Toen we Bas Heijne vroegen om een klassieker te kiezen die hij tijdens Winternachten festival 2018 in NRC Leesclub Live zou willen bespreken vroeg hij enkele weken bezinning. Er zijn zoveel boeken van waarde om (opnieuw) te lezen en samen te bespreken. Uiteindelijk was zijn keuze voor de wereldberoemde psychologische roman Madame Bovary van Gustave Flaubert vastberaden.

Bas Heijne: "Madame Bovary, c'est moi." Die uitspraak van Gustave Flaubert is bijna beroemder dan zijn roman zelf - maar wat bedoelde hij ermee? Lange tijd ben ik om Madame Bovary heengelopen. Zoals wel vaker met klassiekers had ik het gevoel hem ongelezen wel zo’n beetje te kennen - er was zoveel over gezegd en geschreven, het verhaal was zo vaak verfilmd. Maar toen ik een aantal jaren geleden het dan eindelijk opensloeg, bleek het een heel andere roman dan ik gedacht had. Dit klassieke werk, dat bij verschijning in 1856 Flaubert op een proces wegens obsceniteiten kwam te staan, geldt tegenwoordig als de eerste grote realistische roman. Maar het ironisch-tragische verhaal over de jonge Emma Bovary, opgesloten in een leven als vrouw van een plattelandsdokter, gaat vooral over illusie en zelfbedrog. Wie heeft er nooit gedroomd van een ander, rijker leven? Wie heeft er nooit onrealistische verwachtingen gekoesterd, zichzelf niet bedrogen? Hoe gedetailleerd en precies Flaubert zijn Bovary in het Frankrijk van de 19e eeuw heeft geplaatst, ze blijkt verrassend tijdloos. Madame Bovary, dat is niet alleen Flaubert, c’est nous.''

Madame Bovary, waaraan Flaubert 56 maanden schreef, verscheen in 1856 als feuilleton. Mede doordat Flaubert, zijn uitgever en de drukker in een veelbesproken rechtszaak werden beschuldigd van ‘belediging van de publieke en religieuze moraal en van de goede zeden’, werd de roman bij publicatie in 1857 een enorm succes. Flaubert is overigens, ook door zijn goede connecties in hoge kringen, uiteindelijk vrijgesproken van ‘vulgair realisme en choquerende beschrijving van de personages’.

De nauwgezette beschrijving van hoofdpersonage Emma Bovary, haar affaires en haar verlangen naar een grootser leven inspireren tot op de dag van vandaag niet alleen schrijvers, toneel-, film- en stripmakers maar ook steeds nieuwe lezers. De roman is in het Nederlands verkrijgbaar, vertaald door Hans van Pinxteren, in de uitgave van LJ Veen Klassiek.

Michel Krielaars, chef Boeken van NRC, leidde de bespreking van Madame Bovary door Bas Heijne in.

Na afloop signeerde Bas Heijne zijn werk bij de Van Stockum Bookshop in de foyer.