Krusa Laman - Bonaire

Een programma met literatuur en muziek uit Indonesië, Nederland, Zuid-Afrika, Suriname, Curaçao, Sint Maarten en Bonaire. Tica Sealy-Nicolaas presenteert deze veelzijdige literaire avond. Zes schrijvers reizen deze week van eiland naar eiland voor het festival Crossing the Seas/Crusa Lama/Krusa Laman. Ze treden vanavond op met hun Bonaireaanse collega-auteurs Henri Toré en Linda Coffie. De Nederlandse ex-Dichter des Vaderlands Gerrit Komrij draagt vanavond zijn gedichten voor. Een van de grootste schrijvers Indonesië, Putu Wijaya, vertelt een van zijn meesterlijke verhalen. De Surinaamse Nederlander Clark Accord - hij werd bekend met zijn debuutroman De Koningin van Paramaribo - leest uit zijn nieuwe roman Tussen Apoera en Oreala. Uit Kaapstad komt de dichter Diana Ferrus. Zij werd bekend met haar gedicht over Saartje Baartman -  de 'Hottentot-Venus' -  een zwarte Zuid-Afrikaanse die in de 19e eeuw gedwongen werd om als kermisattractie door Europa te reizen. Myra Römer is geboren in Curaçao en woont nu in Nederland. Begin dit jaar maakte ze een verrassend schrijversdebuut met  Verhalen van Fita, over het opgroeien van een meisje in het Curaçao van de jaren vijftig.  Uit Sint Maarten komt dichter Drisana Deborah Jack. Alle buitenlandse schrijvers dragen in hun eigen taal voor, terwijl hun tekst in Papiamento vertaling simultaan op een scherm wordt geprojecteerd. De optredens van de schrijvers en dichters worden afgewisseld door een poëzie-presentatie met begeleiding, door Tiri Trinidad & Kathleen Thielman-Winklaar.

Informatie

Datum en tijd woensdag 20 april 2005 van 19:45 tot 22:45 uur
Locatie Fort Oranje - Bonaire

Line-up

Clark Accord

(Paramaribo, 1961) kwam op 17-jarige leeftijd naar Nederland. Hij volgde een opleiding tot verpleger en werkte enkele jaren in het AMC in Amsterdam. Daarna voltooide hij een opleiding tot visagist in Amsterdam en vertrok voor zes jaar naar Wenen. Hij heeft in vele landen een succesvolle carrière als make-up artiest opgebouwd en zijn werk verscheen in bladen als Elle, Marie-Claire en Elegance. In 1999 debuteerde hij met de historische roman De koningin van Paramaribo en nam hij voor het eerst deel aan Winternachten. In 2001 is naar dit succesvolle boek een muziektheatervoorstelling gemaakt. Clark Accord schrijft columns voor o.a. Man en News Magazine. In januari 2005 verscheent zijn tweede roman, Tussen Apoera & Oreala , een liefdesgeschiedenis in de regenwouden van Suriname.
WN2005
Clark Accord - foto Vassallucci

Diana Ferrus

(Worcester, 1953) is schrijfster, dichteres en voorvechtster van Afrikaanse vrouwen in de marge. Ze werkt aan de Universiteit van West Kaap, waar ze tevens een studie Vrouwen Studies volgt. Ferrus is lid van WEAVE (Women’s Education & Artistic Voice Expression), een kunstenaarscollectief in Kaapstad. Ze kreeg grote bekendheid door haar gedicht Tribute to Sarah Baartman, dat ze in 1998 in Utrecht schreef. Het gedicht werd vertaald en is gepubliceerd in de Franse overheidsdocumenten die nodig waren om de overblijfselen van Sarah Baartman – ofwel de Hottentot Venus, zoals ze in Europa in de negentiende eeuw bekend stond – vanuit Parijs te verschepen en uiteindelijk in 2002 in Zuid-Afrika te begraven.
Diana Ferrus tijdens Winternachten 2005 - foto Serge Ligtenberg

Drisana Deborah Jack

noemt zichzelf een Caraïbische kunstenaar niet alleen omdat ze uit Sint Maarten komt maar vooral omdat haar werk inhoudelijk en spiritueel een Caraïbische uitstraling heeft. Zij probeert in haar gedichten grenzen te overschrijden. Ze wil zichzelf principieel niet beperken tot de grenzen van een genre. Haar literatuur is muziek, dans, kunst - minstens zoveel als tekst. Voor haar kunstwerken, die een persoonlijke en culturele geschiedenis weergeven, maakt ze gebruik van verf, video, fotografie, geluid en gedichten. In 1997 publiceerde Deborah haar eerste dichtbundel The Rainy Season, over familie, liefde, muziek en ritme. De basis wordt gevormd door de hartslag: 'stilte is belangrijk voor me en is altijd belangrijk geweest. Soms word ik zo stil dat ik mijn hart kan horen.'
Drisana Deborah Jack - foto Serge Ligtenberg

Gerrit Komrij

(Winterswijk, 1944) was de eerste Dichter des Vaderlands. Hij is een van de beste columnisten van Nederland, romancier, gevierd bloemlezer en vertaler, en een zeer enthousiasmerend bespreker van poëzie. Komrij is een kat in een Vreemd pakhuis zoals zijn essaybundel uit 2001 heet. Nooit is de wereld vertrouwd of vanzelfsprekend, voor wie goed kijkt, is altijd wat verrassends te zien. 'Ik geloof niet dat ik een vent ben uit één stuk. Het is nogal rumoerig in mij'. Komrij, die sinds 1984 in Portugal woont en werkt, is ook een van de meest productieve schrijvers van Nederland. Sinds 1968 publiceerde hij bijna jaarlijks meerdere werken. Recent verschenen Komrij's canon in 100 gedichten (2008), De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten (2007) en Kakafonie (2006), een 'encyclopedie van de stront'. In 2005 publiceerde hij Eendagsvliegen (literaire dagboekfragmenten) en de poëziebundel Fata Morgana.
Gerrit Komrij - Winternachten 2004 - foto Serge Ligtenberg 2004

Putu Wijaya

(Bali, 1944) is een van de bekendste schrijvers, dramaturgen en scenarioschrijvers van Indonesië en werkte vijftien jaar als journalist voor de tijdschriften Tempo en Zaman. In totaal heeft hij meer dan 30 romans, 40 theaterstukken, honderden korte verhalen en duizenden artikelen op zijn naam staan. In 1971 richtte hij het nog steeds internationaal succesvolle Teater Mandiri op, een experimenteel toneelgezelschap waar behalve acteurs ook ex-criminelen, analfabeten en studenten deel vanuit maken. In zijn korte verhalen wil Putu Wijaya de lezer shockeren en desoriënteren; in het gewone leven van gewone mensen plaatst hij naar eigen zeggen mentale tijdbommen. Surrealisme en absurdisme, humor en geweld vormen de pijlers van zijn verhalen. Wijaya’s werk is vertaald naar vele talen. Zijn roman Telegram, over een journalist bij een dagblad in Jakarta die problemen omzeilt door systematisch te liegen, verscheen in 1983 in het Nederlands. De verfilming van het boek was in 2001 te zien op het Rotterdams Filmfestival.
Putu Wijaya tijdens Winternachten 2004 - foto Serge Ligtenberg

Henri Toré

(Curaçao) woont al bijna 40 jaar op Bonaire. Hij heeft tijdens deze periode verdienstelijk gemaakt als lid van verscheidene stichtingen op sociaal gebied en weet als geen ander wat er leeft onder de bevolking. Hij woont als gepensioneerde onderwijsinspecteur op Bonaire. Van hem verschenen Tropische Kruisiging (1997), De Ontspoorde Benjamin (1999) en Tranen over Matravagera (2003).
SKAL/Artebon 2005

Linda Coffie

is op Bonaire beter bekend als Tante Linda. Ze presenteert al sinds 1978 radioprogramma's waarbij ze verhalen en versjes vertelt aan kinderen. Op verzoek bezoekt ze scholen, creches, buurtcentra, seniorengroepen en evenementen om verhalen te vertellen. Haar gedichten en verhalen zijn al verschillende keren in de kranten verschenen. In 1986 won ze een eerste en tweede prijs in twee verschillende categorieën in een wedstrijd verhalen schrijven. Haar eerste verhalenbundel Tante Linda ta konta. Rekuerdonan di tempu balioso (Tante Linda vertelt. Herineringen aan een waardevolle tijd) is in eigen beheer in 2002 verschenen.
SKAL/Artebon 2005

Tica Sealy-Nicolaas

(1946) schrijft sinds 1996 gedichten. Ze draagt haar gedichten voor bij verschillende gelegenheden. Als een voormalige Miss Bonaire benut ze haar ervaring om voor groot publiek op te treden door regelmatig bij openbare presentaties als ceremoniemeester te fungeren. In haar vrije tijd begeleidt Tica groepen jongeren in het modelleren en geeft ze trainingen etiquette en protocol.

Tiri Trinidad & Kathleen Thielman-Winklaar

Tiri (Riginald) Trinidad heeft bekendheid gekregen als zanger door het winnen van verschillende wedstrijden folkloristische liederen, ter gelegenheid van onder andere de viering van Rincondag en de Tumbakoning bij carnavalsvieringen. In 2005 won hij voor de zevende keer de titel van Tumbakoning van carnaval. Tiri is solozanger bij onder andere Tutti Frutti en Glenn & Friends. In het najaar van 2004 is hij met Tutti Frutti in Nederland op tournee geweest. Tiri treedt wekelijks op met de bands waar hij deel van uitmaakt en gaat met Krusa Laman 2005 voor het eerst een experiment aan op het gebied van de poëtische performance.

Kathleen Thielman (1963) werkt al vijf jaar in het basisonderwijs. Ze heeft als verhalenvertelster deelgenomen aan een aantal kinderboekenweken op Bonaire. Tegenwoordig presenteert Ketty wekelijks een kinderprogramma op een lokaal radiostation. In 2004 heeft Ketty als één van de hoofdrolspelers in het stuk Rèke Buriku Rèke, een bewerking in het Papiamentu van een sprookje van Grimm, op Bonaire, Curaçao, Aruba en Saba opgetreden.
WIN2005

Myra Römer

(Curaçao, 1946) verruilde na haar middelbare school haar ge­boorteland voor Nederland voor een studie aan de Tilburgse academie voor beeldende kunst. In Groningen studeerde ze kunstgeschiedenis en archeologie. Ze werkte als docent en conrector in het middelbaar onderwijs. Sinds 2001 is ze gepensioneerd. In 2001 debuteerde ze bij uitgeverij Gopher met de tweetalige dichtbundel Na mi nombre/ Bij mijn naam. In hetzelfde jaar verscheen werk van haar in de verzamelbundel Voetsporen. Myra leest regelmatig voor uit eigen werk tijdens literaire bijeenkomsten. Begin 2005 verscheen Verhalen van Fita, haar prozadebuut bij uitgeverij Atlas. Römer schrijft haar verhalen in het Nederlands; haar gedichten ontstaan veelal in haar ‘hartstaal’ het Papiamentu. Myra Römer exposeert sinds 1970 regelmatig haar schilderwerk.
Myra Römer

Discover

29 september 2026

De gesmoorde stem van de vrouw

Dit korte essay werd geschreven door Alicja Gescinska voor het programma Vrouwen (her)schrijven geschiedenis op 14 september, over de stem van vrouwen in hun streven naar vrijheid, soms met gevaar voor eigen leven.