Het vreemde en het eigene

Margriet de Moor en de veelgeprezen Turks/Duitse schrijfster Emine Özdamar in gesprek met Michaël Zeeman. Met tot slot een kort optreden van de jonge Turkse schrijfster Asli Erdogan. Gesprek in het Duits.

Emine Sevgi Özdamar - foto Serge Ligtenberg

Informatie

Datum en tijd vrijdag 21 januari 2005 21:35 tot 22:20 uur
Locatie Theater aan het Spui - grote zaal
Prijs € 22,50 (Uitpas € 21,- CJP/studentenkaart/ooievaarspas € 11,25)

Twee schrijfsters over het vreemde en het eigene. Bij Margriet de Moor gaat het daarbij dikwijls om de confrontatie tussen de eigen traditie en de onthechting, bij de Turks/Duitse Emine Özdamar gaat het om de verplaatsing en het vinden van houvast in een nieuwe omgeving. De een kwam als kind uit Turkije naar Duitsland en veroverde zich al spelend en schrijvend een plek in een vreemde samenleving en cultuur. De ander is door en door verbonden met de Nederlandse cultuur, maar vond via de muziek en de literatuur een weg naar buiten. Özdamar werd bekend met haar roman Het leven is een karavansarai. Sindsdien heeft ze een grote reputatie opgebouwd. In november 2004 werd ze nog bekroond met de prestigieuze Von Kleist prijs. Margriet de Moor, auteur van een inmiddels monumentaal en omvangrijk oeuvre, dat verscheidene malen werd onderscheiden, is een van de meest gelezen Nederlandse auteurs in Duitsland. Haar boeken Op de rug gezien (1988), Eerst grijs dan wit dan blauw (1991) en Kreutzersonate, een liefdesverhaal zijn ook in Duitse vertaling verschenen. Aan het eind van dit programma was nog een korte voordracht van de Turkse schrijfster Asli Erdogan, die eerder op de avond werd geïnterviewd door Margot Dijkgraaf.
Duitstalig

Line-up

Emine Sevgi Özdamar

(1946) is een Duits-Turkse schrijfster. Ze volgde de toneelschool in Istanbul en was daarna verbonden aan de Volkbühne in Oost-Berlijn. Ze acteerde in Parijs, speelde in films en ontwikkelde haar schrijverschap. In 1991 ontving ze voor haar werk de Ingeborg Bachmann Preis. Bij uitgeverij De Geus verschenen van haar Het leven is een karavanserai (1995), Moedertong (1996) en De brug van de Gouden hoorn (1998). In november 2004 ontving ze de prestigieuze Heinrich von Kleist-prijs. Nog niet in Nederland verschenen zijn Seltsame Sterne starren zu Ende en Der Hof im Spiegel .
WIN2005
Emine Özdamar tijdens Winternachten 2005 - foto Serge Ligtenberg

Asli Erdogan

(Istanbul, 1967) kreeg wereldwijde bekendheid met haar succesvolle novelle Kirmizi Pelerinli Kent (Stad in een rode cape) uit 1998. In dit boek bekijkt ze de bruisende, maar vaak ook wrede metropool Rio de Janeiro door de ogen van een jonge vrouw. Haar laatste werk Hayatin Sessizliginde (In de stilte van het leven, 2005), een compilatie van poëtisch proza, werd bewerkt tot een dansvoorstelling en in Turkije uitgeroepen tot 'boek van het jaar'. Erdogan studeerde computerwetenschappen en natuurkunde en werkte tot 1992 als natuurkundige in Geneve. Daarna gaf ze twee jaar Engelse les in Zuid-Amerika. Sinds 1996 leeft ze van haar pen. Ze schrijft voor het tijdschrift Atlas en had van 1998 tot 2000 een wekelijkse column in de krant Radikal. In 1990 ontving ze de Deutsche Welle Preis haar verhaal Houtvogel. Erdogan zet zich in voor de mensenrechten wat ook blijkt uit haar werk waarin de rechten van vrouwen en minderheden (Koerden) vaak centraal staan.
Asli Erdogan tijdens Winternachten 2005 - foto Serge Ligtenberg

Margriet de Moor

(Noordwijk, 1941) schrijft in haar laatste boek, de essaybundel Als een hond zijn blinde baas (2007), hoe ze ooit begon aan haar schrijverscarrière. 'Eens kijken of ik een verhaal kan schrijven,' dacht ze op een maandagochtend. En schrijven kon ze. Haar eerste verhalenbundel Op de rug gezien (1988) kreeg een Gouden Ezelsoor en met haar romandebuut Eerst grijs dan wit dan blauw (1991) won ze de AKO-literatuurprijs. Dat bleek meteen de weg naar internationale faam. Het boek is inmiddels verschenen in meer dan tien talen. Toeval met dramatische gevolgen en 'het raadsel van de ander' spelen een grote rol in De Moors werk. Ook de geschiedenis is een belangwekkend thema. Zo schrijft ze in de De hertog van Egypte over de lotgevallen van zigeuners in Europa in de vijftiende eeuw en speelt De Verdonkene tijdens de watersnoodramp. De Moor studeerde piano, zang, kunstgeschiedenis en archeologie en maakte videofilms voor ze begon met schrijven.
Margriet de Moor - foto Maria Neefjes

Michaël Zeeman

(1958-2009) was dichter, schrijver en publicist en werkte als vaste columnist voor de Forum-pagina en Cicero van de Volkskrant. Eerder was Zeeman chef kunstredactie bij de Volkskrant en van 2006-2007 correspondent in Rome. Sinds 1997 was hij als adviseur en gespreksleider betrokken bij festival Winternachten. In 2006 verscheen Wie Kan het Paradijs Weerstaan, een briefwisseling met Abdelkader Benali, waarin beide schrijvers van gedachten wisselen over politiek, het leven, de liefde en literatuur. In 2002 ontving Zeeman de Gouden Ganzenveer, vanwege zijn verdiensten voor de Nederlandse literatuur. Zeeman verwierf in de jaren negentig bekendheid als gespreksleider door zijn maandelijkse boekenprogramma 'Laat op de avond na een korte wandeling', dat later 'Zeeman met boeken' ging heten. In 1991 publiceerde hij zijn eerste dichtbundel Beeldenstorm, waarvoor hij de C. Buddingh-prijs ontving. Zijn tweede bundel, Verhoudingen, verscheen in 1995. In datzelfde jaar publiceerde hij ook de verhalenbundel De Verduistering. In 2009 overleed hij aan de gevolgen van een hersentumor.
Michaël Zeeman - foto Serge Ligtenberg

Discover

29 september 2026

De gesmoorde stem van de vrouw

Dit korte essay werd geschreven door Alicja Gescinska voor het programma Vrouwen (her)schrijven geschiedenis op 14 september, over de stem van vrouwen in hun streven naar vrijheid, soms met gevaar voor eigen leven.