Mijn Volkslied

Kader Abdolah zingt zijn versie van het Wilhelmus - foto Serge Ligtenberg 2003

Nederland is Nederland niet meer. Zijn we ook toe aan een nieuw volkslied? Zes schrijvers en dichters uit binnen- en buitenland deden op deze middag hun voorstel.

Schrijver/columnist Theodor Holman en Gibi Bacilio uit Curaçao componeerden zelf de muziek voor hun lied. Holman begeleidde zichzelf op de piano, Bacilio liet zich door een orkestband begeleiden. Schrijfster en rap-dichters Christine Otten liet de muziek schrijven en liet zich begeleiden door door de saxofoon en computer van Jan Klug. Klankdichter Jaap Blonk gaf een nieuwe versie van het Wilhelmus, met zijn stem als instrument. Schrijver Kader Abdolah zong zijn tekst begeleid door componist/pianist Steven Faber. De Vlaamse schrijver Geert van Istendael liet zijn volkslied voor Nederland zingen door de operazangeres Lieve Jansen, op de piano begeleid door componist Koen Dejonghe, en ondersteund door zang uit de zaal. Michaël Zeeman sprak met de schrijvers en dichters over de noodzaak van een nieuw volkslied.

U kunt de geluidsopnames van dit programma beluisten op deze pagina.

Informatie

Datum en tijd zondag 19 januari 2003 van 14:00 tot 17:00 uur
Locatie Theater aan het Spui

Christine Otten

(Deventer, 1961) is schrijver, performer en theatermaker. In 2004 brak ze door met De laatste dichters, die genomineerd werd voor de Libris Literatuur Prijs. Deze roman, over de levensloop van vier zwarte Amerikanen die furore maakten onder de naam ‘The Last Poets’, werd bewerkt voor theater. We hadden liefde, we hadden wapens (2016) is een wervelende roman over het leven van de zwarte burgerrechtenstrijder Robert F. Williams in Amerika en over opkomen voor het recht te mogen zijn wie je bent, ongeacht de consequenties. Een van ons (2020), haar roman over de levenslang gestrafte Luc werd als theatermonoloog opgevoerd. In haar roman Als ik je eenmaal mijn verhaal heb verteld (2024) probeert Anir na twaalf jaar detentie 'buiten' een nieuw leven op te bouwen. De mede door Otten in 2020 opgerichte Stichting Blocknotes zet creatief schrijven in voor empowerment en talentontwikkeling van mensen in de gevangenis.
Christine Otten - foto Keke Keukelaar

Geert van Istendael

(1947, België) is schrijver en vertaler. Voorheen was hij ook journalist en nieuwslezer bij het Vlaamse televisiejournaal. Grote bekendheid kreeg hij als auteur van goed gedocumenteerde boeken over België en Brussel. In Het Belgisch labyrint (1989) analyseert hij zijn geboorteland op hartstochtelijke en erudiete wijze. In 2005 verscheen Mijn Nederland, als antwoord op de vraag Holland te verklaren voor radeloze Hollanders. Met Verhalen van het Heggeland (1991), maar vooral dankzij Altrapsodie (1997) maakte hij naam als romancier. In zijn poëzie breekt hij met een maatschappij die zichzelf verliest in "de desastreuze modernisering". In meerdere debatten heeft hij aangegeven in een Heel-Nederland, een Benelux, te geloven, waarin de Duitse, Franse en Nederlandse talen en culturen elkaar verrijken. In 2007 publiceerde zijn dochter Judith Vanistendael het stripalbum De maagd en de neger, gebaseerd op een kort verhaal van haar vader over de liefde tussen een economiestudente en een politiek vluchteling uit Togo. Dit jaar werd zijn bundel Het was wat was genomineerd voor de VSB Poëzieprijs 2016.

Geert van Istendael - foto Bart Lasuy

Gibi Bacilio

(Curaçao, 1950) is dichter en voordrachtskunstenaar. Hij studeerde filosofie en theologie in Colombia en Nederland. In Utrecht rondde hij zijn studies af aan de Akademie voor Expressie door Woord en Gebaar en was daar docent dramatische expressie. Hij woont op Curaçao. Bacilio is zeer actief in het (straat)toneel, met name in Grupo di Teatro Foro, waarvan hij in de jaren zeventig en tachtig de artistiek leider was. Hij produceerde en presenteerde culturele televisieprogramma's en bekwaamde zich verder in de voordracht van orale literatuur en geschreven ritmische poëzie, het genre dat hij zelf schrijft. Bacilio schrijft over het koloniale verleden, de indianen, de slavernij en de dominante en verwarrende opstelling van Nederland. Maar er is ook veel tederheid en erotiek in zijn werk. Zijn gedichten zijn gepubliceerd in verscheidene boeken en tijdschriften. In 2000 verscheen de dichtbundel Kueru Marká.
Gibi Bacilio - foto Serge Ligtenberg

Jaap Blonk

(1953, Woerden) is componist, performer en dichter. Hij studeerde wiskunde en muziekwetenschap maar voltooide die studies niet. Hij ging saxofoon spelen en componeren. Tijdens de voordracht van poëzie en klankpoëzie, en later in improvisaties en eigen stukken, ontwikkelde hij zijn mogelijkheden als stemperformer. Vanaf 2000 ging hij werken met elektronica. Eerst op basis van samples van zijn eigen stem, later ook met de pure synthese van geluid. Een vijftal jaren geleden is hij vanuit een hernieuwd enthousiasme voor de wiskunde een onderzoek begonnen naar de mogelijkheden van algoritmische compositie voor het creëren van muziek, visuele animatie en poëzie. Als vocalist is Jaap Blonk uniek door zijn uitstraling op het podium en zijn vrijmoedige improvisaties, gepaard aan een scherp besef van structuur. Hij trad op over de hele wereld en werkte samen met vele musici in hedendaagse en geïmproviseerde muziek. Opnames verschenen op Staalplaat, Lopl.op, Basta, VICTO en Monotype. Op zijn eigen platenlabel Kontrans verschenen tot dusver 17 titels.
Jaap Blonk tijdens Winternachten 2003 - foto Serge Ligtenberg

Michaël Zeeman

(1958-2009) was dichter, schrijver en publicist en werkte als vaste columnist voor de Forum-pagina en Cicero van de Volkskrant. Eerder was Zeeman chef kunstredactie bij de Volkskrant en van 2006-2007 correspondent in Rome. Sinds 1997 was hij als adviseur en gespreksleider betrokken bij festival Winternachten. In 2006 verscheen Wie Kan het Paradijs Weerstaan, een briefwisseling met Abdelkader Benali, waarin beide schrijvers van gedachten wisselen over politiek, het leven, de liefde en literatuur. In 2002 ontving Zeeman de Gouden Ganzenveer, vanwege zijn verdiensten voor de Nederlandse literatuur. Zeeman verwierf in de jaren negentig bekendheid als gespreksleider door zijn maandelijkse boekenprogramma 'Laat op de avond na een korte wandeling', dat later 'Zeeman met boeken' ging heten. In 1991 publiceerde hij zijn eerste dichtbundel Beeldenstorm, waarvoor hij de C. Buddingh-prijs ontving. Zijn tweede bundel, Verhoudingen, verscheen in 1995. In datzelfde jaar publiceerde hij ook de verhalenbundel De Verduistering. In 2009 overleed hij aan de gevolgen van een hersentumor.
Michaël Zeeman - foto Serge Ligtenberg

Theodor Holman

(Amsterdam, 1953) is schrijver, columnist, scenarioschrijver en radiopresentator. Holman neemt in zijn columns en optredens geen blad voor de mond wat regelmatig tot controverse leidde. In de jaren tachtig moest hij het veld ruimen bij Vrij Nederland nadat hij een collega-journalist te stevig had aangepakt. Even later kreeg hij een proces aan zijn broek omdat hij had gezegd: ‘Nog steeds vind ik iedere christenhond een misdadiger’. Hij werd vrijgesproken maar kwam weer in opspraak na de moord op zijn vriend Theo van Gogh. Zijn bewering dat Theo’s been was geamputeerd na diens dood, bleek niet op waarheid te berusten. In juni 2011 verklaarde hij de oorlog aan filmproducent San Fu Maltha die in een interview had gezegd dat Pim Fortuyn en Theo van Gogh het aan zichzelf te wijten hadden dat ze waren vermoord. Holman werkte jarenlang voor het Parool en de Amsterdamse omroep AT5. Holman publiceerde in 1973 zijn eerste boek en inmiddels zijn er meer dan dertig titels van zijn hand verschenen, zowel bundelingen van columns als poëzie en romans.
Theodor Holman tijdens Winternachten 2003 - foto Serge Ligtenberg

Kader Abdolah

(Iran, 1954) is het pseudoniem van Hossein Sadjadi Ghaemmaghami Farahani. Sinds zijn Nederlandse debuut De Adelaars uit 1993 laveert Abdolah tussen twee werelden: Nederland en zijn geboorteland. HIj groeide op in een strenge, islamitische streek. Sinds zijn twaalfde las hij westerse literatuur en rook zo aan de vrijheid. Tijdens zijn studie natuurkunde in Teheran sloot hij zich aan bij een geheime linkse partij. In 1980 publiceerde hij clandestiene verhalenbundels onder de naam Kader Abdolah. In 1988 vluchtte hij en kwam naar Nederland waar hij sindsdien een groot oeuvre publiceerde van romans, verhalenbundels en bundels met columns, geschreven onder de naam Mirza in de Volkskrant. In 2014 verscheen Papegaai vloog over de IJssel, waarin vier buitenlandse gezinnen een nieuw bestaan opbouwen in oer-Hollandse dorpjes aan deze rivier. In Salam Europa (2016) reist de de sjah van Perzië eind 19e eeuw door Europa met een stoet ruziënde hovelingen.
Kader Abdolah in het programma De Hollandse lente tijdens Winternacht 1 in Writers Unlimited Winternachten festival Den Haag, op vrijdag 20 januari 2012 in Theater aan het Spui/Filmhuis Den Haag. - foto Serge Ligtenberg

Discover

25 augustus 2026

Codes

Jet Steinz over het Ezelsoor