Fifty Ways to Free Your Language

Hoe verhouden schrijvers zich tot de dekolonisatie van taal en literatuur - niet alleen in hun onderwerp maar ook in de vorm van hun poëzie en verhalen?

Simone Atangana Bekono, Antjie Krog, Mukoma wa Ngũgĩ en Petina Gappah - foto Gaby Jongenelen (Atangana), Ali Ghandtschi (wa Ngũgĩ), Patrick Bertschmann (Gappah)

Informatie

Datum en tijd vrijdag 17 januari 2020 20:00 tot 21:05 uur
Locatie Theater aan het Spui - Zaal 1
Prijs 25,-
22,50 (Uitpas)
15,- (CJP, Studenten, Ooievaarspas)

Hoe verhouden schrijvers zich momenteel tot de dekolonisatie van taal en literatuur - niet alleen in hun onderwerp maar ook in de vorm van hun poëzie en verhalen?

Winternachten festival geeft tijdens Friday Night Unlimited met meerdere programma's aandacht aan het dekoloniseren van het denken. Hoe vrij is onze geest, wat betekent die vrijheid en zijn we werkelijk vrij of gevangen in de kaders van onze cultuur, maatschappij en geschiedenis? Dit thema is mede gebaseerd op de essaybundel Decolonising the mind van de Keniaanse schrijver Ngugi wa Thiong'o, waarin hij spreekt over gekoloniseerde taal en hoe de invloed daarvan nog steeds merkbaar is. Omdat hij taal een opbouwende rol toedicht ten aanzien van cultuur, geschiedenis en identiteit, pleit hij voor 'taalkundige dekolonisatie'.

Dit eerste programma wordt geopend met een speech door schrijver Mukoma Wa Ngugi (VS, en zoon van Ngugi wa Thiong'o); vervolgens gaat Simone Zeefuik over dit onderwerp in gesprek met hem en met dichter Simone Atangana Bekono (Nederland), dichter en schrijver Antjie Krog (Zuid-Afrika) en schrijver Petina Gappah (Zimbabwe).

Tip: Petina Gappah neemt ook deel aan de Opening Night - A Free Mind, woensdag 15 januari in Theater aan het Spui; Antjie Krog treedt ook op tijdens Saturday Night Unlimited, 18 januari en tijdens het Winternachten Nieuwjaarsconcert, zondagmiddag 19 januari in het Zuiderstrandtheater.

Line-up

Antjie Krog

(Zuid-Afrika, 1952) is behalve dichter, schrijver en academicus ook een geliefd voordrachtkunstenaar. Verschillende poëziebundels van Krog werden vertaald in het Nederlands. Haar boek Country of My Skull (De Kleur van je hart, 2000 en in 2004 verfilmd) is een persoonlijk getint verslag van de zittingen van de Waarheidscommissie van Desmond Tutu. Haar autobiografische herinneringen A Change of Tongue (2003) verschenen in 2009 in het Nederlands als Een Andere Tongval. Krogs werk is met verschillende prijzen bekroond, zoals de Hertzogprijs in Zuid-Afrika en de Gouden Ganzenveer die ze in 2018 in Nederland kreeg uitgereikt. Hoe zeg je dat, een bloemlezing uit haar eigen werk, en Niets liever dan zwart verschenen in 2010, gevolgd door onder meer Waar ik jou word (gedichten), Hoe alles hier verandert (non-fictie) en, januari 2020, de tweetalige uitgave Broze aarde.
Antjie Krog | B-Unlimited 15 februari 2019

Simone Atangana Bekono

(Dongen, 1991) is schrijver van proza en poëzie. Ze schreef columns en essays voor meerdere kranten en tijdschriften en is redacteur bij literair tijdschrift De Revisor. Ze studeerde in 2016 af aan Creative Writing ArtEZ met een bundeling van gedichten en brieven getiteld Hoe de eerste vonken zichtbaar waren. In 2018 werd de bundel bekroond met de Poëziedebuutprijs Aan Zee. Haar debuutroman Confrontaties werd lovend ontvangen en bekroond met de Hebban Debuutprijs, de Anton Wachterprijs en het Beste boek voor jongeren. In 2022 schreef Simone voor het Brabants Boek Present de novelle Zo hoog de zon stond. In 2024 verscheen haar tweede poëziebundel Marshmallow, waarvoor ze de Jan Campert-prijs kreeg toegekend.
Simone Atangana Bekono - foto Lin Woldendorp

Petina Gappah

(Zimbabwe, 1971) debuteerde in 2009 succesvol met de verhalenbundel An Elegy for Easterly (De Danskampioen). Daarna volgden haar eerste roman The Book of Memory (2015) en een tweede verhalenbundel in 2016, Rotten Row. Out of Darkness, Shining Light, haar nieuwste boek (de Nederlandse vertaling Vanuit het duister stralend licht verschijnt januari 2020), verhaalt over de hachelijke, maandenlange tocht die 69 arbeiders in 1873 maakten om het lichaam van ontdekkingsreiziger David Livingstone van midden-Afrika naar de kust van Zanzibar te brengen, waar het uiteindelijk in Engeland wordt begraven. “Ik schrijf de geschiedenis van de zwarte mensen in Zimbabwe, zij waarover nooit wordt gepraat.” Gappah studeerde rechten in Zimbabwe en Cambridge, werkte als advocaat en woont in Berlijn als artist in residence. Ze ontving vele internationale prijzen voor haar werk.
Petina Gappah - foto Patrick Bertschmann

Simone Zeefuik

is een Afro-Nederlandse schrijver, cultureel programmeur en organisator wiens werk draait om alledaagsheid, vreugde en social justice. Ze richt zich op imagination as access, op het (de)spektakeliseren van Zwartzijn en op (digitale) archieven. Zeefuik is programmeur bij het Bijlmer Parktheater in Amsterdam en docent bij Zawdie Sandvliets Afro-Dutch Studies. Van 2021-2023 is ze programmadirecteur van de door haar geïnitieerde tijdelijke master Blacker Blackness aan het Amsterdamse Sandberg Instituut. Met haar vak richt ze zich op verbeelding als een methode om representaties van Zwarte mensen en Zwartzijn in kunst en design te dekoloniseren, te decoderen en vrij(er) te maken.

Bekijk de website van Simone Zeefuik
Instagram: @lazeefuik
Simone Zeefuik

Mukoma Wa Ngũgĩ

(1971, Verenigde Staten) groeide op in Kenia, maar ging terug naar de VS om er politicologie, Engels en creative writing te studeren. Hij is schrijver, politiek analist en columnist voor BBC Focus on Africa Magazine. Wa Ngũgĩ schreef meerdere romans, waaronder Nairobi Heat (2009), Black Star Nairobi (2013) en Mrs. Shaw (2015), en twee gedichtenbundels: Hurling Words at Consciousness uit 2006 en Logotherapy dat tien jaar later verscheen. Ook schreef hij non-fictie als Conversing with Africa: Politics of Change uit 2003 en The Rise of the African Novel: Politics of Language, Identity and Ownership (2018) en vele politieke essays en columns in onder meer de LA Times en World Literature Today. Wa Ngũgĩ is hoogleraar Engels aan de Cornell Universiteit in New York. Wa Ngũgĩ is de zoon van de Keniaanse schrijver Ngũgĩ wa Thiong'o.
Mukoma wa Ngũgĩ - foto Ali Ghandtschi

Laura Stavinoha

is vocalist, songwriter, loop artist, vocal coach en producer. Als zangeres heeft ze uiteenlopende genres gezongen, van barok tot deep house en van haar eigen pop songs tot avant-garde klassiek. Jarenlang heeft ze als klassiek sopraan opgetreden in binnen- en buitenland. Tegenwoordig streeft ze naar een authentiek, intuïtief stemgebruik dat
losstaat van de gangbare tradities. Van Laura’s eigen werk zijn twee EP’s uitgebracht: Sweet Life (2012) en Looping Patterns (2015). Als een van de eerste vocal looping artiesten in Nederland werkt ze met song based live looping: ze maak liedjes door haar stem te samplen met een loop station.
Laura Stavinoha - foto Jeroen van Amelsvoort

Discover

29 september 2026

De gesmoorde stem van de vrouw

Dit korte essay werd geschreven door Alicja Gescinska voor het programma Vrouwen (her)schrijven geschiedenis op 14 september, over de stem van vrouwen in hun streven naar vrijheid, soms met gevaar voor eigen leven.