Een Groot Geweld (Topkapi Films).
Manon Uphoff - foto Céline Simons

Frank Westerman

(Emmen, 1964) studeerde Tropische Cultuurtechniek en was correspondent van de Volkskrant en NRC Handelsblad in Belgrado en Moskou. Over zijn verblijf schreef hij De Brug over de Tara (1994). Met journalist Bart Rijs schreef hij Srebrenica, Het Zwartste scenario (1997). In 2002 verscheen Ingenieurs van de ziel, een zoektocht naar de fundamenten van het Sovjet-systeem en de rol van schrijvers (nominatie AKO literatuurprijs 2002). Eerder verscheen De Graanrepubliek, over de strijd tussen rijke herenboeren en communistische arbeiders in Groningen. Zijn roman El Negro en ik, naar aanleiding van de geschiedenis van een opgezette Zuid-Afrikaan in een Spaans museum, verscheen in 2004 en kreeg de Gouden Uil. Zijn herziene en aangevulde De slag om Srebrenica (2015) kreeg de Prinsjesboekenprijs voor het beste politieke boek. In 2016 verscheen Een woord een woord, waarin hij de kracht van het vrije woord test onder het gewicht van terreurdreiging. Als kind maakte hij de Molukse treinkapingen van dichtbij mee; als correspondent was hij getuige van de Tsjetsjeense terreur in Rusland. Vanuit deze ingrijpende ervaringen beschrijft hij een reeks gijzeldrama’s. In Zeven dieren bijten terug (2024) ontmoet Frank Westerman zeven magnifieke beesten in het kielzog van Willem Barentsz. Onderweg raakt de lezer in de ban van het wonderlijke relaas rond zeven pooldieren en datgene wat zij ons, op onze breedtegraad, te vertellen hebben.
Frank Westerman, Writers Series maart 2025 - foto Jan Rosseel

Marente de Moor

(Den Haag, 1972) maakte grote indruk met de romans die ze tot nu schreef. In 2007 debuteerde Marente met De overtreder. In 2011 won ze de AKO Literatuurprijs met De Nederlandse maagd, waarin een 18-jarige in 1936 op zoek gaat naar het oorlogsverleden van haar vader. Roundhay, tuinscene (2013) vertelt over Louis Le Prince, die lang voor Edison en Lumière al een filmpje maakte. De Moor studeerde in Sint-Petersburg aan de theaterschool, werkte in Rusland als verslaggever en schreef onder meer voor De Groene Amsterdammer. In 1999 werden haar columns gebundeld onder de titel Petersburgse vertellingen. Haar roman Foon (2018), die zich afspeelt rond een verlaten huis in de bossen bij Sint-Petersburg, werd bekroond met de Jan Wolkers-prijs voor beste natuurboek en met de F. Bordewijk-prijs.
Marente de Moor - foto Juergen Bauer

Ian Buruma

(Den Haag, 1951) is sinoloog, japanoloog, journalist en schrijver. In zijn omvangrijke oeuvre zijn de Aziatische cultuur, democratie, religie, politiek, het islamitisch fundamentalisme en de nasleep van de Tweede Wereldoorlog terugkerende thema's. Zijn essays verschijnen onder meer in The New York Times, The Guardian, NRC en The New York Review of Books. Buruma groeit op in Den Haag als zoon van een Britse moeder en een Nederlandse vader. In Hun beloofde land, mijn grootouders in tijden van liefde en oorlog vertelt Buruma het verhaal van zijn in Londen geboren Duits-Joodse grootouders. Hij is sinds 2003 hoogleraar democratie, mensenrechten en journalistiek in New York. In 2008 ontving hij de Erasmusprijs.
Ian Buruma - foto Merlijn Doomernik

Farah Karimi

(Iran, 1960) is vanaf juni 2019 lid van de GroenLinks-fractie van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Ze is vice-voorzitter en secretaris van de fractie. Van 2008 tot 2018 was ze voorzitter van de Raad van Bestuur van Oxfam Novib. Ze is zeer ervaren op het gebied van internationale samenwerking en mensenrechten, en is onder meer werkzaam in coaching en strategieontwikkeling op het gebied van leiderschap en organisatieverandering. Zelf kwam ze in 1983 als politiek vluchteling naar Europa. Ze was van 1998 tot 2006 lid van de Tweede Kamer. In 2007 werkte ze mee aan de opbouw van het Afghaanse parlement, als consultant van het VN–onderdeel UNDP. Als bestuurder was zij ondermeer betrokken bij de adviesraad van het International Institute for the Study of Islam in the Modern World. Sinds 2018 is ze bestuursvoorzitter van Stichting Writers Unlimited. Karimi schreef drie boeken: Slagveld Afghanistan (2006), samen met Chris Keulemans Het geheim van het vuur (2005) en In naam van de vrijheid: hoe onze wereld na 9/11 steeds onvrijer is geworden (2021).
Farah Karimi - foto Chris de Bode

Laura McVeigh

is directeur van PEN International in Londen. Laura heeft managementervaring in journalistiek, uitgeverij, mensenrechten, internationale zaken en in de liefdadigheidssector. Voordat ze aantrad bij PEN International was ze directeur van het Global Girls Fund.
Laura McVeigh

Marjolein de Jong

(Emmen, 1959) was tot mei 2014 loco burgemeester en wethouder voor cultuur, binnenstad en internationaal en stadsdeelwethouder van Centrum van de Gemeente Den Haag. Ze heeft een lange carrière achter de rug in toerisme en horeca. Ze woonde en werkte in Limburg, Spanje, en keerde daarna weer terug naar Nederland. Ze woont sinds 1999 in Den Haag en was sinds 2002 lid van de gemeenteraad. In 2005 werd ze fractieleider van D66 in de gemeenteraad.
Marjolein de Jong

Discover