Steeds meer auteurs geven het klimaat en de klimaatcrisis een prominente plek in hun werk; denk maar aan de recente romans van Eva Meijer, Margaret Atwood en Richard Powers. Weinigen wagen zich nog aan het onderwerp van klimaatonrechtvaardigheid of klimaatracisme.

Te vaak hoor je de uitspraak “we zitten allemaal in hetzelfde schuitje”. Ja, we bevinden ons allemaal op dezelfde woeste zee van de klimaatcrisis. Maar sociaal-economische status, huidskleur en geografische locatie bepalen of je die storm doorkruist met een luxe cruiseschip of een wankel vlot. Het is aan ons om dit met al onze literaire vermogens te agenderen, vindt programmamaker Joëlle Koorneef.

De roman The Swan Book (2013) van de Aboriginal auteur Alexis Wright  speelt zich af in een toekomstige wereld die verwoest is door extreme klimaatverandering. Australië is met droogte, bosbranden en stervende koraalriffen een voorloper in het ervaren van de gevolgen van de klimaatcrisis. In het oeuvre van Wright is het continent een haast dystopische literaire setting waarin onrechtvaardigheden zich blijven vermenigvuldigen.

Fiep van Bodegom, schrijver, vertaler en redacteur bij literair tijdschrift De Gids, ging met Alexis Wright in gesprek over de waarde van literatuur in de klimaatcrisis en de positie van de schrijver om (klimaat)activisme aan te wakkeren.

Fragmenten uit Wrights werk - dat opvalt door de rauwe, levende taal - gaven we aan spoken wordartiesten en dichters om met hun woordkracht dit onderwerp in alle opzichten ervaarbaar te maken. Live vanuit Theater aan het Spui waren dit de rebelse en geëngageerde woord-, rap- en muziekartiest Benjamin Fro en filmmaker, performer en activist Chihiro Geuzebroek. Ook waren er indrukwekkende videobijdragen van de Britse dichter, YouTube-prominent en literair video-essayist Leena Norms, en de uit India afkomstige dichter-woordkunstenaar Sanam Sheriff.

Samen met Fiep van Bodegom spraken ze over hoe zij het verlangen naar een meer rechtvaardige wereld en hun kunstenaarschap vormgeven. Is dat een balanceer-act? Of is het de enige manier waarop zij hun kunstenaarschap kunnen belijden?

Winternachten festival signaleerde dat er op dit moment een jonge generatie opstaat die kunst en activisme niet als tegengestelde polen ziet, maar daarin fluïde opereert. Tijdens het festival was het mogelijk deze beweging stem te geven, mee te praten en inspiratiebronnen te delen via een speciale Facebookgroep die we vanaf donderdag 7 januari openden.


Lees hier de bijdragen, voor dit programma geschreven op verzoek van Winternachten internationaal literatuurfestival Den Haag:

• Leena Norms | De achterkleindochter van de boer | videogedicht
• Sanam Sheriff
• Benjamin Fro
• Chihiro Geuzebroek