Winternachtenlezing 2008: Elif Shafak

foto Serge Ligtenberg

De schrijver als pendelaar

De romans van Elif Shafak zijn in de Nederlandse pers geprezen als “kosmopolitisch, met een universeel menselijke boodschap”. In 2005 introduceerde Winternachten Shafak in Nederland. Nu gaf ze haar Winternachtenlezing op de openingsavond van het festival. De lezing dan hier worden gedownload als PDF. De avond werd geopend met een lezing door Staatssecretaris voor Internationaal Cultuurbeleid Frans Timmermans, en een toespraak door de Haagse wethouder voor cultuur Jetta Klijnsma.

In onze gepolariseerde samenleving, waarin de islamitische en westerse wereld vaak lijnrecht tegenover elkaar staan, hebben we nieuwe culturele krachten nodig. Shafak ziet hierin een rol voor de literatuur weggelegd. In haar Winternachtenlezing zal ze de ideale schrijver portretteren als een pendelaar tussen culturen, een nomade die door middel van kunst twee conflicterende werelden dichter bij elkaar kan brengen. Ze daagt hiermee schrijvers uit om uit hun ivoren toren te komen. Aan de hand van voorbeelden uit de hedendaagse oosterse en westerse literatuur zal ze haar opvattingen over literatuur en multiculturalisme toelichten.

De laatste jaren heeft Elif Shafak met haar romans grote beroering gewekt, niet alleen in Turkije, maar ook elders in de wereld. Haar eerste roman in Nederlandse vertaling was ‘Het luizenpaleis’ (2006), over de schilderachtige levens van de bewoners van een in verval geraakt appartementengebouw in Istanbul. Belangrijke thema’s in haar werk zijn multiculturalisme, seksualiteit en de positie van vrouwen. In 2006 verscheen ‘De bastaard van Istanbul’, over het contact tussen een Armeense en een Turkse familie. Shafak werd geboren in Straatsburg en bracht als dochter van een alleenstaande Turkse diplomate een groot deel van haar jeugd door in Madrid en Amman. Ze studeerde internationale relaties aan de Technische Universiteit van Ankara, waar ze promoveerde in de politieke wetenschappen op een proefschrift getiteld: ‘Staat, secularisme en masculiniteit in de gemoderniseerde Turkse samenleving’. Ze doceerde onder andere genderstudies aan de universiteiten van Michigan en Arizona. Andere boeken van Shafak zijn ‘The Saint of Incipient Insanities’ (2004), ‘The Gaze’ (2006) en ‘Black Milk’, dat in november 2007 verscheen. Shafak publiceert regelmatig in Turkse kranten en weekbladen.

Bas Heijne, essayist en redacteur van NRC Handelsblad, zal Elif Shafak introduceren en interviewt haar na de lezing. U ontvangt de Engels/Nederlandse uitgave van de lezing.

Stichting DOEN ondersteunt de serie jaarlijkse Winternachtenlezingen, omdat internationale schrijvers hier de mogelijkheid krijgenom hun denkbeelden te delen. Met hun vakgenoten op het festival, maar ook met een breder publiek. Zo ontstaan nieuwe inzichten, die een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat in Nederland.

Informatie

Datum en tijd donderdag 17 januari 2008 van 20:00 tot 22:00 uur
Locatie Nieuwe Kerk
Prijs € 15,- (Uitpas € 13,50 CJP/studentenkaart/ooievaarspas € 7,50)

Bas Heijne

(Nijmegen, 1960) schrijft romans, essays, verhalen en toneelstukken en hij is columnist van NRC Handelsblad. Hij publiceerde de romans Laatste woorden en Suez, ontving in 2005 de Henriëtte Roland Holst-prijs en presenteerde in 2008 hij het TV-programma Zomergasten. In Moeten wij van elkaar houden, het populisme ontleed (2011) laat hij zien hoe globalisering en toenemend individualisme het populisme in de hand werken. In 2013 verscheen Angst en schoonheid, een essay over de door hem bewonderde Louis Couperus. In hetzelfde jaar werd zijn documentaire Louis Couperus - niet te stillen onrust uitgezonden. In 2015 presenteerde hij de vijfdelige documentaire De volmaakte mens. In 2016 verscheen zijn essay Onbehagen – nieuw licht op de beschaafde mens. In 2017 ontving Heijne de P.C. Hooft-prijs. Hij krijgt de oeuvreprijs voor zijn beschouwend proza.
Bas Heijne - foto Serge Ligtenberg

Elif Shafak

(Frankrijk, 1971) is een bekroonde Brits-Turkse romanschrijver en verhalenverteller. Ze heeft 21 boeken gepubliceerd, waarvan 13 romans en haar boeken zijn vertaald in 58 talen. Het eiland van de verdwenen bomen (The Island of Missing Trees) was een finalist voor de Costa Award, British Book Awards en een Reese Witherspoon Book Club Pick. 10 minuten 38 seconden in deze vreemde wereld (10 Minutes 38 Seconds in this Strange World) stond op de shortlist van de Booker Prize en de RSL Ondaatje Prize en was Blackwell's Book of the Year. Liefde kent veertig regels (The Forty Rules of Love) werd door de BBC gekozen als een van de 100 romans die onze wereld vorm hebben gegeven. The Architect's Apprentice werd gekozen voor The Queen's Reading Room. Shafak is gepromoveerd in politieke wetenschappen en heeft lesgegeven aan verschillende universiteiten in Turkije, de VS en het Verenigd Koninkrijk, waaronder St Anne's College, Oxford University, waar ze honorary fellow is. Ze heeft ook een eredoctoraat in Humane Letteren van Bard College. Shafak is Fellow en Vice President van de Royal Society of Literature en is gekozen tot een van BBC's 100 meest inspirerende en invloedrijke vrouwen. Als voorvechtster van vrouwenrechten, LGBTQ+ rechten en vrijheid van meningsuiting is Shafak een inspirerend spreker en tweemaal TED Global spreker. Ze levert bijdragen aan belangrijke publicaties over de hele wereld en kreeg de medaille van Chevalier de l'Ordre des Arts et des Lettres. In 2024 ontving Shafak de British Academy President's Medal voor “haar uitstekende oeuvre dat een ongelooflijk intercultureel bereik laat zien”. Haar website is te vinden op www.elifshafak.com en haar Substack heet “Unmapped Storylands”.
Elif Shafak - foto Ferhat Elik

Osama Abdulrasol

(1968, Irak) studeerde zowel westerse muziek (klassieke gitaar) in Engeland als oosterse muziek (ud en qanun) in Irak. Naast gitarist, ud- en qanun-speler is hij ook componist. Momenteel werkt hij vooral met de groep Melike, waarvan ook bassist Henk de Laat deel uitmaakt.
Osama Abdulrasol tijdens de Winternachtenlezing in de Nieuwe Kerk in Den Haag  - foto Serge Ligtenberg

Discover

25 augustus 2026

Codes

Jet Steinz over het Ezelsoor