Berberse poëzie - de opmars van het Tamazight

Dichter Alfred Schaffer ging in gesprek met de Berberse dichteres Fadma El Ouariachi, en de in Nederland wonende dichters van Marokkaanse afkomst Abdelkader Benali en Khadija al Mourabit. Nederlandse vertaling.

Fadma El Ouariachi - foto Serge Ligtenberg

Informatie

Datum en tijd vrijdag 12 januari 2007 20:10 tot 21:00 uur
Locatie Filmhuis - zaal 7
Prijs € 23,50 (Uitpas € 22,00 CJP/studentenkaart/ooievaarspas € 11,75)

De voordracht van Fadma El Ouariachi is indrukwekkend. Deze dichteres uit het Rifgebergte schrijft gedichten in het Tamazight, de taal van de Berbers in Noord-Afrika. Ook de jonge, Nederlandse dichteres Khadija al Mourabit schrijft gedichten in deze taal. Ze traden samen op met Abdelkader Benali. Hij las gedichten uit zijn recent verschenen bundel Panacee. Speciaal voor Winternachten vertaalde hij enkele van zijn gedichten in het Tamazight. Ze gingen in gesprek over de betekenis van het gebruik van de Berberse taal in hun werk. In Marokko werd de taal eeuwen uit het publieke leven geweerd, maar krijgt sinds kort steun van de overheid. Programma met Nederlandse vertalingen.

Fadma El Ouariachi

(1957) is een eigenzinnige woordkunstenares. Ze werd geboren in het Noord-Marokkaanse Farkhana, een dorpje in de omgeving van Nador. Fadma El Ouariachi publiceerde in 1998 haar bundel Yesremd - ayi wawar (Door Taal Onderwezen). De bundel is geschreven in het Tarifit. El Ouariachi vestigde met deze bundel haar naam als dichter. De bundel werd met veel lof ontvangen. Bekende Riffijnse artiesten zoals Khalid Izri, Ithran, Mimoun Rafroua en Irizam gebruiken enkele van haar gedichten als songtekst. Fadma’s gedichten hebben een emancipatoir karakter: ze wil taboes omtrent de vrouw en de Amazigh doorbreken. Zij treedt door heel Marokko op met haar gedichten. Fadma El Ouariachi is als onderzoeker verbonden aan het instituut IRCAM (Institut Royal de la Culture Amazighe), het Koninklijk Instituut van de Amazigh Cultuur.
Fadma El Ouariachi

Alfred Schaffer

(Leidschendam, 1973) is dichter, vertaler en docent aan de Universiteit van Stellenbosch, Zuid-Afrika. Hij debuteerde in 2000 met de dichtbundel Zijn opkomst in de voorstad. In de loop der jaren werden zijn dichtbundels vaak bekroond of genomineerd voor meerdere belangrijke prijzen, en verschenen vertalingen in onder meer Engels, Afrikaans, Frans, Chinees, Indonesisch en Zweeds. Voor de bundel Kooi ontving hij in 2008 de Jan Campert-prijs en de Ida Gerhardt Poëzieprijs. Zijn werk is soms humoristisch, soms zakelijk en tegelijk vol absurde vondsten. In 2014 verscheen zijn, opnieuw veelbekroonde bundel Mens Dier Ding. In 2021 publiceerde hij de persoonlijke bundel Wie was ik?, waarvoor hij de Herman De Coninckprijs kreeg. Dat zelfde jaar kreeg Alfred Schaffer de P.C. Hooft-prijs, de grootste jaarlijkse oeuvreprijs in de Nederlandse letteren, toegekend.
Alfred Schaffer - foto Luke Kuisis

Abdelkader Benali

(Marokko, 1975) is een veelbekroond schrijver, dichter, toneelschrijver en conservator. Zijn debuut Bruiloft aan Zee (1996) was meteen een succes. Voor zijn roman De langverwachte (2002) ontving hij in 2003 de Libris Literatuurprijs. De onderwerpkeuze van Benali is divers, maar sport en de migrant die zich nergens helemaal thuis voelt zijn terugkerende thema’s. Zo schreef hij romans over zijn grote passie - hardlopen -, over reizen (De weg naar Kaapstad, Oost=West, Zandloper) en over de culturele identiteit van de migrant (Bad boy, De stem van mijn moeder het daglicht). Zijn werk wordt internationaal uitgegeven. Recent publiceerde hij onder meer de roman Paradijsvogel boven de Hoge Woerd (2022) en Het andere verhaal (2022), een vertelling over zijn onderzoek naar 75 jaar Marokkaanse moderne kunst. Zijn nieuwe roman De opdracht van de Moor verschijnt in januari 2025.
Abdelkader Benali - foto: Merlijn Doomernik

Khadija al Mourabit

(Amsterdam, 1979) is een Amazight van Marokkaanse afkomst, woonachtig in Amsterdam Noord. Ze studeert filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is erg maatschappelijk betrokken. Voor de twee jaar geleden opgerichte vrouwencommissie Buya in Utrecht is Khadija werkzaam als voorzitter in het bestuur. Deze organisatie zet zich in voor Marokkaanse vrouwen. Ze is bij verscheidene debatten te gast geweest als panellid. Hoewel in Nederland geboren is ze haar wortels niet vergeten. Het dichten in zowel het Nederlands als het Thmazight (Berbers) is voor haar een verrijking.
Khadija al Mourabit

Discover

25 augustus 2026

Codes

Jet Steinz over het Ezelsoor